انتظار طولانی، وضعیت نامعلوم و دشواری‌های در حال افزایش پناه‌جویان افغان در پاکستان

انتظار طولانی مهاجران افغان در پاکستان؛ فعال حقوق زنان خواهان روشن‌شدن سرنوشت پروندهٔ مهاجرتی‌اش است.
سخت‌ترین بخش این است که وضعیت نامعلوم باشد
لینا امانی، یکی از فعالان حقوق زنان افغان

لینا امانی، یکی از فعالان حقوق زنان افغان که در پاکستان به‌سر می‌برد، می گوید:

«سخت‌ترین بخش این است که وضعیت نامعلوم باشد و انسان نداند تا چه وقت دیگر باید منتظر بماند.»

لینا امانی شاید گمان می‌کرد که انتظارش در پاکستان کوتاه خواهد بود، اما این انتظار کوتاه نخست به چند ماه و سپس به چند سال مبدل شد.

نزدیک به پنج سال پیش، این فعال حقوق زنان که از پوهنزی حقوق پوهنتون کابل فارغ شده است، افغانستان را ترک کرد و به پاکستان پناه برد.

او می‌گوید امیدوار بود به‌زودی به یک کشور سوم منتقل شود و زندگی تازه‌ای را آغاز کند، اما با گذشت سال‌ها، هنوز هم با سرنوشتی نامعلوم روبه‌رو است. او به رادیو آزادی گفت:

«این انتظار طولانی تنها بر من تأثیر نگذاشته، بلکه تمام خانواده‌ام را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. ما تنها می‌خواهیم وضعیت ما روشن شود تا بتوانیم زندگی عادی خود را آغاز کنیم.»

بیشتر در این باره:

ناپدیدشدن سینماگر و فعال رسانه‌ای افغان در پاکستان
در اینجا، بزرگ‌ترین مشکل برای من و دیگران، مسئله ویزه است
لینا امانی، یکی از فعالان حقوق زنان افغان

امانی می‌گوید به دلیل فعالیت‌هایش در افغانستان، جانش در خطر بود، اما پس از رفتن به پاکستان با مشکلات دیگری روبه‌رو شد.

به گفته او، مشکلات ویزه، فرصت‌های محدود کاری و فشارهای اقتصادی، از مهم‌ترین چالش‌های زندگی روزمره‌اش است. او گفت:

«در اینجا، بزرگ‌ترین مشکل برای من و دیگران، مسئله ویزه است. ما می‌خواهیم دست‌کم اقامت ما در پاکستان قانونی شود، پرونده‌های مهاجرتی ما بررسی شود و زمینه آموزش و کار برای ما فراهم گردد. مهم‌ترین خواست ما این است که از این وضعیت نامعلوم بیرون شویم.»

اما این انتظار طولانی تنها بر وضعیت اقتصادی او اثر نگذاشته، بلکه برنامه‌های آموزشی‌اش را نیز به تأخیر انداخته است.

امانی می‌گوید قصد داشت پس از گرفتن مدرک لیسانس، دوره ماستری را ادامه دهد، اما به دلیل مهاجرت و نامعلوم بودن وضعیتش، این آرزو هنوز هم برآورده نشده است.

با این حال، او تلاش کرده است در کنار انتظار، زندگی روزمره‌اش را نیز پیش ببرد.

او اکنون در بخش طراحی گرافیک و طراحی وب کار می‌کند و می‌گوید از همین راه بخشی از هزینه‌های زندگی‌اش را تأمین می‌کند.

داستان به تعویق افتادن آموزش و آینده لینا، با وضعیت کنونی زنان در افغانستان نیز پیوند دارد.

بیشتر در این باره:

زنان بیوه در افغانستان؛ از دست دادن همسر، از دست دادن کار و جنگ برای بقای کودکان‌شان

در افغانستان، مکتب‌های دخترانه بالاتر از صنف ششم بسته است و زنان از ادامه تحصیل در پوهنتون‌ها نیز محروم اند. محدودیت‌ها بر کار و حضور اجتماعی زنان نیز فرصت‌های آموزشی و آینده حرفه‌ای آنان را کاهش داده است.

مهم‌ترین خواست ما این است که از این وضعیت نامعلوم بیرون شویم
لینا امانی، یکی از فعالان حقوق زنان افغان

امانی می‌گوید همین وضعیت باعث شده که تصور بازگشت به افغانستان برایش دشوارتر شود. او گفت:

«در حال حاضر، زندگی زنان در افغانستان با دشواری‌های زیادی روبه‌رو است. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند و برای جهان عادی شود، برای ما بسیار دردناک خواهد بود. پشت این محدودیت‌ها، میلیون‌ها زن افغان قرار دارند که هر کدام برای آینده خود آرزوهای بزرگی داشتند.»

در افغانستان زیر حاکمیت طالبان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر آموزش و کار زنان وضع شده است. در همین حال، زنانی که به پاکستان پناه برده‌اند نیز در ماه‌های اخیر با مشکلات بیشتر و وضعیت نامشخص روبه‌رو شده‌اند.

امانی می‌گوید پرونده مهاجرتی‌اش برای رفتن به ایالات متحده هنوز هم در مرحله بررسی‌های امنیتی قرار دارد. او خواهان تمدید ویزه و بررسی پرونده‌های مهاجرتی پناهجویان در پاکستان است تا بتوانند زندگی عادی خود را از سر بگیرند و از اخراج به افغانستان در امان بمانند.

پاکستان در سال ۲۰۲۳ روند اخراج مهاجران افغان فاقد اسناد را آغاز کرد. بر بنیاد معلومات کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، تا ماه جولای سال ۲۰۲۶ بیش از دو میلیون و ششصد هزار افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

لینا امانی می‌گوید، پرونده آنان با وضعیت دیگر مهاجران تفاوت دارد و از همین رو، سازمان ملل متحد و کشورهایی که از حقوق بشر حمایت می‌کنند، باید بر پاکستان فشار بیاورند تا زمینه اقامت قانونی آنان را فراهم سازد.

با وجود همه این دشواری‌ها، او می‌گوید هنوز امیدش را از دست نداده است.

او امیدوار است روزی این انتظار طولانی پایان یابد، بتواند تحصیلات ماستری‌اش را ادامه دهد و فصلی از زندگی‌اش را آغاز کند که پنج سال پیش چشم‌به‌راه آن بود.