هرچند مشکل کمبود آب در سراسر شهر وجود دارد، اما برای کسانیکه در مناطق مرتفع کابل زندهگی میکنند، این وضعیت دشوارتر است.
آنها مجبورند مسیرهای طولانی را طی کنند و با استفاده از کراچیهای دستی، آب آشامیدنی را به خانههای خود انتقال دهند.
گلالی، مادر پنج فرزند که در دامنه کوه آسمایی کابل زندهگی میکند، میگوید بیشتر روزش صرف تهیه آب میشود.
بهگفته او، با وجود اینکه در خانه دو نل دولتی دارند، اما نزدیک به یک سال است که قطرهی آب از آنها جاری نشده است.
او به رادیو آزادی گفت:
یک سال میشود که آب نداریم. هر روز صد افغانی به کراچیوان میدهیم تا آب را تا جایی بالا بیاورد، بعد خودمان آن را تا خانه حمل میکنیم
دو نل داریم، یکی دولتی و دیگری از مسیر کوه، اما یک سال است که از هیچکدام حتی یک قطره آب نیامده است. از صبح تا شام مشغول آوردن آب هستیم. همین حالا هم برای گرفتن آب آمدهایم. این بشکههای زرد را ببینید، خودمان آنها را پر میکنیم و بعد کراچیوان آنها را حمل میکند."
فرید، باشنده منطقه جویشیر کابل، نیز میگوید که بیش از سه ماه است آب ندارند و اکنون بیش از هر زمان دیگری در تأمین آب آشامیدنی با مشکل روبهرو هستند.
او به رادیو آزادی گفت:
"سه ماه و نیم میشود که آب نداریم. نمیدانیم دنبال کار برویم یا دنبال آب. فقط ما نیستیم، در منطقه جویشیر حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار خانواده با کمبود آب مواجه اند. واقعاً نمیدانیم چه باید بکنیم."
این باشندهگان شهر کابل میگویند، با آنکه در مورد کیفیت آبیکه به نام آب معدنی بالایشان به فروش میرسد نیز معلومات ندارند، اما به دلیل نیاز ناچار به خرید آن برای نوشیدن هستند.
آنان از حکومت طالبان میخواهند که نظارت بر شرکتهای تصفیه آب را افزایش دهد.
بر اساس اطلاعات وزارت آب و انرژی حکومت طالبان، در حال حاضر حدود ۲۲۵ مرکز تصفیه آب در کابل فعالیت دارند و نزد این وزارت ثبت هستند و کیفیت آب آنها به طور دوامدار بررسی میشود.
برخی از باشندهگان شهر کابل که توانایی خرید آب را ندارند، ناچارند از چاههای عمیق استفاده کنند، چاههاییکه هر روز صفهای طولانی مردم در اطراف آنها دیده میشود.
مردم میگویند که در مقایسه با گذشته، میزان آب این چاهها نیز کاهش یافته است. به باور آنان، افزایش تقاضا و پایین رفتن سطح آبهای زیرزمینی از عوامل اصلی این وضعیت است.
محمدالله، یکی از باشندهگان منطقه کوتهسنگی کابل، از حکومت طالبان و نهادهای بینالمللی کمکرسان می خواهد تا برای حل دائمی بحران آب در کابل اقدام کنند.
او می گوید:
از حکومت میخواهیم آب پاک را از طریق شبکه نلها به مردم برساند
این مشکل تنها مربوط به یک نفر نیست، بلکه مشکل تمام کابل است. همانطور که میبینید، کودکان، سالمندان و جوانان همه برای تهیه آب بیرون آمدهاند."
هرچند مطیعالله عابد، سخنگوی وزارت آب و انرژی حکومت طالبان، به پرسشهای رادیوآزادی در این زمینه پاسخ نداد، اما این وزارت پیشتر اعلام کرده بود که برای حل بحران آب کابل تلاش میکند آب دریای پنجشیر را به دریای کابل انتقال دهد، با این حال تاکنون نشانهی از آغاز عملی این پروژه دیده نشدهاست.
شماری از کارشناسان بخش آب میگویند که مدیریت منابع آب نیازمند همکاری در سطح محلی و ملی است و هم حکومت و هم مردم باید در آن سهم بگیرند.
نجیبالله سدید، از کارشناسان این حوزه، به رادیوآزادی گفت که مردم باید در مصرف آب احتیاط بیشتری داشته باشند، همچنین حکومت و مؤسسات بینالمللی باید در موسمهای آبی برای ذخیره آب، بندهای خورد و کلان بسازند:
"مردم باید در بخش مدیریت آب جدی باشند، باید برای ذخیره آب حوضچهها ایجاد کنند و بندهای کوچک بسازند. آب ذخیره کنند، حکومت نیز باید در سطح ولایتی و ملی بندهای بزرگ احداث کند تا در فصل بارنده گی آب ذخیره شود. به طور کلی، مدیریت آب باید به یک کمپاین ملی در افغانستان تبدیل شود. اگر حکومت و نهادها اقدامات جدی انجام ندهند، متأسفانه بحران آب شدیدتر خواهد شد."
باید گفت که در حال حاضر، نهتنها کابل بلکه شماری از ولایتهای دیگر افغانستان نیز با کمبود آب روبهرو هستند.
بیشتر در این باره:
راه طولانی تا آب؛ روایت تشنگی در روستاهای افغانستانتغییرات اقلیمی، مدیریت نادرست منابع آب، دههها جنگ و کاهش بارندهگی از جمله عواملی هستند که منابع آبی افغانستان را با خطر خشک شدن مواجه کردهاند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در گزارشی در سال ۲۰۲۵ هشدار داده بود که افغانستان با بحران کمبود آب روبهرو است و اعلام کرده بود که حدود ۳۳ میلیون نفر در این کشور به آب مورد نیاز خود دسترسی ندارند.
همچنین صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد یونیسف اعلام کرده بود که تنها دو نفر از هر ده نفر در افغانستان به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند.
این نهاد هشدار داده بود که مشکل آب آشامیدنی در کابل به طور مداوم در حال تشدید است و اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ ممکن است ساکنان کابل برای نوشیدن آب نداشته باشند.
سازمان غیردولتی مرسی کورپس نیز در گزارشی اعلام کردهاست که حدود ۸۰ درصد از منابع آب زیرزمینی کابل آلوده شده که هم با فاضلاب و هم با مواد دیگر غیر صحی یکجا شده و برای نوشیدن مناسب نیست.