چه باعث شد که دو مقام ارشد امنیتی افغانستان استعفا دهند یا به استعفا مجبور شوند؟ سوالی است که دیدگاه های متفاوت کارشناسان را در ارتباط به استعفای محمد حنیف اتمر وزیر داخله و امر الله صالح رییس امنیت ملی به همراه دارد.
برخی از کارشناسان به این باور اند که کنار روی این دو مقام از پست ها شان فرهنگ مسوولیت پذیری را در افغانستان مروج خواهد ساخت، در حالی که تعدادی دیگر فکر می کنند که اتمر و صالح دو تن از چند چهره بسیار فعال در حکومت افغانستان بودند که از امکانات لازم برای مهار کردن تهدید های موجود امنیتی برخوردار نبودند.
امر الله امان یکی از این کارشناس مسایل امنیتی است می گوید، پیش از جرگه مشورتی صلح حوادث بزرگتری در افغانستان رخ داده بود و برکناری این دو مقام را در شرایط کنونی مورد سوال قرار می دهد.
اما محمد حنیف اتمر و امر الله صالح هر دو پذیرفته اند که پوشش امنیتی دقیق در روز نخست برگزاری جرگهء ملی مشورتی صلح صورت نگرفت و به همین علت از وظایف شان کنار رفته اند.
وزیر داخله افغانستان به دنبال استفعایش در یک کنفرانس خبری در کابل گفت: «جای نهایت تاسف است که با تمام تدابیر ما، مردم ما و مخصوصاً نماینده های مردم ما که به این جرگه تشریف آورده بودند در این روز از امنیت صد درصد برخوردار نشدند. یگانه راه را که بر هر مامور دولت افغانستان منجمله وزیر داخله باقی می ماند، این است که از وظیفهء خود استعفا دهد.»
امر الله صالح نیز در کنفرانس خبری جداگانهء اظهارات مشابهء به محمد حنیف اتمر داشت، اما گفت که ده ها دلیل و نزاکت های داخلی و خارجی دیگر نیز در ارتباط به استعفایش وجود دارد که او در مورد آن توضیح نداد.
در حالی که این دو مقام می گویند، خودشان از پست های شان کنار رفته اند از لحن اعلامیهء ریاست جمهوری افغانستان که در آن گفته شده "توضیحات این دو مقام در ارتباط به تامین امنیت جرگه مشورتی صلح نتوانسته است که قناعت رییس جمهور حامد کرزی را حاصل کند" چنین بر می آید که آنها به استعفا مجبور شده اند.
اما جنرال متقاعد و کارشناس مسایل نظامی عبدالواحد طاقت می گوید، وزارت داخله و ریاست امنیت ملی در حوادث جرگه مشورتی صلح اقدامات لازم را سردست گرفتند.
آقای طاقت علاوه می کند باوجود آنکه رییس امنیت ملی از ابتکار برخوردار بود، امکانات و صلاحیت های کاری کافی به او داده نشده بود.
در این حال برخی دیگری از کارشناسان فکر می کنند، احتمالاً این اقدام رییس جمهور کرزی در برابر دو مقام که متحد نزدیک ایالات متحده امریکا دانسته می شوند، به دنبال جرگه مشورتی صلح ابعاد دیگری نیز داشته باشد.
در این حال روزنامه واشنگتن پوست می نویسد، احتمالاً بر طرفی اتمر و صالح می تواند یک بار دیگر روابط متزلزل میان واشنگتن و کرزی را برهم زند.
جیف موریل سخنگوی وزارت دفاع امریکا به دنبال گزارش استعفای این دو مقام گفت، هر دو آنها خدمات قابل قدری را انجام داده اند. موریل گفت، اتمر از جمله وزرای بود که برای ایجاد اصلاحات از سوی مقامات امریکایی به وی چشم احترام نگریسته می شد.
