او که نخواست نامش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت که این روزها بهجای آمادگی برای عید، بیشتر درگیر یافتن راهی برای تأمین غذای خانواده و پیدا کردن کاری برای گذران زندگی است:
نه آرامش نه راحتی و نه کار دارم، بیش از حد زجر می کشم که شب چه بخورم صبح چه بخورم و کجا بروم دنبال کار
اینجا واقعا زجر دهنده است، در عید های که ایران بودم، زندگی خوب بود، وظیفه و کار داشتم، اینجا بیکار هستم، برای اولاد های کالا گرفته نمی توانم عید را تجلیل کرده نمی توانم، بسیار رنج می برم که در وطن خود حتی نمی توانم صفا کاری کنم یا بجای بخاطر پاکاری بروم."
او تنها یکی از شماری از زنان افغان است که در ماههای اخیر در پی روند گسترده اخراج مهاجران از کشورهای همسایه، به افغانستان بازگردانده شده.
شماری دیگر مهاجران برگشته نیز می گویند که اولین عید را در افغانستان زیر حاکمیت طالبان سپری میکنند؛ عیدی که به گفته آنان نه نماد شادی، بلکه روز های همراه با ترس، فشارهای اقتصادی و نگرانی از آیندهای نامعلوم است.
یکی از این زنان که سرپرستی شش کودکش را به عهده دارد و اخیراً از پاکستان به افغانستان اخراج شده و نخواست در گزارش از او نام برده شود می گوید:
"خودتان فکر کنید چگونه عید خواهد بود زمانی که در ترس باشی و در خانه کسی با اولادهایت پنهان باشی، نه عید است و نه برات ،آنجا هم مال ما چور شد، اینجا هم اینطور وطن است،آنجا درس های اولاد هایم نیمه تمام ماند و ما دیپورت شدیم."
به گفته این زنان هرچند در کشورهای میزبان نیز با دشواریهایی روبهرو بودند، اما دستکم فرصت کار و آموزش برایشان فراهم بود؛ فرصتهایی که به گفته آنان اکنون با بازگشت به افغانستان از دست رفته است.
یک زن دیگر که از ایران به افغانستان بازگشته می گوید از وضعیت اقتصادی نامناسب برخوردار است و تلاش کرده تا کمکی دریافت کند اما موفق نشده است.
او هم به شرط نگرفتن نامش به رادیو آزادی گفت:
وضعیت خیلی تلخ و ناراحت کننده است، ما در یکسال که به افغانستان برگشته ایم، در چند جا برای دریافت کمک ها ثبت نام کرده ایم
اما هیچ خبری نشد، در چند جا ثبت نام کردیم از بامیان گرفته تا غزنی اما هیچ کمکی برای ما نیامد، هیچ کمکی."
با بازگشت این زنان، نگرانیها درباره وضعیت اقتصادی و اجتماعی آنان افزایش یافته است؛ زنانی که اکنون در کشوری زندگی میکنند که محدودیتها بر حضور اجتماعی و اشتغال زنان از حدود پنج سال همچنان پابرجاست.
هرچند حکومت طالبان همواره مدعی شده که حقوق زنان در افغانستان مطابق شریعت تامین است، اما برخی از نهادهای حقوق بشری نیز پیش از این بارها نسبت به وضعیت زنان به ویژه زنان بازگشته از کشور های همسایه هشدار دادهاند.
بر بنیاد گزارش مشترک کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان یو ان اچ سی آر و سازمان بینالمللی مهاجرت آی او ام که روز جمعه اول جوزا نشر شد از آغاز سال روان میلادی تا شانزدهم ماه جاری، بیش از ۴۶۷ هزار تن از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که نزدیک به ۵۵ هزار تن آنان بهگونه اجباری از آن کشور اخراج شدهاند.
همچنان کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان گفته که ایران در سه ماه اول سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۲۰ هزار افغان را اخراج کرده است.
بربنیاد گزارش این سازمان بازگشتکنندگان آسیبپذیر، اکثراً زنان، کودکان و خانوادهها هستند.