پناهجویان افغان درپاکستان: پس از درگیری‌ های اخیر با فشارهای شدیدتری روبه‌رو شده ایم

شماری از مهاجرین افغان که از پاکستان اخراج شده اند. (تصویر آرشیف)

یک زن پناهجوی افغان مقیم اسلام‌آباد می‌گوید تحولات و درگیری‌های اخیر میان پاکستان و طالبان افغانستان، مشکلات و نگرانی‌های او و بسیاری پناهجویان افغان را تشدید کرده است.

او که مادر دو کودک است و به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود روز شنبه ۹ حوت به رادیو آزادی گفت که از چهار سال به اینسو در انتظار انتقال به امریکا در پاکستان بسر می‌برد.

این دو سه روز که وضعیت افغانستان و پاکستان خراب شده، به افغان‌ها اخطار آمده که هر نوع اسناد و کیس‌هایی که داریم، دیگر اینجا قبول نمی‌کنند

من هم از مجبوری یک خانه بالای کوه پیدا کردم، چون با دو طفل هیچ جای دیگر نمی‌توانم بروم؛ آن‌جا هم هیچ امکاناتی نیست. صاحب‌خانه به من جواب داده که دیگر افغان‌ها را اینجا نمی‌مانند. ما از هر دو طرف (مردم عام و پولیس) با مشکل روبه‌رو هستیم. حتی همسایهٔ ما اطلاع داده که این‌ها افغان هستند. حتی گفته شده که برای پیدا کردن افغان‌ها ۱۰ هزار کلدار جایزه تعیین کرده‌اند."

او می‌گوید که در سال‌های گذشته در افغانستان با نهادهای امریکایی در بخش‌های مختلف کار کرده و به دلیل نگرانی‌های امنیتی، امکان بازگشت به کشورش را ندارد.

یک پناهجوی دیگر افغان، مقیم ایالت خیبر پختونخوا، که در دوران حکومت جمهوری پیشین در افغانستان به‌عنوان سارنوال فعالیت داشت، می گوید که درگیری‌های اخیر میان نیروهای طالبان و نیروهای پاکستانی باعث شده که بازداشت و زندانی شدن افغان‌ها در مناطق آنان گسترش یابد.

او که از سال ۲۰۲۱ برای طی مراحل بررسی پروندهٔ مهاجرت جرمنی، به پاکستان رفته خواست نامش در گزارش ذکر نشود به رادیو آزادی گفت که در حال حاضر بسیاری از پناهجویان حتی قادر به بیرون‌شدن از خانه‌ها یا مراجعه به شفاخانه‌ها نیستند.

"این جنگ تأثیر بسیار مستقیم گذاشته است. اینجا در پشاور که ما هستیم، امروز به شفاخانه رفته بودم، پولیس بسیار زیاد سوال می‌کرد؛ به‌سختی توانستم از آنجا بیرون شوم و راننده از راه دیگری مرا آورد. در شفاخانه‌ها نظارت بسیار شدید شده است. زندگی در پشاور برای ما بسیار محدود شده و راه‌ها فعلاً کاملاً بسته است. بسیاری از افغان‌ها را به کمپ‌ها برده‌اند؛ جایی که نه امکانات مناسب وجود دارد و نه خدمات صحی. بیشتر افغان‌ها در آنجا بیمار شده‌اند. وقتی مردم را بازداشت می‌کنند، کاش زودتر اخراج‌شان کنند؛ اما روزها آنان را مانند زندانی نگه می‌دارند. اینجا بازداشت‌ها بسیار شدید شده است."

او می‌گوید که پیش از این در اسلام‌آباد زندگی می‌کرد، اما پس از آن‌که ویزهٔ اقامتش تمدید نشد و به باور او بازداشت افغان‌ها در برخی شهرهای پاکستان کمتر صورت می‌گرفت، به پشاور نقل مکان کرد.

بیشتر در این باره: بیش از ۱۰۰ مهاجر افغان بدون اسناد در عملیاتی در اسلام آباد و چهار منطقه دیگر پاکستان بازداشت شده اند

این نگرانی ها در حالی مطرح می شود که سازمان ملل متحد روز جمعه ۸ حوت در گزارشی به نقل از ریچارد بنیت گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان نقل قول کرده که او در شصت و یکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنیو (۷حوت)گفته که افزایش تنش‌ها میان حکومت های دو کشور مشکلات و خطرات بیشتری را برای افغان‌هایی که مجبور به بازگشت به افغانستان شده‌اند، ایجاد کرده است.

این در حالی است که پیش از درگیری‌های اخیر میان حکومت طالبان و پاکستان، نیز روند بازداشت و اخراج اجباری مهاجران افغان مقیم در پاکستان ادامه داشت؛ اما به گفته برخی مهاجران، پس از افزایش درگیری‌ها و خشونت‌های اخیر، گذرگاه‌های تورخم و سپین بولدک- چمن که برای انتقال یک‌طرفه مهاجران میان دو کشور استفاده می‌شد نیز بسته شده اند.

برخی کارکنان کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان ( یو ان اچ سی آر) در منطقه و همچنین منابع محلی حکومت طالبان، بسته شدن این گذرگاه‌ها از سوی پاکستان را به رادیو آزادی تأیید کرده گفته‌اند که این مسیرها همزمان با آغاز درگیری‌های اخیر تاکنون بسته مانده‌اند.

در همین حال، یاسمین یقین نبی‌زاده، فعال حقوق بشر و خبرنگار افغان در اسلام‌آباد، در گفت‌وگو با رادیو آزادی از حکومت پاکستان خواست که دست‌ کم برای آن دسته از افغان‌هایی که پرونده‌های مهاجرتی در کشورهای دیگر دارند، زمینه اقامت در این کشور را فراهم کند.

خواست ما از حکومت پاکستان این است که آن عده کسانی که پس از سال ۲۰۲۱ به پاکستان پناه آورده‌اند، افرادی هستند که در داخل افغانستان با خطر جدی روبه‌رو اند و از طالبان فرار کرده‌اند

باید از آنان حمایت شود و دیپورت نشوند. ویزه‌های ما را تأیید کنند و اجازه ندهند که ما به سرنوشت تلخ بازگشت اجباری که مرگ است، روبه‌رو شویم."

پس از بازگشت دوبارهٔ طالبان به قدرت در افغانستان، هزاران افغان که در زمان حکومت پیشین با نیروهای خارجی در بخش‌های مختلف کار کرده بودند، به دلیل نگرانی‌های امنیتی و نیز برای پیگیری روند بررسی پرونده‌های مهاجرتی خود به شماری از کشورها، به‌ویژه ایران و پاکستان رفته اند.

اما اکنون این دو کشور روند شدید بازداشت و اخراج این افغان‌ها را آغاز کرده‌اند و هر روز هزاران نفر مجبور به بازگشت به افغانستان می‌شوند.

پاکستان روند اخراج مهاجران افغان از این کشور را در سال ۲۰۲۳ آغاز کرد.

عرفات جمال، سخنگوی کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، در یک نشست آنلاین از کابل با خبرنگاران در ژنیو اخیرا گفت که از آغاز سال ۲۰۲۶ تا نیمهٔ فبروری، ۱۵۰ هزار مهاجر افغان و در سال ۲۰۲۵ نیز حدود ۲ اعشاریه ۹ میلیون مهاجر افغان از کشورهای همسایه، ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشته‌اند.

یو ان اچ سی آر پیش از این نیز گفته بود که ایران و پاکستان در ماه‌های اخیر روند اخراج اجباری مهاجران افغان را سرعت بخشیده‌اند.