واشنگتن پوست می نویسد، ایالات متحده در اصول با روند گفتگو های حکومت افغانستان با طالبان موافق است اما در عمل در این زمینه محتاط برخورد می کند. یک مقام ارشد نظامی امریکا که با اتمر همکار نزدیک بوده به این روزنامه گفته است که طی ماه های اخیر در رابطه به تلاش های مصالحه روابط میان کرزی و اتمر متشنج شده بود.
این مقام همچنین گفته است، اتمر با شمولیت طالبان در صفوف اردو و پولیس مخالفت می کرد و این چیزی بود که به گفته وی امریکایی ها نیز با آن مخالف بودند.
عزیز رویش یکی از کارشناسان مسایل سیاسی در کابل با تایید این مخالفت ها می گوید، که اختلافات نظرها میان این دو مقام و رییس جمهور کرزی با فرمان رییس جمهور برای رسیده گی به دوسیه های زندانیان که بنام طالب بازداشت شده اند شدت گرفت.
اما نصر الله ستانکزی یکی دیگری از استادان علوم سیاسی در پوهنتون کابل و صاحب نظر در مسایل سیاسی با موجودیت برخی از احتمالات دیگر روی اهمیت جرگه مشورتی تاکید گذاشته می گوید، که علت اساسی استعفای وزیر داخله و رییس امنیت ملی ناشی از همین حادثه می باشد.
وی می گوید، مقامات باید فرهنگ استعفا دادن و کنار رفتن از پست های را بیاموزند که ظرفیت کار در آن را ندارند:
«استفعا کردن اخلاق، جرات و مسولیت پذیری می خواهد. فکر می کنم این یک امر معمول است در همچون حالات و کدام حالت بسیار استثنایی نیست. بهتر این است که این به یک فرهنگ در افغانستان مبدل شود.»
در این حال واشنگتن می نویسد، سال گذشته پیش از انتخابات ریاست جمهوری زمزمه های از نامزدی محمد حنیف اتمر در این انتخابات مطرح بود و باور بر این است که و به سیاست علاقه مندی دارد.
بر اساس گزارش روزنامه واشنگتن پوست، امر الله صالح از مدت طولانی به این سو با سی آی ای روابط نزدیک داشت و این ارتباطات به جنگ های داخلی دهه نود بر می گردد.
برخی از کارشناسان به این باور اند که کنار روی این دو مقام از پست ها شان فرهنگ مسوولیت پذیری را در افغانستان مروج خواهد ساخت، در حالی که تعدادی دیگر فکر می کنند که اتمر و صالح دو تن از چند چهره بسیار فعال در حکومت افغانستان بودند که از امکانات لازم برای مهار کردن تهدید های موجود امنیتی برخوردار نبودند.
امر الله امان یکی از این کارشناس مسایل امنیتی است می گوید، پیش از جرگه مشورتی صلح حوادث بزرگتری در افغانستان رخ داده بود و برکناری این دو مقام را در شرایط کنونی مورد سوال قرار می دهد.
اما محمد حنیف اتمر و امر الله صالح هر دو پذیرفته اند که پوشش امنیتی دقیق در روز نخست برگزاری جرگهء ملی مشورتی صلح صورت نگرفت و به همین علت از وظایف شان کنار رفته اند.
وزیر داخله افغانستان به دنبال استفعایش در یک کنفرانس خبری در کابل گفت: «جای نهایت تاسف است که با تمام تدابیر ما، مردم ما و مخصوصاً نماینده های مردم ما که به این جرگه تشریف آورده بودند در این روز از امنیت صد درصد برخوردار نشدند. یگانه راه را که بر هر مامور دولت افغانستان منجمله وزیر داخله باقی می ماند، این است که از وظیفهء خود استعفا دهد.»
امر الله صالح نیز در کنفرانس خبری جداگانهء اظهارات مشابهء به محمد حنیف اتمر داشت، اما گفت که ده ها دلیل و نزاکت های داخلی و خارجی دیگر نیز در ارتباط به استعفایش وجود دارد که او در مورد آن توضیح نداد.
