یک زن که باشنده کابل است و به دلیل حساسیت موضوع نمیخواهد نامش گرفته شود میگوید: «برای من امنیت تنها این نیست که در شهر جنگ و انفجار نباشد، بلکه امنیت این است که یک زن بتواند با خاطر آرام از خانه بیرون شود، آموزش ببیند، کار کند و نظر خود را بیان کند.»
این زن میافزاید که به دلیل ترس از محدودیتهای حکومت طالبان، مجبور شده در فضای ناراحتکننده و خفقانآور زندگی کند.
به گفته او، نه تنها بازماندنش از آموزش در پوهنتون، بلکه پالیسیهای طالبان در مورد چگونگی لباس پوشیدن نیز هنگام بیرون شدن از خانه، او را با ترس و نگرانی روبهرو کرده است:
وقتی یک زن نمیداند که به دلیل نوع لباس و رفتوآمدش در بیرون از خانه با او چگونه رفتار خواهد شد، طبیعی است که نمیتواند احساس آرامش کند
«وقتی یک زن نمیداند که به دلیل نوع لباس و رفتوآمدش در بیرون از خانه با او چگونه رفتار خواهد شد، طبیعی است که نمیتواند احساس آرامش کند. بسیاری از زنان وقتی از خانه بیرون میشوند، این فکر را دارند که آیا در راه مصون خواهند بود یا نه؟ این نگرانی با من است که مبادا در راه با پرسش، بازجویی یا محدودیت از سوی طالبان روبهرو شوم، زیرا ما هر روز در بیرون میبینیم که زنان به نام چگونگی حجاب به زندان برده میشوند و به حوزهها کشانده میشوند.»
تنها باشندگان شهر کابل نیستند، بلکه زنان و دختران در برخی ولایتها نیز نگرانیها و ادعاهای مشابهی را مطرح میکنند.
یک باشنده ولایت خوست و دختری که از ادامه آموزش در مکتب بازمانده و نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت:
شاید تیراندازی و جنگها پایان یافته باشد، اما ما زنان و دختران هنوز هم از لحاظ ذهنی و فزیکی احساس امنیت نداریم
«شاید تیراندازی و جنگها پایان یافته باشد، اما ما زنان و دختران هنوز هم از لحاظ ذهنی و فزیکی احساس امنیت نداریم، زیرا ما آزادی بیان نداریم، اجازه آموزش و کار نداریم و وقتی از خانه بیرون میشویم، این ترس را داریم که شاید طالبان در راه ما را متوقف کنند و در مورد لباسمان پرسش کنند، یا وقتی مردی همراه ما نباشد، آنان میگویند که از خانه بیرون نشوید. وقتی مردی همراه ما نباشد، در این مورد نیز ترس داریم.»
یک باشنده ولایت کندهار و داکتر بخش نسایی ولادی نیز به شرط نشر نشدن نامش به رادیو آزادی گفت:
«به نظر من، امنیت واقعی زمانی کامل میشود که زنان و دختران در کنار امنیت فزیکی، آرامش روانی، اطمینان از فرصتهای مناسب برای کار، آموزش و پیشرفت و اطمینان از پیشبرد زندگی روزمره خود را داشته باشند.»
آنان از حکومت طالبان میخواهند که محدودیتها و ممنوعیتهای وضعشده بر آنان را بردارد و زمینه یک زندگی مصون را برایشان فراهم کند.
تلاش کردیم در مورد ادعاها و اظهارات زنان و دختران مصاحبهشده در این گزارش، نظر وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان را داشته باشیم، اما سیفالاسلام خیبر، سخنگوی این وزارت، تا زمان نشر گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد.
اما مقامهای مختلف حکومت طالبان همواره گفتهاند که حقوق همه زنان و دختران را در چارچوب شریعت اسلامی تأمین کردهاند.
زنان این نگرانیها را در حالی مطرح میکنند که مدتی پیش، محتسبان امر به معروف در هرات شماری از زنان را به اتهام رعایت نکردن حجاب بازداشت کردند.
بیشتر در این باره:
از بازداشت زنان تا محرومیت از آموزش؛ یوناما موارد تازه نقض حقوق بشر را مستند کردهاستآن زمان، مقامهای محلی حکومت طالبان و سازمان ملل متحد بازداشت دستکم ۳۰ زن در هرات را تأیید کردند.
در روزهای اخیر نیز گزارشهایی درباره بازداشت شماری از زنان در کابل منتشر شد، اما منابع مستقل در این مورد چیزی نگفتند.
این در حالی است که حکومت طالبان پس از بازگشت به قدرت در افغانستان، به گونه تدریجی آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را در مکتبها، پوهنتونها و حتی انستیتوتهای طبی ممنوع کرده، آنان را از کار در ادارههای مختلف دولتی و غیردولتی بازداشته و در مورد سفر و چگونگی حجاب و لباس آنان نیز پالیسیهای مختلفی را تطبیق کرده است.
شماری از روانشناسان نیز میگویند که بدون امنیت ذهنی و روانی، امنیت فزیکی کامل نیست.
جاوید رحیمی، داکتر روانشناس به رادیو آزادی گفت امنیت زمانی کامل میشود که به گفته او، حقوق همه افراد در جامعه و خانه به گونه درست تأمین و از اظهارات و خواستهای مشروع آنان پذیرفته شود.
کتاب بخوانند و یک زبان و مهارت جدید یاد بگیرند، برنامه روزانه داشته باشند. همچنان در مورد نگرانیها و احساسات خود با افراد مورد اعتماد صحبت کنند
اما او برای زنان و دختران افغان راههایی را پیشنهاد میکند که به گفته او میتواند در بهتر شدن امنیت روانی آنان کمک کند:
«دختران میتوانند تا حد امکان روابط خود را با افراد مورد اعتمادشان حفظ کنند، مثلاً با دوستان و همصنفان خود. همچنین تلاش کنند به آموزش ادامه دهند، کتاب بخوانند و یک زبان و مهارت جدید یاد بگیرند، برنامه روزانه داشته باشند. همچنان در مورد نگرانیها و احساسات خود با افراد مورد اعتماد صحبت کنند. اینها نکاتی است که میتوانیم برای حفظ امنیت ذهنی و روانی خود انجام دهیم.»
داکتر رحیمی تأکید میکند که خانوادهها نیز باید تلاش کنند در شرایط کنونی از دختران و زنان خود حمایت کنند.
پیش از این نیز در کنار بخش زنان سازمان ملل متحد (یوانومن)، نهادهای مختلف بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری در مورد امنیت روانی زنان در افغانستان، به دلیل تطبیق پالیسیها و قوانین جاری بر زندگی زنان، ابراز نگرانی کردهاند.