باشندگان کنر و نورستان از قطع غیرقانونی جنگلات ابراز نگرانی می‌کنند

آتش‌سوزی در یکی از جنگلات نورستان(آرشیف)

شماری از باشندگان ولایت‌های کنر و نورستان می‌گویند که قطع غیرقانونی و غیرمسلکی جنگل‌ها در مناطق‌شان، زندگی مردم محل را با تهدیدهای جدی روبه‌رو کرده است.
در بعضی مناطق آتش‌سوزی رخ داده، از سوی دیگر، قطع خودسرانه درختان ادامه دارد
یک باشندۀ نورستان

یکی از باشندگان ولایت نورستان که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در این گزارش منتشر شود، به رادیو آزادی گفت:

«متأسفانه در برخی مناطق، درختان به‌گونه خودسرانه قطع می‌شوند و تجارت چوب نیز جریان دارد.»

به گفتۀ او، هرچند جنگل‌های نورستان هنوز هم از زیباترین منابع طبیعی و بخش مهمی از ثروت ملی افغانستان به شمار می‌روند، اما در چند سال اخیر، قطع خودسرانه درختان از سوی برخی افراد غیرمسئول و غیرمسلکی، آسیب‌های جدی محیط زیستی به این جنگل‌ها وارد کرده است.

«نورستان به همین جنگل‌ها زیبایی دارد، اما متأسفانه در این اواخر برخی آفات طبیعی به آن آسیب رسانده، در بعضی مناطق آتش‌سوزی رخ داده و از سوی دیگر، قطع خودسرانه درختان ادامه دارد و جنگل‌ها زیبایی گذشته خود را از دست داده‌اند. برخی هم چوب‌ها را قاچاق و خرید و فروش می‌کنند. نگرانی ما این است که این ثروت ملی روزبه‌روز کم‌رنگ‌تر می‌شود و خواست ما این است که از آن حفاظت شود.»

بیشتر در این باره:

آتش‌سوزی جنگلات در ولسوالی کامدیش ولایت نورستان ادامه دارد

به گفتهٔ او، نورستان به‌عنوان یک ولایت کوهستانی، دارای جنگل‌های گستردهٔ صنوبر، بلوط، جلغوزه و دیگر درختان کوهستانی است؛ جنگل‌هایی که علاوه بر فراهم کردن زیستگاه برای پرندگان و جانوران وحشی، از فرسایش خاک جلوگیری می‌کنند، منابع آب را حفظ می‌کنند و در متوازن نگه داشتن اقلیم منطقه نقش دارند.

قطع درختان جنگلی مانند جلغوزه و سایر درختان میوه‌دار جریان دارد
یکی از باشندگان کنر

اما این نگرانی‌ها تنها به نورستان محدود نمی‌شود؛ شماری از باشندگان ولسوالی‌های نزدیک به جنگل‌های ولایت کنر نیز شکایت‌ها و نگرانی‌های مشابهی را مطرح می‌کنند.

یکی از باشندگان ولایت کنر که او نیز نخواست نام و محل سکونتش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت که با وجود ممنوعیت قطع برخی درختان مانند چنار و بلوط، اکنون قطع درختان میوه‌دار جنگلی مانند توت و چهارمغز افزایش یافته است.

«در حالی که اکنون قطع درختان بلوط و برخی گونه‌های دیگر ممنوع شده، اما قطع درختان جنگلی مانند جلغوزه، گردو و دیگر درختان میوه‌دار جریان دارد. نگرانی ما این است که اگر از قطع این درختان جلوگیری نشود، از یک سو دسترسی ما به میوه‌هایی که از همین درختان به دست می‌آوردیم از بین می‌رود و از سوی دیگر از دیگر فواید محیط زیستی این درختان نیز محروم خواهیم شد.»

