کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهنده‌گان (یو‌ان‌اچ‌سی‌آر) میگوید که در زمستان پیش‌رو حدود ۴.۲ میلیون نفر در افغانستان برای سرپناه به کمک نیاز خواهند داشت.
این ادارۀ ملل متحد روز جمعه «۸ عقرب» در گزارشی با اشاره به وضعیت میلیون‌ها مهاجری‌که در سال‌های اخیر از پاکستان و ایران به افغانستان برگشته اند، گفته که کودکان بیشتر از همه در زمستان آسیب‌پذیر هستند.
به‌گفته «یو‌ان‌اچ‌سی‌آر» نزدیک به چهار میلیون نفر بین جنوری ۲۰۲۵ تا جولای ۲۰۲۶ از پاکستان و ایران به افغانستان بازگشته اند، افرادی‌که بسیاری از آنان منابع محدودی برای بازسازی زنده‌گی خود در اختیار دارند.
این اداره با استناد به آمار سازمان ملل متحد گفت که در سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک‌سوم خانواده‌های ارزیابی‌شده نیز گزارش داده‌اند که لباس کافی برای فصل زمستان در اختیار ندارند.
در این گزارش به نقل از دومنیک هاید، مدیر روابط خارجی کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهنده‌گان، آمده است: "خانواده‌ها میان گرم نگه‌داشتن خانه، تهیه غذا و دسترسی به خدمات صحی ناگزیر به انتخاب‌های دشوار شده‌اند."
او افزوده که در زمستان گذشته بسیاری از خانواده‌ها برای گرم ماندن، کارتن، کاغذ و حتی زباله‌های پلاستیکی را می‌سوزاندند.
به‌گفتۀ او، کودکان از جمله آسیب‌پذیرترین قشرها در فصل زمستان هستند و این اداره نگران افزایش موارد سینه‌بغل و دیگر بیماری‌های تنفسی در میان آنان است.
در همین حال برخی خانواده‌های بازگشته از پاکستان می‌گویند که با نزدیک شدن زمستان هنوز هم در زیر خیمه زنده‌گی می‌کنند و هیچ آماده‌گی برای زمستان ندارند.
ضیا محمد که حدود دو ماه پیش از پاکستان به افغانستان برگشته، با همسرش در گوشه‌ی از منطقۀ بت‌خاک کابل، در یک چهاردیواری و زیر خیمه‌ی نازک زنده‌گی می‌کنند.
با نزدیک شدن زمستان، نگرانی از سرما و ناتوانی در تأمین نیازهای فصل سرد بر زنده‌گی این زوج جوان سایه افگنده است.
ضیا محمد به رادیو آزادی گفت: "روزگار را سپری می‌کنیم، برای آینده کدام آماده‌گی خاصی نداریم که برای زمستان چیزی مانند غله و چوب سوخت که سه-چهار ماه کفایت کند بخریم، پول نداریم. در سرزمین پدر و اجداد خود زنده‌گی می‌کنیم، یک چهاردیواری و خیمه است و به همین خاطر نگرانیم. نگرانیم این است که از یک‌سو چوب سوخت نیست و از سوی دیگر کار هم نیست. همچنین به دلیل نابلدی و تغییر آب‌وهوا در یک منطقۀ کاملاً جدید برای ما نگران‌کننده است."
اما مشکلات ضیا محمد روایت تنها یک خانواده نیست.
در گوشه و کنار کابل و ولایت‌های دیگر، هزاران خانواده بازگشته از پاکستان و ایران با نگرانی‌های مشابه به استقبال زمستان می‌روند.
حاجی سعید خان، یکی دیگر از مهاجران بازگشته از پاکستان، میگوید بیشتر خانواده‌های که همراه او به افغانستان برگشته اند، هنوز در خیمه‌ها زنده‌گی می‌کنند.
او نیز که حدود هفت ماه پیش به افغانستان برگشته و اکنون در منطقۀ بت‌خاک کابل اقامت دارد، میگوید خانوادۀ خودش تا حدی برای زمستان آماده‌گی گرفته، اما بسیاری از خانواده‌ها علاوه بر مشکل سرپناه، به برق و آب کافی نیز دسترسی ندارند.
حاجی سعید خان به رادیو آزادی گفت: "مردمانی‌که وضعیت اقتصادی‌شان ضعیف است، با فرا رسیدن زمستان زیر فشار و نگرانی قرار دارند. آن‌ها می‌گویند خدا می‌داند در زمستان چه بر سر اطفال‌شان خواهد آمد و وضعیت کهن‌سالان چگونه خواهد شد. این مردم بسیار پریشان اند. هوای افغانستان واقعاً سرد است و برف می‌بارد. بسیاری از این خانواده‌ها با چنین شرایطی آشنایی ندارند و سرپناه مناسب هم ندارند، به همین دلیل نگرانی‌شان بیشتر شده‌است."
این درحالی‌ست که کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهنده‌گان (یو‌ان‌اچ‌سی‌آر) همچنین با ابراز نگرانی از کاهش بودجه گفته است که این وضعیت سبب محدود شدن کمک‌های نقدی و دیگر کمک‌های زمستانی، از جمله ترمیم سرپناه، توزیع کمپل و بخاری برای بازگشت کننده‌گان شده‌است.
درحالی‌که نهادهای امدادرسان از کمبود بودجه و کاهش کمک‌های زمستانی هشدار می‌دهند، خانواده‌های مانند ضیا محمد روزها را با این نگرانی سپری می‌کنند که چگونه زمستان پیش‌رو را در زیر خیمه و با امکانات اندک پشت سر بگذارند، زمستانی‌که هر روز نزدیک‌تر می‌شود و بر دغدغه‌های آنان می‌افزاید.
