دیدبان حقوق بشر: دستگیری‌ها و اخراج مهاجران افغان از پاکستان به‌طور بی‌سابقه‌ افزایش یافته است

یک زن پناهجوی افغان مقیم اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان می گوید:

"ما حتی نمی‌توانیم به شفاخانه برویم، وضعیت تا این حد خراب است."

به گفته او، از ترس بازداشت توسط پولیس این کشور حتی نمی‌تواند از خانه بیرون شود.

او روز چهارشنبه «۲ ثور» به دلیل حساسیت موضوع به شرط فاش نشدن نامش به رادیو آزادی گفت که دشواری و ترس شدید، نیازهای ابتدایی زنده‌گی روزمره‌اش را تهیه می‌کنند:

"مردها اصلاً نمی‌توانند از خانه بیرون شوند، ما هم روزانه فقط یک‌بار با ترس زیاد برای تهیه نیازهای خانواده بیرون می‌رویم و زود دوباره به خانه برمی‌گردیم. با کودکان خود مثل زندانی‌ها در خانه‌ها مانده‌ایم. کسانی‌که به شفاخانه می‌روند، مانند دزدان می‌روند و تلاش می‌کنند خود را از شر پولیس پنهان کنند."

این زن می‌گوید که طی سه سال گذشته با خانواده شش نفری‌اش در انتظار انتقال به ایالات متحده بوده، اما به گفته او از زمانی‌که تمدید ویزه پاکستان از سال گذشته متوقف شده، دیگر روز آرامی نداشته اند.

این درحالی‌ست که سازمان دیدبان حقوق بشر به تازه‌گی اعلام کرده‌است که پس از افزایش تنش‌ها میان حکومت طالبان و پاکستان در امتداد خط دیورند، یورش‌های خشونت‌آمیز، بازداشت‌های خودسرانه و اخراج اجباری مهاجران افغان از سوی پاکستان به گونه‌ی بی‌سابقه‌ی افزایش یافته است.

این سازمان روز سه‌شنبه «اول ثور» در گزارش خود گفته است که عملیات پولیس علیه مهاجران افغان، هزاران تن از آنان، به‌ویژه زنان و کودکان را که از قبل آسیب‌پذیر بودند، در دسترسی به خدمات صحی، آموزشی و دیگر خدمات اساسی با مشکلات جدی مواجه ساخته است.

در این گزارش به نقل از فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان این سازمان آمده است که "مقام‌های پاکستانی به‌جای حمایت از مهاجران افغان، فضای ترس ایجاد کرده‌اند و این وضعیت بسیاری را مجبور ساخته تا از غذا و خدمات صحی صرف‌نظر کنند".

او افزوده که پاکستان در حالی روند اخراج دسته‌جمعی مهاجران افغان را سرعت بخشیده که این افراد در افغانستان ممکن است با تهدیدها و شرایط دشوار روبه‌رو شوند.

بیشتر در این باره:

از کمپ تا مزار؛ فریاد رحمت‌ و زینب برای سرپناه و کار

سازمان دیدبان حقوق بشر همچنین گفته است که پولیس پاکستان بر خانه‌های مهاجران افغان یورش می‌برد، حتی ناوقت شب خانه‌ها را تلاشی می‌کند و بدون مجوز قانونی افراد را بازداشت می‌نماید.

شماری از افغان‌هایی که به‌گونه اجباری به افغانستان بازگردانده شده‌اند نیز روایت‌های مشابهی دارند.

علی‌گل، یکی از بازگشت کننده‌گان که اکنون در تورخم حضور دارد، به رادیو آزادی گفت:

"افغان‌ها با وضعیت بسیار بدی روبه‌رو هستند. پولیس ما را بازداشت می‌کرد، به کوچه‌ی می‌برد، ۱۰ یا ۲۰ هزار روپیه از ما می‌گرفت. شب دوباره به خانه می‌آمدند، باز ما را می‌گرفتند و پول می‌خواستند."

سازمان دیدبان حقوق بشر نیز به نقل از مهاجران افغان گفته است که پولیس آنان را هنگام خرید، رفتن به مکتب یا شفاخانه بازداشت کرده، تیلیفون‌ها و پول‌هایشان را می‌گیرد و کسانی‌که پول نمی‌دهند، بازداشت و اخراج می‌شوند.

ادعاهای مربوط به بدرفتاری پولیس پاکستان با مهاجران افغان و گرفتن پول از آنان موضوع تازه‌ی نیست و پیش از این نیز نهادهای مختلف و خود مهاجران چنین شکایت‌هایی را مطرح کرده‌اند.

رحمان‌الله، یکی دیگر از بازگشت کننده‌گان که در کمپ مؤقت مهاجران در تورخم اقامت دارد، به رادیو آزادی گفت:

"نه می‌توانستیم کار کنیم، نه زنده‌گی آزاد داشته باشیم، حتی نمی‌توانستیم از بازار نیازهای خود را تهیه کنیم. وضعیت بسیار خراب بود. هنگام بازگشت هم در راه بسیار اذیت شدیم. در لندی‌کوتل، در کمپ حمزه بابا، به کسانی اولویت داده می‌شد که پول می‌دادند؛ نه به بزرگان توجه می‌شد و نه به زنان."

با آن‌که پاکستان در سال ۲۰۲۳ روند اخراج مهاجران افغان را آغاز کرده بود، اما در ماه‌های اخیر، ظاهراً با افزایش تنش‌ها میان حکومت طالبان و پاکستان، فشارها بر مهاجران افغان بیشتر شده و هر روز صدها خانواده به‌گونه اجباری از این کشور اخراج می‌شوند.

بیشتر در این باره:

جدایی از خانواده؛ روایت رحمت‌الله که از ایران اخراج شده و در افغانستان کسی را نمی‌شناسد

سازمان دیدبان حقوق بشر گفته است که از آغاز سال جاری میلادی، بیش از ۱۴۶ هزار افغان از پاکستان اخراج شده‌اند و پس از اول اپریل این روند شدت بیشتری یافته است.

پیش از این، سازمان بین‌المللی مهاجرت (آی او ام) روز یکشنبه «۳۰ حمل» در بیانیه‌ی اعلام کرد که تنها در مدت دو هفته، شمار بازگشت کننده‌گان از پاکستان نزدیک به ۱۷ برابر افزایش یافته و از ۲۹ مارچ تا ۱۱ اپریل، بیش از ۴۲ هزار تن به افغانستان بازگشته اند.

بر اساس این گزارش، در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶، شمار بازگشت کننده‌گان نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، ۱۵ برابر افزایش یافته که نشان‌دهنده تغییر چشم‌گیر است.

طبق معلومات کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان، از سپتامبر ۲۰۲۳ تا جنوری ۲۰۲۶، بیش از دو میلیون مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته اند و نزدیک به دو میلیون تن دیگر هنوز در آن کشور زنده‌گی می‌کنند.

اپلیکیشن نشرات مستقیم رادیو آزادی