به گزارش رسانههای دولتی تاجکستان، این رویداد در منطقهای رخ داده است که در هفتههای اخیر شاهد افزایش رویدادهای امنیتی مرگبار بوده است.
خبرگزاری فرانسپرس گزارش داده است که این کشور آسیای مرکزی که با افغانستان مرز کوهستانی طولانی دارد، روابطش با حکومت طالبان همچنان متشنج باقی مانده است.
همچنان، خبرگزاری دولتی تاجکستان «خاور» به نقل از نهادهای امنیتی این کشور گزارش داده است که چهار «تروریست» در ولایت جنوبی ختلان پس از آن از پا درآمدند که از تسلیم شدن و خلع سلاح خودداری کردند. درباره هویت این افراد و گروه مسلح وابسته به آنها جزئیات بیشتری ارائه نشده است، اما کمیته امنیتی تاجکستان گفته است که سلاحها، تلفنها و یک قایق مربوط به این افراد ضبط شده است.
این رویداد در ولسوالی شمسالدین شاهین ولایت ختلان، در نزدیکی مرز با ولایت بدخشان افغانستان رخ داده است. در امتداد مرز مشترک تاجکستان و افغانستان که حدود ۱۳۵۰ کیلومتر طول دارد، از ماه نوامبر سال ۲۰۲۵ تاکنون دستکم پنج رویداد مرگبار گزارش شده است.
به گفته خبرگزاری فرانسپرس، در این رویدادها مجموعاً ۱۶ نفر کشته شدهاند که در میان آنان محافظان مرزی تاجکستان، کارگران چینی و افرادی شاملاند که دوشنبه آنان را «قاچاقبران» و «تروریستها» میخواند.
پس از حملات نومبر بر شهروندان چینی، مقامهای تاجکستان از طالبان خواستند که برای جلوگیری از بیثباتی در مناطق مرزی اقدام کنند؛ مناطقی که قاچاقبران مواد مخدر و گروههای اسلامگرا در آن فعالاند. در حملات روزهای ۲۶ و ۳۰ نومبر در ولسوالیهای شمسالدین شاهین و درواز ولایت ختلان، پنج کارمند چینی کشته شدند.
مقامهای حکومت طالبان تاکنون درباره ادعای اخیر تاجکستان اظهار نظر رسمی نکردهاند، اما پس از حوادث پیشین خشونتآمیز در مرز، به دوشنبه اطمینان دادند که هیچکس اجازه نخواهد داشت از خاک افغانستان فعالیتهای خرابکارانه را علیه کشورهای دیگر انجام دهد.
در آن زمان، امیر خان متقی، وزیر امور خارجه حکومت طالبان، گفته بود که بررسی جدی درباره حوادث اخیر در طول مرز افغانستان و تاجکستان آغاز شده است. او در تاریخ ۲۷ دسمبر در جلسهای در کابل افزود که درباره این موضوع با وزیر امور خارجه تاجکستان گفتگو کرده و برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، با این کشور به طور مشترک همکاری خواهند کرد.
متقی همچنین گفته است که به باور او، برخی حلقات تلاش دارند وضعیت را ناپایدار نشان دهند و به روابط میان هر دو حکومت آسیب برسانند، اما مشخص نکرده که این حلقات کداماند که به گفته وی در صدد خدشهدار کردن روابط میان دو طرف هستند.
افزایش رویدادهای امنیتی در مرز میان افغانستان و تاجکستان چه تاثیری بر روابط دوشنبه و حکومت طالبان خواهد داشت؟ محمد اسحاق اتمر، آگاه امور سیاسی و استاد پوهنتون در برلین، در پاسخ به رادیو گفت:
تا زمانی که یک همکاری نزدیک میان کشورها نباشد این گروه ها مهار نخواهند شد و روابط را ممکن تیره سازند
"گروه های که در مرز میان افغانستان و تاجیکستان فعالیت دارند به افغانستان و تاجیکستان درد سر اند. با آنکه حکومت طالبان بارها میگوید که به هیچ گروه اجازه فعالیت از خاک افغانستان را نمیدهند اما رویداد های امنیتی مانند این رویداد چیزی دیگری بیان میکنند. تا زمانی که یک همکاری نزدیک میان کشورها نباشد این گروه ها مهار نخواهند شد و روابط را ممکن تیره سازند. "
برخلاف دیگر رهبران آسیای میانه که روابط خود را با طالبان تقویت کردهاند، رئیسجمهور تاجیکستان، امامعلی رحمان، که از سال ۱۹۹۲ در قدرت است، بهطور آشکار از مقامهای طالبان در افغانستان انتقاد کرده است. او در جریان این انتقادها به مسایل حقوق بشری و حکومتی اشاره کرده که به گفته وی، حکومت طالبان به آنها بیتوجهی کرده است.
با این حال، دوشنبه نیز گامهایی به سوی همکاری با کابل برداشته است. علاوه بر تأمین برق به افغانستان، بازارهای مرزی را باز نگه داشته و سلسله نشستهایی میان مقامهای طالبان و مقامات محلی تاجیک برگزار شده است.
تاجکستان از جمع کشورهای است که حکومت طالبان را هنوز به رسمیت نشناخته است، اما در شهر خاروغ امور کنسولگری افغانستان را به دیپلوماتهای طالبان سپرده بود، در حالی که سفارت افغانستان در دوشنبه همچنان توسط نماینده حکومت پیشین اداره میشود.
