متخصصان نسایی و ولادی میگویند که مراقبت ناکافی از زنان در دوران حاملهگی و نبود امکانات لازم هنگام ولادت، از عوامل عمدۀ ابتلا به فیستولای ولادی در افغانستان است.
بهگفتۀ آنان، کمبود داکتران متخصص و قابلهها، بهویژه در مناطق روستایی، خطر مبتلا شدن به این مریضی را افزایش میدهد.
داکتر پلوشه توخی، متخصص نسایی و ولادی، دربارۀ علت این بیماری میگوید: "فیستولای ولادی معمولاً زمانی به وجود میآید که یک مادر ولادت بسیار سخت و طولانی داشته باشد و نتواند بهموقع به یک مرکز صحی، کلینیک یا شفاخانه مراجعه کند و یا در جریان ولادت، کارمند صحی مسلکی در کنار او حضور نداشته باشد."
آرشیف، یک شفاخانه نسایی ولادی در افغانستان
یکی از نشانههای عمدۀ فیستولای ولادی، خارج شدن غیر ارادی ادرار یا مدفوع است.
متخصصان میگویند که برخی زنان به دلیل شرم و نگرانی از برخورد دیگران، برای تداوی مراجعه نمیکنند و ممکن است سالها با این مشکل زندهگی کنند.
این بیماری در بسیاری موارد با عملیات جراحی قابل تداوی است.
داکتر پلوشه توخی میافزاید: "بسیاری از موارد فیستولای ولادی برای تداوی به عملیات جراحی نیاز دارند. تا زمانیکه فیستولا ترمیم نشود، ممکن است خروج غیر ارادی ادرار یا مدفوع ادامه پیدا کند."
در همین حال، سازمان جهانی صحت روز دوشنبه «۲۵ عقرب» خبر داد که رباب فاطمه، نمایندۀ ویژۀ سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان و رئیس یوناما، از بخش تداوی فیستولا در شفاخانۀ میرویس کندهار دیدن کردهاست.
بهگفتۀ این سازمان، خانم فاطمه با بیماران و کارمندان صحی زن گفتوگو کرده و از نقش آنان در تداوی زنان مبتلا به فیستولا ستایش کردهاست.
بر اساس معلومات گزارش، شفاخانههای رابعه بلخی و ملالی زیژنتون در کابل و شفاخانۀ میرویس در کندهار، بخشهای تداوی فیستولا دارند.
صندوق جمعیت ملل متحد در گزارشی به تاریخ ۲۳ می ۲۰۲۶ گفته است که افغانستان از نگاه میزان ابتلا به فیستولای ولادی، در جایگاه پنجم جهان قرار دارد.
این نهاد تخمین زده که بیش از ۱۵ هزار زن در افغانستان ممکن است به فیستولای ولادی مبتلا باشند و هنوز تداوی نشده باشند.
فیستولای ولادی در حالی یکی از مشکلات جدی صحت مادران در افغانستان به شمار میرود که ازدواج دختران در سن پایین، کمبود خدمات عاجل ولادی و محدودیت دسترسی زنان به تداوی تخصصی، نگرانیها را افزایش دادهاست.
همچنان، ممنوعیت آموزش دختران و زنان در انستیتوتهای طبی از سوی طالبان، نگرانیها دربارۀ کمبود کارمندان صحی زن در آینده را بیشتر کردهاست.