سازمان عفو بینالملل (امنستی انترنشنل) از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و کشورهای عضو آن خواسته که مأموریت ریچارد بنت، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد برای حقوق بشر در افغانستان، تمدید شود.
این سازمان روز دوشنبه «۳۰ سنبله» در صفحهٔ اکس خود نوشته که در جریان ۶۳مین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، سازمانهای امضا کننده از تمامی نمایندهگیها خواسته اند تا بهگونهٔ کامل از تمدید مأموریت گزارشگر ویژهٔ افغانستان حمایت کنند و اطمینان حاصل شود که گزارشدهی ویژه و مستمر دربارهٔ حقوق زنان و دختران و گفتوگوی تعاملی قوی در این زمینه ادامه یابد.
سازمان عفو بینالملل همچنین خواستار ارائهٔ یک گزارش ویژهٔ اضافی دربارهٔ وضعیت گروهها و جوامع قومی، مذهبی و زبانی به حاشیه رانده شده و برگزاری گفتوگوی تعاملی دربارهٔ وضعیت آنان شدهاست.
این سازمان گفته که در قطعنامه باید بر فعال شدن هرچه زودتر سازوکار مستقل تحقیقاتی برای افغانستان نیز تأکید شود، سازوکاری که شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ماه اکتوبر سال ۲۰۲۵ با تصویب یک قطعنامهٔ تاریخی آن را ایجاد کرد.
مأموریت ریچارد بنت، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد برای حقوق بشر در افغانستان، در ماه اکتوبر ۲۰۲۵ از سوی این شورا برای یک سال تمدید شده بود.
اعضای این شورای ۴۷ نفری که نشستهای امسال آن از ۷ سپتمبر در ژنو آغاز شده و تا ۷ اکتوبر ادامه دارد، در اوایل ماه اکتوبر دربارهٔ این موضوع بحث خواهند کرد.
ریچارد بنت پیش از این گزارش ویژهٔ خود دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در افغانستان را به این شورا ارائه کردهاست.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در مورد افغانستان، دربارهٔ پیشنویس قطعنامهی که از سوی اتحادیهٔ اروپا ارائه شده، بحث خواهد کرد.
در پیشنویس این قطعنامه، خواست تمدید مأموریت ریچارد بنت مطرح شدهاست.
این پرسش مطرح است که با توجه به وضعیت حقوق بشر در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، بهویژه وضعیت زنان و دختران که روزبهروز وخیمتر شده و نهتنها از شمار محدودیتهای اعمالشده بر آنان کاسته نشده، بلکه این محدودیتها بیشتر نیز شده، مأموریت ریچارد بنت چه تأثیری داشته و تمدید آن چگونه میتواند به بهبود وضعیت حقوق بشر، بهویژه وضعیت زنان و دختران، در این کشور کمک کند؟
آرشیف، اعتراض زنان و دختران افغان به ممنوعیتها و محدودیتهای طالبان بر آنان
این پرسش را از نجیبه سنجر، فعال حقوق بشر مقیم سویدن، پرسیدیم.
او میگوید که تمدید مأموریت گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد از این جهت نیز بسیار مهم است که جامعهٔ جهانی وضعیت حقوق بشر زنان و دختران افغان را فراموش نکند: "مأموریت ریچارد بنت در شرایط کنونی افغانستان بسیار مهم است، به خصوص در زمینه حقوق زنان و دختران. در این مدت او توانسته نقض حقوق بشر در افغانستان را مستند بسازد و صدای زنان و قربانیان را به سطح بینالمللی برساند. ادامه این مأموریت میتواند کمک کند که وضعیت زنان افغانستان فراموش و عادیسازی نشود و جامعه جهانی همچنان در برابر این وضعیت پاسخگو باشد. البته بنت به تنهایی نمیتواند تغییر ایجاد کند، همه گزارشها و مستندهای او میتواند زمینه را برای فشار بینالمللی و پاسخگویی بیشتر فراهم بسازد، به همین دلیل از نظر من ادامه این مأموریت اهمیت خیلی زیادی دارد."
در درخواست مشترکیکه سازمان دیدبان حقوق بشر (هیومن رایتس واچ) در ۱۸ سپتمبر در وبسایت خود منتشر کرده، نزدیک به ۱۰۰ سازمان و نهاد از افغانستان و سراسر جهان، از جمله نهادهای حقوق بشری و جامعهٔ مدنی، از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خواسته اند که مأموریت گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد برای حقوق بشر افغانستان را تمدید کرده و نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان را ادامه دهد.
بیشتر امضا کنندهگان این درخواست را سازمانها و نهادهای افغانستان تشکیل میدهند و هفت سازمان بینالمللی، از جمله امنستی انترنشنل، «هیومن رایتس واچ» و سازمان جهانی مبارزه با شکنجه نیز در میان آنان شامل اند.
این سازمانها گفته اند که روند گزارشدهی ویژه و گفتوگوی تعاملی دربارهٔ حقوق زنان و دختران باید ادامه یابد.
آنان همچنین، در کنار تهیهٔ گزارش ویژه دربارهٔ وضعیت اقلیتهای قومی، مذهبی و زبانی، خواستار فعال شدن هرچه زودتر سازوکار مستقل تحقیقاتی برای افغانستان شدهاند.
نهادها و سازمانهای مدافع حقوق بشر تأکید کردهاند که زنان افغان، مدافعان حقوق زنان و زنان داخل افغانستان باید در بحثهای بینالمللی دربارهٔ افغانستان حضور مستقیم و فعال داشته باشند.
بهگفتهٔ آنان، درحالیکه تلاشها برای گسترش روابط دیپلماتیک و اقتصادی جامعهٔ جهانی با طالبان و بازگرداندن مهاجران افغان به افغانستان ادامه دارد، مهم است که نظارت بینالمللی بر وضعیت حقوق بشر در این کشور نیز ادامه پیدا کند.