خانولی سالارزی به سرطان مبتلا بود، اما هیچکس از او دستگیری نکردفضلواحد افکاری، خبرنگار افغان
فضلواحد افکاری، خبرنگار افغان در ولایت کنر در شرق افغانستان، نه تنها از مشکلات خودش، بلکه از وضعیت دشوار بسیاری از همکارانش نیز سخن میگوید:
«همکار ما خبرنگار خانولی سالارزی به سرطان مبتلا بود، اما هیچکس از او دستگیری نکرد و بیچاره بر اثر همین بیماری جان باخت. خبرنگار دیگر ما قذافی نیز بیمار است و میگفت توان درمان خود را ندارد. خبرنگاران اینجا واقعاً در وضعیت بسیار بد اقتصادی قرار دارند.»
افکاری به رادیو آزادی گفت که بیشتر خبرنگاران در ولایت کنر با مشکلات شدید اقتصادی روبهرو اند و شماری از آنان که حتی به بیماریهایی چون سرطان مبتلا شدهاند، برای درمان هیچ پشتیبانی دریافت نکردهاند. او گفت:
«ما بسیار کوشش کردیم که دستکم یک صندوق کمکرسانی در اینجا ایجاد شود تا در چنین غم و درد از خبرنگاران دستگیری شود، اما هیچکس با ما همکاری نکرد. معاش خبرنگاران هم تقریباً صفر شده است، زیرا رسانههای محلی توان گرفتن آگهی را ندارند. خود رسانهها در حال از بین رفتن اند، پس چگونه میتوانند به خبرنگاران خود معاش بدهند؟»
آقای افکاری میگوید که در این اواخر خبرنگاران برای حل مشکلات اقتصادی خود از حکومت و نهادهای مختلف حامی رسانهها درخواست کمک کردهاند، اما به گفته او، تا هنوز هیچکس از آنان دستگیری نکرده است.
بیشتر در این باره:
۵ سال سرکوب رسانهها؛ گزارشگران بدون مرز میگوید افغانستان «زندان اطلاعات» شدهاستامیدوارم به مشکلات رسیدگی شود و از خبرنگاران و رسانهها حمایت مالی صورت گیردحقبین، خبرنگار
حقبین، خبرنگار دیگری در ولایت بلخ نیز از مشکلات مشابه شکایت دارد. او پیشتر به رادیو آزادی گفته بود:
«چالشهای بسیار زیاد اقتصادی در برابر ما به وجود آمده است. امیدوارم به این مشکلات رسیدگی شود و از خبرنگاران و رسانهها حمایت مالی صورت گیرد.»
این خبرنگار میگوید که ادامه فشارهای اقتصادی بر زندگی مسلکی خبرنگاران نیز تأثیر مستقیم گذاشته و بسیاری از آنان به دلیل معاشهای اندک و سقوط اقتصادی رسانهها، حرفه خود را ترک کردهاند.
شماری دیگر از خبرنگاران در کابل و چند ولایت دیگر نیز این مشکلات را مطرح کردهاند.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که در نزدیک به دو هفته گذشته، گزارشهایی از جان باختن دو ژورنالیست افغان، عالم کبیری و صوفیا محمدزی، بر اثر بیماری سرطان منتشر شده است.
این دو ژورنالیست پیش از درگذشت خود برای هزینه درمان، درخواست کمک مالی کرده بودند.
همچنان، نهادهای مختلف حامی رسانهها، از جمله کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان، از سال ۲۰۲۳ به اینسو گزارش دادهاند که دستکم هفت خبرنگار و کارمند رسانه در داخل افغانستان بر اثر بیماریهای مختلف جان باختهاند یا با وضعیت وخیم صحی روبهرو بودهاند. بیشتر این افراد به شدت نیازمند کمکهای مالی عنوان شده بودند، اما به گفته خبرنگاران، هیچیک از آنان کمک کافی دریافت نکردهاند.
بیشتر در این باره:
برخی خبرنگاران افغان در پاکستان: از ترس بازداشتها شبها خواب نداریمخبرنگاران در حالتهای اضطراری به دستگیری نیاز دارند، باید صندوقی برای کمک به آنان وجود داشته باشدحامد عبیدی، رئیس سازمان حمایت از رسانههای افغانستان
رادیو آزادی تلاش کرد دیدگاه وزارت اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان را در مورد شکایتها و درخواستهای این خبرنگاران دریافت کند، اما حیاتالله مهاجر فراهی، معین نشرات این وزارت، و خبیب غفران، سخنگوی آن، تا زمان نشر این گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ ندادند.
با این حال، این وزارت در سال ۲۰۲۵ گفته بود که کار روی ایجاد صندوق حمایت مالی از خبرنگاران جریان دارد.
شماری از نهادهای حامی خبرنگاران و رسانههای افغان میگویند که کاهش بودجه نهادهای حمایتکننده رسانهها نیز یکی دیگر از عوامل گسترش این خلا است.
در همین زمینه، حامد عبیدی، رئیس سازمان حمایت از رسانههای افغانستان، پیشتر به رادیو آزادی گفته بود:
«وقتی خبرنگاران در حالتهای اضطراری به دستگیری نیاز دارند، باید صندوقی برای کمک به آنان وجود داشته باشد. اکنون این خلا وجود دارد و دلیل آن بیاعتمادی گسترده است. اگر در نظام رسانهای اعتماد ایجاد شود و چنین صندوقی ساخته شود، هم نهادهای بینالمللی، هم خبرنگاران افغان مقیم بیرون از کشور و هم مالکان رسانهها میتوانند از آن حمایت کنند تا در حالتهای اضطراری از آن استفاده شود و تا اندازهای این مشکل حل گردد.»
این در حالی است که پیش از این، انجمن ژورنالیستان آزاد افغانستان در ماه فبروری ۲۰۲۶ گفته بود که در کشور ۳۹۴ رادیو فعال است و نزدیک به دو هزار و ۹۵۶ تن در این رادیوها کار میکنند، اما بیش از نیمی از کارمندان، بهویژه در رسانههای محلی، به گونه رضاکارانه کار میکنند و معاش منظم ندارند.
مرکز خبرنگاران افغانستان نیز در گزارش سال ۲۰۲۶ درباره وضعیت آزادی رسانهها گفته است که رسانههای مستقل محلی، بهویژه به دلیل کاهش عواید آگهیها و کم شدن برنامههای حمایتی نهادهای بینالمللی، آسیب جدی دیدهاند.
نبود معاش ثابت، بیمه صحی، صندوق اضطراری مالی و حمایت پایدار اقتصادی از رسانهها، از جمله خلاهایی است که نهادهای بینالمللی، خبرنگاران افغان، رسانهها و سازمانهای حامی رسانهها بارها در مورد آن ابراز نگرانی کردهاند.