حکومت طالبان برای ولایت بدخشان والی و قوماندان امنیۀ جدید تعیین کردهاست.
اگرچه در جریان پنج سال حاکمیت خود، حکومت طالبان بارها مقامهای ارشد را از یک اداره به اداره دیگر و یا از یک محل به محل دیگر تبدیل کرده، اما تعیینات جدید برای بدخشان، در حال حاضر از این جهت حایز اهمیت است که اخیراً گزارشهای از افزایش رویدادهای ناامنی در این ولایت منتشر شدهاست.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، روز سهشنبه (۳ سنبله) در شبکۀ اکس نوشته که بر اساس فرمان ملا هبتالله آخندزاده رهبر طالبان، ملا رحمتالله نجیب، معین اداری سابق وزارت امور داخله، به حیث والی جدید و ملا احمدشاه دیندوست، والی سابق ولایت سرپل، به حیث قوماندان امنیۀ جدید بدخشان تعیین شدهاند.
رحمتالله نجیب در سال ۱۴۰۴ در ترکیب هیئت مذاکره کننده طالبان با هیئت پاکستانی شامل بود که پس از ناکام شدن مذاکرات برای حل اختلافات میان دو طرف، در محضر عام شروط پاکستان را غیر پذیرفتنی خواند.
نجیب با اشاره به گروه تحریک طالبان پاکستان که اسلامآباد طالبان را به حمایت از آن متهم میکند، گفته بود که این گروه از چندین دهه به اینسو در داخل قلمرو پاکستان حضور و فعالیت دارد، اما اسلامآباد مسئولیت مهار آن را به دوش حکومت طالبان میاندازد.
همزمان، مولوی محمد اسماعیل غزنوی، والی سابق بدخشان، به حیث معاون حفظ و مراقبت سرکهای وزارت فواید عامه و مولوی عبدالبصیر مظهری، قوماندان امنیۀ سابق بدخشان، نیز به حیث رئیس فواید عامۀ کندهار تعیین شدهاند.
این پرسش مطرح میشود که آیا تعیینات جدید برای بدخشان که اخیراً شاهد ناامنیهای بوده، نشاندهنده اینست که حکومت طالبان در مورد امنیت این ولایت نگرانی دارد و میخواهد از افزایش آن جلوگیری کند، یا اینکه این حرکت بخشی از روند عادی ادارۀ حکومت آنها است؟
پوهاند نصرالله ستانکزی سابق استاد پوهنزی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل و کارشناس امور سیاسی افغانستان، میگوید که تغییر و تبدیل جزء روند عادی کار حکومت طالبان بوده، اما تغییرات در بدخشان و تقرر مقامات آن در پستهای با صلاحیت کمتر نشان میدهد که آنان در وظایفشان در بدخشان مؤفق نبودهاند.
تغییرات جدید از سوی حکومت طالبان در ساختار رهبری اداری و امنیتی بدخشان پس از آن صورت گرفت که اخیراً، نگرانیهای باشندهگان چندین ولسوالی این ولایت در مورد وضعیت امنیتی مناطق آنها افزایش یافته است.
درگیری میان افراد مسلح وفادار به جمعه خان فاتح، قوماندان سابق ناراضی طالبان و نیروهای حکومت طالبان در ولسوالی نُسی این ولایت و پیش از آن گروههای مخالف طالبان موسوم به «سپاهیان میهن»، «جبهه آزادی» و «جبهه مقاومت ملی» ادعا کردند که در برخی از رویدادهای امنیتی در شماری از مناطق بدخشان دست داشته اند، نگرانیهای را در مورد امنیت در آن ولایت برانگیخته است.
بر اساس گزارشها، گروه تازه تأسیس موسوم به «جبهه سپاهیان میهن» بیش از یک ماه پیش ولسوالی یفتل در بدخشان را برای چند ساعت تحت کنترل خود آورد، «جبهه آزادی» نیز ادعا کرده که از مدتی به اینسو فعالیتهای مسلحانه ضد طالبان را در ولسوالی زیباک، افزایش دادهاست.
با افزایش همچو رویدادها در بدخشان، دو مقام ارشد طالبان در این ولایت نیز در نتیجۀ حملات جداگانه کشته شدند.
ذبیحالله امیری، رئیس ادارۀ اطلاعات و فرهنگ بدخشان که مسئولیت قتل او را گروۀ دولت اسلامی موسوم به داعش و عبدالرحمن منصور، شاروال فیضآباد مرکز بدخشان که «جبهه مقاومت ملی» به رهبری احمد مسعود، مسئولیت کشتن او را بر عهده گرفت.
در عین حال، از برخی مناطق بدخشان نیز گزارشهای از درگیری میان باشندهگان معترض و نیروهای طالبان و کشته شدن سه تن در ولسوالی یفتل، منتشر شده بود.
مقامهای طالبان بار دیگر در ارتباط با رویدادهای امنیتی در بدخشان، پاکستان را متهم کردهاند که به افراد مسلح اجازه میدهد که از منطقۀ چترال به ولایت بدخشان عبور کنند و بهگفتۀ حکومت طالبان، تعدادی از این افراد در جریان درگیری با نیروهای آنها کشته شده و شماری دیگر دوباره به چترال فرار کردهاند.
بدخشان این ولایت کوهستانی افغانستان، با دو همسایه مهم این کشور، تاجیکستان و چین سرحد مشترک دارد.
مدتیست که حکومت طالبان کار روی امتداد دهلیز واخان تا سرحد چین را نیز آغاز کردهاست.
اینکه در عقب تلاشها برای ناامن ساختن بدخشان، دستهای هم دخیل باشد که نمیخواهند افغانستان از طریق زمین به طور مستقیم با چین وصل شود، تا کنون گزارشهای مستقلی نشر نشده، اما هر دلیلیکه در عقب رویدادهای اخیر ناامنی در این ولایت باشد، طالبان که از تسلط دوبارۀ آنها بر افغانستان بیش از پنج سال میگذرد، همواره با آزمونهای امنیتی دستوگریبان بودهاند.
