تهاجم تمامعیار روسیه علیه اوکراین، روز سهشنبه پنجم حوت وارد پنجمین سال خود شد.
به همین مناسبت گروهی از مقامات ارشد اتحادیه اروپا و کشورهای بالتیک و نوردیک برای ابراز همبستگی با اوکراین و تأکید مجدد بر حمایت از این کشور، به کییف سفر کردند.
اورسولا فندرلاین رئیس کمیسیون اروپا و آنتونیو کوستا رئیس شورای اروپا نیز در کنار ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین در مراسمی در میدان استقلال کییف، به یاد قربانیان تهاجم روسیه، ضمن برافروختن شمع، یک دقیقه سکوت کردند.
به گفتۀ سازمان ملل متحد، در جنگی که حالا وارد پنجمین سال خود شده است، بیش از ۱۵ هزار غیر نظامی کشته و ۴۱ هزار تن دیگر زخمی شدهاند.
دربارهٔ آمار تلفات نظامی دو طرف هم آمارهای متفاوتی منتشر شده است. زلنسکی میگوید نزدیک به ۵۵ هزار تن از سربازان کشورش در راه دفاع از اوکراین جان خود را از دست دادهاند. اطلاعات منتشر شده در روسیه هم از کشتهشدن حدود ۲۲۰ هزار سرباز روس حکایت دارد. ناظران غربی اما معتقدند که تلفات نظامی هر دو کشور به مراتب بیشتر بوده است.
عصر سهشنبه، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک هم، با اکثریت قاطع، قطعنامهای در حمایت از اوکراین و با تأکید بر تمامیت ارضی این کشور منطبق بر مرزهای بهرسمیتشناختهشدۀ بینالمللی تصویب کرد.
امضاکنندگان قطعنامه از تشدید حملات روسیه به زیرساختهای انرژی و غیرنظامی اوکراین هم بهشدت ابراز نگرانی کردند.
این قطعنامه با ۱۰۷ رأی مثبت در مقابل ۱۲ رأی منفی و ۵۱ رأی ممتنع به تصویب رسید و بهعنوان نشانهای از همبستگی با کییف در چهارمین سالگرد حملۀ مسکو به ثبت رسید.
ایالات متحده آمریکا و چین از جمله ۵۱ کشوری بودند که به این قطعنامه رأی ممتنع دادند؛ قطعنامهای که هرچند الزامآور نیست، اما به لحاظ وزن سیاسی، از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.
در اقدامی دیگر، دهها کشور از جمله فرانسه، بریتانیا، کانادا و ژاپن، در حاشیه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو، در حمایت از اوکراین گرد هم آمدند.
اِسپِن بارت آیدِه وزیر خارجه نروژ در این نشست تأکید کرد که اقدامات روسیه در اوکراین از چهار سال پیش تاکنون، ناقض همۀ اصول و همۀ ارزشهای مورد احترام در سازمان ملل متحد است. دیپلمات ارشد نروژ سخنان خود را با فریاد «زندهباد اوکراین» به پایان برد.
در تحولی دیگر، گروهی از دیپلماتهای عمدتاً اروپایی، هنگام سخنرانی گِنادی گاتیلوف نماینده فدراسیون روسیه در ژنو در یک کنفرانس خلع سلاح، به نشانه اعتراض جلسه را ترک کردند. این دیپلماتها بیرون جلسه جمع شدند و پرچم اوکراین را بهدست گرفتند. ایالات متحده نمایندهای را به این کنفرانس نفرستاده بود.
همزمان، سفیر اوکراین در ایالات متحده تأکید کرد که کشورش احساس نمیکند که از سوی آمریکا تنها گذاشته شدهاست.
اولگا استِفانیشینا در جمع خبرنگاران گفت انتظار دارد دونالد ترامپ در سخنرانی سالانۀ خود، به موضوع پایاندادن به جنگ روسیه علیه اوکراین هم بپردازد.
فدراسیون روسیه در طول چهار سال گذشته دلایل متعددی را برای تجاوز نظامی به همسایهاش برشمرده است؛ از جمله «غیر نظامیسازی» اوکراین و مقابله با گسترش رو به شرق پیمان نظامی ناتو به رهبری آمریکا، در طول سالهای پس از فروپاشی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی.
کییف و متحدان غربیاش، هرگونه تهدیدی علیه روسیه را رد میکنند.
شکاف در اروپا
برنامههای سالگرد تهاجم روسیه به اوکراین، تا حدی تحتالشعاع مخالفت مجارستان و اسلواکی با تصویب بیستمین بسته تحریمهای اتحادیه اروپا علیه مسکو و ارائۀ وام ۹۰ میلیارد یورویی به کییف قرار گرفت.
کییف امیدوار بود تا پیش از ورود جنگ به پنجمین سال خود، از دریافت این وام هنگفت، شامل ۶۰ میلیارد یورو کمک نظامی مطمئن شود؛ اما مجارستان و اسلواکی، بهدلیل متوقفشدن دریافت نفت از روسیه از طریق خط لولۀ «دروژبا» جلوی تصویب آن را گرفتند.
بوداپست در حالی کییف را به مسدود کردن این خط لوله متهم میکند که اوکراین مدعی است اختلال در انتقال نفت، بهدلیل آسیبهای ناشی از حملات روسیه به زیرساختهای اوکراین بوده است.
ولودیمیر زلنسکی بار دیگر روز سهشنبه، این بسته اقتصادی را «ضامنی حقیقی برای امنیت و ادامۀ مقاومت» کشورش توصیف، و اعضای اتحادیه را به تصویب آن، تشویق کرد.
حالا مقامهای اتحادیه اروپا در پی آن هستند که یک بسته اضطراری ۱۰۰ میلیارد یورویی برای بازسازی زیرساختهای انرژی اوکراین معرفی کنند؛ اقدامی که منوط به موافقت مجارستان نخواهد بود.
اما در گوشه و کنار اروپا، بسیاری از رهبران، تعهد خود به حمایت از اوکراین را تکرار کردند.
وزیران خارجۀ آلمان، فرانسه و لهستان با انتشار یک پیام ویدیویی مشترک، از «روحیه شکستناپذیر» اوکراین تقدیر کرده و گفتند «تا هر زمان که لازم باشد» در کنار این کشور باقی خواهند ماند.
همزمان امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه و کییر استارمر نخستوزیر بریتانیا، از برنامهریزی یک نشست آنلاین با سران بیش از یکصد کشور دیگر برای ابراز حمایت از اوکراین خبر دادند.
در آلمان، فرانک والتر اشتاینمایر رئیسجمهور و یوهان وادِفول وزیر خارجه با حضور در کلیسای جامع فرانسوی برلین، در مراسم «دعا برای صلح» شرکت کردند. راهپیماییهایی هم در کنار دروازه براندنبورگ برلین – که با رنگهای پرچم اوکراین تزئین شده بود- و چند شهر دیگر این کشور برگزار شد.
در پاریس هم برج ایفل در ساعت ۹ شب به وقت محلی به رنگ پرچم اوکراین درآمد.
از سوی دیگر مسکو هم تائید کرد که فدراسیون روسیه هنوز به اهداف غاییاش از این جنگ، دست نیافته است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، با استفاده از عبارت رسمی «عملیات ویژه نظامی» گفت به همین دلیل است که این «عملیات» همچنان ادامه دارد.
او در عین حال یادآور شد که «روسیه، مشروط به برآورده شدن خواستههایش، برای یک توافق دیپلماتیک آماده است».
پسکوف همزمان غرب را به تلاش برای «نابود کردن روسیه» متهم کرد.
