آنان میافزایند که در این وضعیت، پرداخت هزینههایی مانند کرایه دکان و تأمین مصارف روزمره برایشان دشوار شده است.
چندین سال است که در همین بازار دکانداری میکنیم، اما تا حالا چنین وضعیتی را ندیده بودیم
یکی از دکانداران بازار شهر هرات است که در بخش بزازی یا تکهفروشی زنانه فعالیت میکند میگوید:
«وضعیت بازار به پایینترین حد ممکن رسیده ، ما چندین سال است که در همین بازار دکانداری میکنیم، اما تا حالا چنین وضعیتی را ندیده بودیم، اگر بازار را صد درصد حساب کنیم، حالا به ده درصد رسیده،از لحاظ اقتصادی مردم فشار زیادی را تحمل می کنند.»
او که از ترس پیامدهای احتمالی نخواست نامش در گزارش گنجانده شود، به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت که اخیراً رفتوآمد مشتریان به گونه چشمگیری کاهش یافته و ساعتهای زیادی را در انتظار خریدار سپری میکند.
او و برخی دیگر از دکانداران این شهر میگویند در پی برخی رویدادهای اخیر در این شهر، از جمله بازداشت شماری از زنان از سوی طالبان، وضعیت بازار با کاهش مشتریان و افت فروش روبهرو شده است.
از روزی که این مسئله پیش آمده اصلاً شهر خالی شده، خالی از مرد و زن شده، اصلاً شرایط عجیبی است
« آرزو میکنیم که به زودترین فرصت این وضعیت پایان یابد، اگر نه وضعیت خیلی خرابتر از چیزی که هست، می شود و مشتریها واقعاً نمی آیند چون از روزی که این مسئله پیش آمده اصلاً شهر خالی شده، خالی از مرد و زن شده، اصلاً شرایط عجیبی است.»
این درحالیست که اخیرا گزارش های از بازداشت شماری از زنان و دختران نیروهای امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان به اتهام آنچه که نداشتن حجاب مناسب خوانده شده در هرات منتشر شده است.
پیش از این شماری از زنان و دختران هرات به رادیو آزادی گفتند با آنکه حجاب را رعایت می کنند ؛اما به دلیل ترس از به میان آمدن مشکلات احتمالی از خانه های خود بیرون نمی شوند.
همچنین طالبان سهشنبه ۱۹ جوزا اعتراضی را که در منطقه جبرئیل هرات بخاطر بازداشتهای اخیر زنان در این شهر صورت گرفته بود، سرکوب کردند.
بیشتر در این باره:
کارشناسان ملل متحد: در اعتراضات هرات دست کم دو نفر کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدنداما شیخ نور احمد اسلامجار، والی طالبان در هرات، روز جمعه «۲۲ جوزا» در گفتگو با برخی رسانههای داخلی این گزارشها را رد کرده گفته که هیچ زنی به این اتهام بازداشت نشده، بلکه به ادعای او، تنها از سوی پولیس زن طالبان مورد تذکر قرار گرفته و دوباره به خانههایشان فرستاده شدهاند.
با این حال، دفتر معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیش از این گفت که طالبان بتاریخ های ۱۶ و ۱۷ جوزا حدود سی زن را به اتهام عدم رعایت حجاب تعیینشده، بازداشت کردهاند.
در این حال برخی دکانداران میگویند کاهش مشتری در حالی ادامه دارد که هزینههای ثابت، از جمله کرایه دکان و مصارف زندگی همچنان پابرجاست.
این حالت خلوتی بعد از آن است که امر به معروف زن ها را در اینجا دستگیر کرد
یک دکاندار دیگر در شهر هرات که خواست از او در گزارش نام برده نشود می گوید:
« این جاده لیلامی است، این حالت خلوتی بعد از آن است که امر به معروف زن ها را در اینجا دستگیر کرد، ما اینجا دکان داریم ، سه روز شده هیچ چیز نفروخته ایم ،ماهانه سی تا چهل هزار هم اینجا کرایه می دهیم چه کار کنیم؟ هیچ کار نیست، کرایه و مصرف زندگی، آخر ما چه خواهد شد؟ خسته شده ایم از این زندگی.»
شماری از آگاهان اقتصادی میگویند کاهش حضور مشتریان، چرخه خرید و فروش را مختل میکند و هرگونه وقفه در فعالیتهای اقتصادی میتواند بازار را بیشتر آسیبپذیر سازد و پیامد های گسترده به همراه داشته باشد.
بشیردودیال یکی از آنان در گفتگو با رادیو آزادی تأکید می کند که برای جلوگیری از ادامه این وضعیت، باید زمینه بازگشت ثبات و اعتماد به بازار فراهم شود.
«وضعیت بازار، قیمت اجناس، فرصت های شغلی و استخدام مسایلی اند که اندکترین بحران و کوتاهترین وقفه در فعالیتهای اقتصادی و اندکترین بینظمی اجتماعی تمام آن را در خطر میاندازد. قیمتها بالا میرود، بیکاری رخ میدهد و انواع مختلف مصیبتها واقع میشود، در مجموع افغانستان وضعیتش بیثبات است، مردم ما پس انداز ندارند، یعنی اگر فعالیت اقتصادی برای یک روز توقف کند، به فردای آن مردم ما نان خوردن خود را ندارند.»
دعا میکنیم که این وضعیت به زودترین فرصت به حالت عادی برگردد
این دکانداران شهر هرات میگویند، در کنار نگرانی از کاهش فروش، چشمانتظار بازگشت مشتریان و عادی شدن وضعیت بازار هستند؛ زیرا به باور آنان، رونق بازار وابسته به حضور مشتریان است.
«دعا میکنیم که این وضعیت به زودترین فرصت به حالت عادی برگردد.»