برخی خانوادهها در افغانستان میگویند که تمام پختوپزشان به گاز وابسته است و افزایش بهای آن، به نگرانیهایشان افزوده است.
از نزدیک به ده روز به اینسو، بهای تیل و گاز مایع در افغانستان بهگونه چشمگیری افزایش یافته است.
نرگس، باشنده جلالآباد، مرکز ننگرهار که مادر دو کودک است و به گفته خودش شوهرش بیکار است، میگوید که افزایش بهای گاز مایع او را به شدت نگران کرده است.
"هر چیزی را که بخواهیم آماده کنیم، بدون گاز نمیشود، زیرا نان را با آن میپزیم و غذا را با آن آماده میکنیم. حالا هم بسیار کم باقی مانده است، در همین فکر هستیم که چگونه خواهد شد، اگر این مشکل ما حل شود، بسیار خوب خواهد شد."
امینالله، باشنده منطقه احمدشاه بابا مینه در کابل که در یک اداره دولتی کار میکند و با موتر شخصی رفتوآمد دارد، به رادیو آزادی گفت که قیمت شدن تیل را میتوان با کمتر استفاده کردن از موتر مدیریت کرد، اما گرانشدن گاز بسیار دشوار است؛ زیرا بیشتر کارهای خانه به استفاده از گاز وابسته است.
"اگر تیل قیمت شود، از موتر استفاده نمیکنیم و آن را بیرون نمیبریم، اما اگر گاز قیمت شود، این بسیار سخت است؛ زیرا در حال حاضر همه چیز به گاز وابسته است. خانههای قدیمی هم دیگر نیست که مردم اجاق میگذاشتند و از حرارت چوب استفاده میکردند، حالا بیشتر مردم در بلاکها زندگی میکنند، در آنجا اگر گاز نباشد، بسیار مشکل است و توان مردم به این قیمتها نمیرسد."
در افغانستان، بهای تیل و گاز مایع در حدود ده روز گذشته افزایش یافته است.
بر اساس گزارشها، طالبان برای تیل و گاز در تمام شهرهای بزرگ و کوچک افغانستان، بهشمول کابل، پایتخت این کشور، نرخنامه توزیع کردهاند.
بر اساس این نرخنامه، نرخ یک کیلو گاز مایع در کابل ۶۴ افغانی، یک لیتر تیل پترول ۷۷ افغانی و یک لیتر تیل دیزل ۷۳ افغانی تعیین شده است.
اما افراد مصاحبهشده در این گزارش به رادیو آزادی گفتند که اکنون بهای هر کیلوگرام گاز مایع بین ۷۰ تا ۷۵ افغانی است؛ در حالی که پیش از این یک کیلو گاز مایع بین ۵۰ تا ۵۵ افغانی بفروش می رسید.
به گفته آنان چند روز پیش، بهای یک کیلو گاز مایع حتی تا ۹۰ افغانی در برخی ولایتها افزایش یافته بود.
اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان نیز میگوید که تلاشها برای کاهش دوباره بهای تیل و گاز مایع ادامه دارد، اما میپذیرد که واردات آن به دلیل تنشها و جنگها در منطقه کاهش یافته است.
خانجان الکوزی، مشاور این اتاق، به رادیو آزادی گفت:
"برای تیل و گاز ایران که در مرزها متوقف مانده بود، امارت اسلامی اجازه داد؛ این موضوع اما کمی بر بازار تأثیر گذاشت، مقداری مواد نفتی را نیز شرکتهای امارتی در اختیار داشتند که تیل و گاز آن را در بازار، در هرات و دیگر مناطق عرضه کردند. اما مشکل این است که واردات گاز و تیل کاهش یافته است. ترکمنستان که کشور بزرگ وارداتی ما بود، اکنون واردات از آنجا کنُد شده است، زیرا به روسیه و آسیای مرکزی نیز مواد میدهد، اما باز هم تلاشها ادامه دارد."
به گفته او، ایران و روسیه که پیش از این از تأمینکنندگان بزرگ گاز مایع و تیل افغانستان بودند، درگیر جنگ هستند و شماری از ذخایر نفتی در روسیه آسیب دیده است و در حال حاضر افغانستان تنها از ترکمنستان گاز مایع و مواد نفتی وارد میکند.
شرکت دولتی نفت و گاز افغانستان در کنترل طالبان به تاریخ ۳۱ سرطان در صفحه فیسبوک خود نوشت که در شش روز گذشته، از طریق بندرهای اسلامقلعه، حیرتان، تورغندی، آقینه و نیمروز، بیش از ۲۶ هزار تُن گاز مایع وارد و به بازار عرضه کرده که به گفته این شرکت، بیش از چهار هزار تُن بیشتر از نیاز تخمینی همین مدت بوده است.
این شرکت گفته که نیاز روزانه افغانستان به گاز مایع سه هزار و ۶۵۸ تُن است.
در افغانستان که برق نیز وارداتی است و چند روز پیش شماری از باشندگان شهر کابل از افزایش پرچاویهای برق شکایت داشتند، کارهای خانه، بهویژه پختوپز، تا حد زیادی به گاز مایع وابسته است؛ موضوعی که با افزایش بهای آن، نگرانی های را ببار آورده است.