محدودیت بر گشت و گذار ریکشاها در جلال‌آباد و هرات چه مشکلاتی را به بار آورده است؟

افزایش گشت و گذار ریکشاها در شهر جلال آباد (تصویر آرشیف)

پس از وضع محدودیت بر فعالیت ریکشاها در شهر هرات، ادارۀ ترافیک ولایت ننگرهار نیز تازه فعالیت ریکشاها را در شهر جلال‌آباد محدود کرده و  مسیرهای مشخصی را برای فعالیت‌شان تعیین کرده ‌است.

محدودیتی که شماری از راننده‌گان این ریکشاها را در جلال‌آباد نگران کرده است.

یکی از مالکان ریکشا که سرپرست یک خانوادۀ ۱۱ نفری در شهر جلال‌آباد است، می‌گوید که از دو روز به این طرف ادارۀ ترافیک حکومت طالبان در ننگرهار بر فعالیت ریکشاها در شهر محدودیت وضع کرده و این اقدام درآمدش را کاهش داده است.

قبلاً اگر روزانه تا ۵۰۰ افغانی عاید می‌کردم، حالا تا ۱۰۰ افغانی پائین آمده است.

او که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت: "من برخی از اجناس خانه را فروختم و ریکشا گرفتم تا برای کودکان خود یک لقمه نان حلال پیدا کنم، اما از دو روز که بر فعالیت ریکشاها محدودیت وضع کرده ‌است، قبلاً اگر روزانه تا ۵۰۰ افغانی عاید می‌کردم، حالا تا ۱۰۰ افغانی پائین آمده است، کار و بار کاملاً متوقف شده و مشکلات اقتصادی خانواده هم زیاد است."

در این حال شماری از باشنده‌های شهر جلال‌آباد نیز از این ناحیه نگران هستند.

شفیق یکی از باشنده‌های شهر جلال‌آباد می‌گوید، ریکشا یک وسیلۀ نقلیۀ ارزان و قابل دسترس برای‌شان بود:

"ریکشا برای ما سهولت بود، بخاطری‌که ارزان و کم مصرف بود، وقتی از یک جای به جای دیگر می‌رفتیم، بین ۴۰ تا ۵۰ افغانی پرداخت می‌کردیم، اما تاکسی تا ۱۵۰ افغانی می‌گیرد. زمانی‌که یک مریض را به شفاخانه انتقال می‌دادیم ۵۰ افغانی پرداخت می‌کردیم، اما حالا با تاکسی باید ۲۰۰ افغانی پرداخت کنیم، این یک مشکل جدی است."

ادارۀ ترافیک حکومت طالبان در هرات نیز به تاریخ ۱۳ جدی تردد تمامی ریکشاها چه دارای اسناد و چه بدون اسناد را در سطح شهر ممنوع اعلام کرد.

بیشتر در این باره: برخی ریکشارانان در هرات: حکومت طالبان با منع تردد ریکشاها در سطح شهر، یگانه منبع درآمد ما را قطع کرد

هرچند شماری از راننده‌های ریکشا از ممنوع شدن فعالیت‌شان در هرات در صحبت با رادیو آزادی ابراز نگرانی کرده و گفته بودند که حکومت طالبان با منع تردد ریکشاها در سطح شهر، یگانه منبع درآمدشان را قطع کرده، اما حالا شماری از باشندگان هرات می‌گویند که ریکشاها از روز چهارشنبه به این سو به گونۀ محدود و در جاده‌های فرعی فعالیت می‌کنند.

تردد ریکشاها در هرات منع شده، در جاده‌های اصلی و برخی جاده‌های فرعی.

نارون ناردان، یکی از زنان هرات در مورد به رادیو آزادی گفت:

"تردد ریکشاها در هرات منع شده، در جاده‌های اصلی و برخی جاده‌های فرعی، اما در جاده‌های فرعی باز هم قابل دسترس است، بیشترین مسیرهایی که مردم از ریکشا استفاده می‌کردند، همین جاده‌های اصلی بود و ارزان هم تمام می‌شد، حالا بسیار دشوار شده، بخصوص برای خانم‌ها."

برخی از باشنده‌های شهرهای جلال‌آباد و هرات هرچند از این اقدام حکومت طالبان استقبال می‌کنند و می‌گویند که با این کار جاده‌ها وضعیت بهتری پیدا کرده و ازدحام کمتر شده ‌است، اما تأکید می‌کنند که باید برای حل این مشکل سیستم ترانسپورت شهری فعال شود تا از لحاظ اقتصادی مردم با مشکل روبه‌رو نشوند.

مسئولان محلی حکومت طالبان در ولایت هرات به پرسش‌های رادیو آزادی در این مورد پاسخ ندادند، اما سید طیب حماد، سخنگوی فرماندهی امنیۀ حکومت طالبان در ننگرهار به رادیو آزادی گفت که این اقدام به هدف ایجاد نظم در شهر اتخاذ شده و برای رانندگان ریکشا مسیرهای مشخصی تعیین شده ‌است:

"هدف از این کار تأمین نظم شهری، مصئون ساختن رفت‌وآمد عامه و جلوگیری از بی‌نظمی بوده است. از تمام رانندگان ریکشا تقاضا می‌شود که با ادارات امنیتی و ترافیک همکاری کرده و متعهد به رعایت کردن قانون باشند."

دو سال قبل کابینۀ سرپرست حکومت طالبان نیز به وزارت امور داخلۀ طالبان وظیفه سپرده بود تا طرحی برای کنترل واردات و تردد ریکشاها در شهرها تهیه کرده و نتیجۀ آن را به جلسه کابینۀ آنان ارائه کند.

حالا پس از دو سال ظاهراً حکومت طالبان برای حل مشکلات شهری و ایجاد نظم در جاده‌ها در شهرهای جلال‌آباد و هرات تصمیم به کنترول فعالیت ریکشاها گرفته است.

ریکشاها، وسیلۀ نقلیه کوچکی است که استفاده از آن یک روش حمل‌ونقل ارزان و آسان شناخته می‌شود و نقش مهمی در ترانسپورت شهری روزمره دارند.

این وسیله نه‌تنها به‌عنوان یک راه سریع و با صرفه‌ برای رفت‌وآمد در شهر عمل می‌کند، بلکه منبع درآمد بسیاری از خانواده‌ها نیز محسوب می‌شود.

گفتنی‌ست که پس از حاکمیت دوبارۀ طالبان در افغانستان، شماری از جوانان که راه دیگری برای پیدا کردن نفقۀ خانواده‌هایشان را نداشتند، با فروختن طلا و اشیای قیمتی خانواده یک واسطه ریکشا خریداری کرده و توسط آن امرار معاش می‌کنند.