تا حال در قندهار بارندگیهای مانند گذشته صورت نگرفته، اما در ولایتهای دیگر بارانهای خوبی شده است
حاجی محمود، یک باغدار و دهقان در قندهار است. او میگوید که پنجاه جریب زمین دارد که سی جریب آن باغهای انگور و انار است و بیست جریب دیگر را گندم و سایر غلهجات کشت کرده است.
حاجی محمود میافزاید با وجود آنکه امسال تا کنون در برخی مناطق افغانستان برف و باران خوبی شده، اما در قندهار بارندگی ها نسبتاً کم بوده و او چشمبهراه بارانهای بهاری است.
به گفتهٔ حاجی محمود، بارانهای فعلی تا حدی به زمین جان تازه داده، اما کافی نیست و در قندهار میزان بارندگی از سطح آب بند دهله معلوم است؛ بندی که زمینهای ولسوالیهای ارغنداب، ژیړۍ، میوند، پنجوایی و دند را آبیاری میکند.
حاجی محمود میگوید:
"تا کنون هفت پلۀ بند دهله از آب پر شده، این بند در مجموع چهلوهشت پله ظرفیت دارد و هنوز به پُر شدن چهلویک پلهٔ دیگر نیاز است. تا حال در قندهار بارندگیهای مانند گذشته صورت نگرفته، اما در ولایتهای دیگر بارانهای خوبی شده است."
اما هنوز هم ساحات بسیار مهم افغانستان میزان برف کمتر دارند
حاجی زمری، باشندهٔ لوگر که در ولایات لوگر، پکتیا و پکتیکا صدها جریب زمین دارد و یا اجاره کرده، میگوید که برف امسال در مقایسه با سالهای دیگر زیاد نیست:
"برف و باران خوب و برابر است؛ آنقدر هم زیاد نسبت به سالهای دیگر نیست، ولی باز هم امیدوار هستیم. زمستان هنوز باقی مانده و قلۀ های کوهها پُر از برف شده است".
اما کارشناسان منابع آب میگویند که امسال در مقایسه با چهار سال گذشته، در بسیاری از ولایتهای افغانستان برف بهتری باریده است؛ هرچند هنوز به سطح برف سال ۲۰۲۰ نرسیده و در برخی مناطق سطح آب پایینتر از حد اوسط است، اما هنوز دو ماه دیگر از فصل بارندگی باقی مانده است.
داکتر نجیبالله سدید، کارشناس منابع آب، می شنویم:
"برفباری های که صورت گرفته، شاخص معادل آب برف که یک شاخص مهم ارزیابی وضعیت آبی افغانستان است را بهتر ساخته و اگر با چهار سال گذشته مقایسه شود، نسبت به آن بهتر است. اما هنوز هم ساحات بسیار مهم افغانستان میزان برف کمتر دارند، به خصوص در شمالشرق، شمال و قسمت های از مرکز افغانستان هنوز هم برفباری کمتر دارند. بناً هنوز هم در بسیاری از مناطق کمبود برف مشاهده می شود، به خصوص در بدخشان، تخار، سمنگان، سرپل، بامیان، برخی از مناطق غزنی و لوگر برفباری نسبتاً کمتر از حد اوسط بوده ؛ اما از جانب دیگر در کابل، پروان، کاپیسا، جنوب غزنی، غور، هرات و برخی مناطق فراه، میزان برف بیشتر از حد اوسط بوده است. بناً طوری که دیده می شود برخی مناطق افغانستان شاهد برفباری خوب بوده ، اما برخی مناطق دیگر هنوز هم میزان برفباری کمتر دارند. همین برفباریست که در حقیقت آب تابستان را تامین می کند، بناً گفته می توان که هنوز هم خشکسالی در سراسر کشور مرفوع نشده و سال های زیاد ترسالی باید داشت تا تاثیرات خشکسالی تا اندازۀ ای کم شود."
یک سال خوب آبی نمیتواند آثار خشکسالی چهار سال گذشته را جبران کند
به گفتۀ آقای سدید، نگرانی از اینکه سال شمسی آینده، پنجمین سال خشکسالی پیهم باشد، برطرف شده و حتی اگر پس از این هم بارندگی کافی صورت نگیرد، خشکسالی شدید نخواهد بود و امسال در مقایسه با چهار سال گذشته، سال بهتری خواهد بود.
در پاسخ به این پرسش که آیا برف و بارانهای فعلی میتواند تأثیرات خشکسالیهای پی هم گذشته را تا حدی جبران کند یا خیر، داکتر سدید میگوید:
"اگر به خشکسالی چهار سال گذشته نگاه کنیم، یک سال خوب آبی نمیتواند آثار آن را جبران کند. شما به چندین سال بسیار خوب آبی و همچنان به زیربنا ها و کار زیاد نیاز دارید، تا بتوانید تا اندازهای تأثیر خشکسالیای را که در چهار سال گذشته داشتیم، جبران کنید."
داکتر سدید میافزاید که در دو دههٔ گذشته، استفادهٔ بسیار گستردهای از آبهای زیرزمینی صورت گرفته است؛ در حالیکه آبهای زیرزمینی ذخایری اند که طی هزاران سال شکل گرفتهاند و تقویهٔ دوبارهٔ این ذخایر به سالها وقت نیاز دارد. به گفتۀ آقای سدید، بدون ایجاد زیربناهای اساسی برای مدیریت و حفاظت آب، مانند اعمار بندها، جهیلها و موانع آبی، جبران این کمبود تقریباً ناممکن است.