موجودیت فساد اداری، عدم اشتراک مردم در تهیه سند بودجه ملی، نفوذ سیاسی افراد در پروسه بودجه و سوء استفاده افراد با نفوذ و اعضای پارلمان از آن سبب شده تا بودجه ملی در کاهش فقر و رشد اقتصادی مؤثر واقع نگردد.
سید اکرام افضلی رئیس اجرائیوی دیده بان شفافیت افغانستان روز یکشنبه ۲ جدی ۱۳۹۷ هنگام ارائه گزارش تحقیقی روی مسوده بودجه ۱۳۹۸ به رسانهها گفت، هر چند اصلاحات لازم در پروسه بودجه به میان آمده اما هنوز هم این بودجه مورد سوء استفاده حکومت افراد با نفوذ و برخی اعضای ولسی جرگه قرار دارد.
وی افزود:
"چون بودجه یک سند ملی است باید بتواند که پروسه توسعه اقتصادی را تسهیل کند اما متأسفانه بخاطر اینکه پروسه بودجه یک پروسه ملی نبوده و سوء استفادههای زیادی در پروسه این بودجه صورت میگیرد بودجه ملی نتوانسته چنانچه که لازم است در قسمت کاهش فقر و رشد اقتصادی نقش مهم را انجام بدهد."
به گفته مسئولان دیده بان شفافیت افغانستان، حکومت باید بودجه ملی را به اساس نیازمندیهای مردم تهیه نماید نه به اساس خواست افراد زورمند.
به اساس این تحقیق، جمع آوری عواید در زمان حکومت وحدت ملی دو برابر شدهاست یعنی مجموع عواید سال ۱۳۹۳ به ۹۹ میلیارد افغانی میرسید و این در حالی است که عواید سال جاری به ۱۸۸ میلیارد افغانی خواهد رسید و این مسئله بیانگر افزایش ۸۹ درصدی عواید در زمان حکومت وحدت ملی است.
این در حالیست که پیش از این برخی اعضا و فعالان جامعه مدنی نیز از نامتوازن بودن بودجه ملی و سوء استفاده از آن شکایت کردهاند.
بیشتر در این باره:
وزارت مالیه سند بودجه سال ۱۳۹۸ را برای تائید به مشرانو جرگه واگذار کردبودجه ملی سال مالی آینده ۳۹۹ میلیارد افغانی تخصیص داده شده که ۲۷۵ میلیارد آن برای بودجه عادی و ۱۲۴ میلیارد افغانی دیگر آن برای بودجه انکشافی در نظر گرفته شده که چندی پیش از سوی مشرانو جرگه تأیید و بخاطر تصویب به ولسی جرگه فرستاده شدهاست.
در عین حال روشن سیرن عضو گروه عدالت خواهی بودجه ملی که در این نشست حضور داشت گفت، حکومت نظریات و خواستهای زنان را به صورت مؤثر در بودجه ملی در نظر نگرفته است.
از سوی هم شمعروز مسجدی سخنگوی وزارت مالیه در صحبت با رادیو آزادی گفت، بودجه ملی مورد سوء استفاده هیچ مقام و یا هم فردی قرار نگرفته و این بودجه به اساس نیازمندیهای مردم تهیه شدهاست.
تعمیر وزارت مالیه افغانستان در کابل
وی میگوید:
"پس ما این مسایل را که گویا بودجه ملی افغانستان تحت تأثیر زورمندان و یا هم وکلای مردم بخاطر منافع شخصی قرار دارد به کلی رد میکنیم بودجه یک سند ملی است و بخاطر مردم و بهبود وضعیت زندگی آنان تهیه شده و انشاءالله یک بودجه خواهد بود که در زندگی مردم تأثیر مثبت خواهد داشت."
عرفان الله عرفان نایب منشی ولسی جرگه نیز در صحبت با رادیو آزادی، سوء استفاده اعضای شواری ملی در بودجه ملی را رد کرده گفت، پارلمان افغانستان با در نظر داشت منافع مردم صلاحیت دارد که بودجه ملی را تصویب و یا هم رد نماید.
فرشته ندا