در حالی که این دو مقام می گویند، خودشان از پست های شان کنار رفته اند از لحن اعلامیهء ریاست جمهوری افغانستان که در آن گفته شده "توضیحات این دو مقام در ارتباط به تامین امنیت جرگه مشورتی صلح نتوانسته است که قناعت رییس جمهور حامد کرزی را حاصل کند" چنین بر می آید که آنها به استعفا مجبور شده اند.
اما جنرال متقاعد و کارشناس مسایل نظامی عبدالواحد طاقت می گوید، وزارت داخله و ریاست امنیت ملی در حوادث جرگه مشورتی صلح اقدامات لازم را سردست گرفتند.
آقای طاقت علاوه می کند باوجود آنکه رییس امنیت ملی از ابتکار برخوردار بود، امکانات و صلاحیت های کاری کافی به او داده نشده بود.
در این حال برخی دیگری از کارشناسان فکر می کنند، احتمالاً این اقدام رییس جمهور کرزی در برابر دو مقام که متحد نزدیک ایالات متحده امریکا دانسته می شوند، به دنبال جرگه مشورتی صلح ابعاد دیگری نیز داشته باشد.
در این حال روزنامه واشنگتن پوست می نویسد، احتمالاً بر طرفی اتمر و صالح می تواند یک بار دیگر روابط متزلزل میان واشنگتن و کرزی را برهم زند.
جیف موریل سخنگوی وزارت دفاع امریکا به دنبال گزارش استعفای این دو مقام گفت، هر دو آنها خدمات قابل قدری را انجام داده اند. موریل گفت، اتمر از جمله وزرای بود که برای ایجاد اصلاحات از سوی مقامات امریکایی به وی چشم احترام نگریسته می شد.
واشنگتن پوست می نویسد، ایالات متحده در اصول با روند گفتگو های حکومت افغانستان با طالبان موافق است اما در عمل در این زمینه محتاط برخورد می کند. یک مقام ارشد نظامی امریکا که با اتمر همکار نزدیک بوده به این روزنامه گفته است که طی ماه های اخیر در رابطه به تلاش های مصالحه روابط میان کرزی و اتمر متشنج شده بود.
این مقام همچنین گفته است، اتمر با شمولیت طالبان در صفوف اردو و پولیس مخالفت می کرد و این چیزی بود که به گفته وی امریکایی ها نیز با آن مخالف بودند.
عزیز رویش یکی از کارشناسان مسایل سیاسی در کابل با تایید این مخالفت ها می گوید، که اختلافات نظرها میان این دو مقام و رییس جمهور کرزی با فرمان رییس جمهور برای رسیده گی به دوسیه های زندانیان که بنام طالب بازداشت شده اند شدت گرفت.
اما نصر الله ستانکزی یکی دیگری از استادان علوم سیاسی در پوهنتون کابل و صاحب نظر در مسایل سیاسی با موجودیت برخی از احتمالات دیگر روی اهمیت جرگه مشورتی تاکید گذاشته می گوید، که علت اساسی استعفای وزیر داخله و رییس امنیت ملی ناشی از همین حادثه می باشد.
وی می گوید، مقامات باید فرهنگ استعفا دادن و کنار رفتن از پست های را بیاموزند که ظرفیت کار در آن را ندارند:
«استفعا کردن اخلاق، جرات و مسولیت پذیری می خواهد. فکر می کنم این یک امر معمول است در همچون حالات و کدام حالت بسیار استثنایی نیست. بهتر این است که این به یک فرهنگ در افغانستان مبدل شود.»
در این حال واشنگتن می نویسد، سال گذشته پیش از انتخابات ریاست جمهوری زمزمه های از نامزدی محمد حنیف اتمر در این انتخابات مطرح بود و باور بر این است که و به سیاست علاقه مندی دارد.
بر اساس گزارش روزنامه واشنگتن پوست، امر الله صالح از مدت طولانی به این سو با سی آی ای روابط نزدیک داشت و این ارتباطات به جنگ های داخلی دهه نود بر می گردد.