بیشتر در این باره:

جنگلات چه نقشی در حفاظت از محیط زیست در افغانستان دارند؟
برای حفاظت از جنگل‌ها، حکومت و مردم باید دست به کار شوند
یکی از باشندگان کنر

یکی دیگر از باشندگان کنر نیز به شرط فاش نشدن نامش گفت که جلوگیری از قطع درختان به تنهایی کافی نیست، بلکه باید برنامه‌های عملی و دوامدار برای احیای دوباره جنگل‌ها، مدیریت منابع طبیعی و آمادگی در برابر آتش‌سوزی‌های جنگلی نیز اجرا شود.

«برای حفاظت از جنگل‌ها، هم حکومت و هم مردم باید دست به کار شوند. در مناطقی که درختان قطع شده‌اند، باید برای احیای دوباره آن‌ها اقدام شود و نهادها و مؤسساتی که در بخش زراعت فعالیت می‌کنند، بخش‌های تخریب‌شده جنگل‌ها را دوباره بازسازی کنند.»

به گفته آنان، در سال‌های اخیر کاهش پوشش جنگلی و قطع بی‌رویه درختان در این ولایت‌ها سبب شده است که هم‌زمان با افزایش گرمای هوا و رعد و برق، آتش‌سوزی‌هایی رخ دهد که گاهی هفته‌ها ادامه پیدا می‌کند.

رادیو آزادی تلاش کرد دیدگاه مسئولان محلی حکومت طالبان را درباره ادعاها و نگرانی‌های مطرح‌شده در این گزارش دریافت کند، اما مسئولان ریاست‌های زراعت هر دو ولایت تا زمان نشر این گزارش به پرسش‌های رادیو آزادی پاسخ ندادند.

بیشتر در این باره:

اف‌ای‌او: جنگل زدایی گسترده منجر به از دست دادن معیشت در افغانستان شده است

با این حال، یک منبع در حکومت طالبان به رادیو آزادی گفت که برای جلوگیری از قطع خودسرانه جنگل‌ها، نیروهایی را زیر نام «قطعه سبز» گماشته‌اند و به کسی اجازه انجام فعالیت‌های غیرقانونی در جنگل‌ها را نمی‌دهند.

قطع بی‌رویه جنگل‌ها، باعث از بین رفتن تنوع زیستی می شود
احمد جاوید نور، کارشناس محیط زیست

در همین حال، شماری از کارشناسان محیط زیست تأکید می‌کنند که اگر اقدامات فوری و منظم برای حفاظت از جنگل‌ها روی دست گرفته نشود، اکوسیستم‌های طبیعی مناطق کوهستانی کنر و نورستان با آسیب‌های بیشتر روبه‌رو خواهند شد؛ آسیب‌هایی که به گفته آنان، به‌طور مستقیم بر منابع آب، زراعت و زندگی مردم منطقه تأثیر خواهد گذاشت.

احمد جاوید نور، کارشناس محیط زیست، به رادیو آزادی گفت:

«پیامدهای قطع بی‌رویه جنگل‌ها، آتش‌سوزی‌ها و کاهش پوشش جنگلی شامل فرسایش خاک، افزایش سیلاب‌ها، تشدید آسیب‌پذیری مناطق در برابر زمین‌لرزه، کاهش منابع آب، شدت گرفتن تغییرات اقلیمی و از بین رفتن تنوع زیستی است.»

ولایت‌های شرقی کنر و نورستان از جمله مناطق افغانستان‌اند که از نظر جنگل‌های طبیعی اهمیت ویژه‌ای دارند.

اما در سال‌های اخیر، قطع غیرقانونی و بی‌رویه درختان، تجارت چوب، گسترش زمین‌های زراعتی و مسکونی و ضعف در حفاظت از جنگل‌ها، این منابع طبیعی را با فشارهای جدی روبه‌رو کرده است.

این در حالی است که در اوایل سال ۲۰۲۶، انتشارات بریتانیایی"تایلر اند فرانسیس انلاین" با انتشار تحقیقی دربارهٔ کاهش سریع جنگل‌های کنر و نورستان و تغییر کاربری زمین در این مناطق هشدار داده بود که اگر به این چالش به‌گونهٔ جدی رسیدگی نشود، پیامدهای جبران‌ناپذیری برای باشندگان این مناطق و این سرمایه‌های طبیعی ملی افغانستان در پی خواهد داشت.