این سازمان خواستار تحقیقات در بارۀ این حمله شده و گفته که احتمالاً این حمله جنایت جنگی بوده است.
دیدبان حقوق بشر از مقامهای پاکستان خواسته که باید به گونۀ فوری و بیطرفانه حمله بر مرکز درمان معتادان در کابل را بررسی کرده و همه مسئولان این تخلف را پاسخگو قرار دهند.
فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان دیدبان حقوق بشر به رادیو آزادی گفت:
"یافتههای ما نشان میدهند، کسانی که در این حمله کشته شدند، افراد ملکی بودند و حملهای که صورت گرفته بر مواضع ملکی بوده است و در چنین موردی دولت پاکستان به گونۀ احتمالی مرتکب جرایم جنگی شده است. بر اساس قوانین جنگ یا بر اساس قوانین حقوق بشردوستانه، حتا در موردی که یک کشور یک موضع نظامی را مورد حمله قرار میدهد، باید میزان تلفات ملکی را به گونۀ احتمالی بررسی کند."
در حملۀ هوایی پاکستان، مرکز درمان معتادان به نام "امید" با ظرفیت ۲۰۰۰ بستر در شرق کابل هدف قرار گرفت. این مرکز که در یک پایگاه سابق ناتو به نام کمپ فینیکس واقع شده است، به هدف درمان معتادان مواد مخدر مورد استفاده قرار میگرفت.
یکی از کارکنان این مرکز به دیدبان حقوق بشر گفت که در جریان این حمله سه ساختمان مورد اصابت قرار گرفت.
به گفتۀ او، یکی از این ساختمانها به عنوان محل غذاخوری استفاده میشد که ۴۵۰ بیمار و یک اتاق نگهبانی را که هشت نفر در آن کار میکردند، در خود جای داده بود.
حکومت پاکستان به تازگی در این باره چیزی نگفته، اما عطاالله ترار، وزیر اطلاعات پاکستان به تاریخ ۱۷ مارچ و یک روز پس از حمله به مرکز درمانی "امید" در صفحۀ ایکس خود مدعی شد که در حملات ۱۶ مارچ هیچ مرکز درمان و غیرنظامی هدف قرار نگرفته و اهدافشان "زیرساختهای نظامی و تروریستی" از جمله انبارهای مهمات و تجهیزات فنی بوده است.
با این حال، یافتههای دیدبان حقوق بشر نشان میدهد که هیچ مدرکی مبنی بر استفاده از مرکز درمانی امید برای اهداف نظامی پیدا نکرده است.
از سوی دیگر، پاتریشیا گاسمن، معاون مدیر بخش آسیا در دیدبان حقوق بشر گفت که شواهد موجود نشان میدهد که دهها بیمار در حملۀ هوایی پاکستان به یک مرکز درمانی مشهور در کابل کشته شدهاند و مقامات پاکستانی باید تحقیقات بیطرفانهای در مورد این اقدام غیرقانونی انجام دهند تا مشخص شود که چرا یک مرکز درمان معتادان و پر از غیرنظامیان را هدف قرار دادهاند و مسئولان را پاسخگو قرار دهند.
اولین گروه از قربانیان این حمله، ۵۰ نفر، در ۱۸ مارچ در کابل به خاک سپرده شدند.
دومین گروه از قربانیان این حمله، ۶۰ جسد، روز پنجشنبه، ۲۶ مارچ در یک گور دسته جمعی در کابل دفن شدند.
تعدادی از بستگان قربانیان نیز در مراسم سوگواری شرکت کردند.
شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامۀ حکومت طالبان، روز پنجشنبه در مراسم تشییع جنازه گفت که تعدادی از اجساد هنوز مفقود هستند:
"طبق آمار اولیه، ما ۴۱۱ شهید داریم، اما مشکل بزرگ این است که برخی از اجساد هنوز مفقود هستند. اعضای خانوادهها میآیند، صدها نفر آمدهاند و اجساد اعضای خانوادهشان پیدا نشده است."
رادیو آزادی به گونۀ مستقل نمیتواند این آمار را تأیید کند. اما سازمانهای بینالمللی گزارش دادهاند که حداقل ۱۴۳ نفر در این حمله کشته و ۲۵۰ نفر دیگر زخمی شدهاند که اکثر آنها بیماران بودهاند. خانم عباسی نیز این ارقام را به رادیو آزادی تأیید کرد.
تحقیقات دیدبان حقوق بشر نشان میدهد که عدم وجود آزمایش DNA در افغانستان، شناسایی اجساد را دشوار کرده است.
این سازمان میگوید که بر اساس تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای از ۲۳ مارچ، تخریب گستردهای در سراسر مرکز امید صورت گرفته است. بر اساس این ارزیابی، بزرگترین ساختمان این مرکز و دو ساختمان کوچکتر ویران شدهاند.
