شماری از فعالان حقوق دختران و زنان افغان میگویند که جامعه جهانی در پنج سال گذشته آن طوریکه لازم بود، اقدامات جدی برای حفاظت از حقوق آنها انجام ندادهاست.
شماری از این فعالان افغان و خارجی در جریان هفتۀ جاری در نیویارک تلاشهای را آغاز کردهاند تا در تعامل با طالبان حاکم بر افغانستان، موضوع حقوق زنان را در اولویت قرار دهند و نگذارند که رنجهای دختران و زنان افغان عادی پنداشته شود.
شماری از این فعالان حقوق زنان میگویند، این شاید یک فرصت دیگر باشد تا فعالان، صدای زنان افغان را به گوش رهبران جهان که در نیویارک گرد آمده، یا میآیند، برسانند.
شینکی کروخیل، فعال حقوق زنان و نمایندۀ سابق در پارلمان حکومت مخلوع افغانستان، میگوید: "آنها صدای زنان افغان را بلند میکنند، در مورد مسائل صحبت میکنند و جهان را از این وضعیت آگاه میسازند، من فکر میکنم این یک شیوۀ مؤثر است تا جامعه جهانی از این وضعیت آگاه شوند و مسئولیت بینالمللی خود را در قبال زنان افغانستان ادا کنند و راستی اگر میخواهند با طالبان تعامل کنند، باید این موضوع را در نظر بگیرند."
روز دوشنبه در مقر سازمان ملل متحد در نیویارک، در یک نشست تحت عنوان "اهداف درازمدت، وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه وضعیت حقوق دختران و زنان افغان در پنج سال حاکمیت طالبان در افغانستان"، مورد بحث قرار گرفت.
مقر سازمان ملل متحد در نیویارک
بسیاری از اشتراک کنندهگان این نشست، گفتند که فعالان زن افغان در این مدت صدای خود را بلند کردهاند، اما جامعۀ جهانی کار زیادی را انجام نداده و اکنون زمان آن است که اقدام عملی کند.
ملاله یوسفزی، مدافع حق آموزش دختران و برندۀ جایزه صلح نوبل که در این نشست اشتراک کرده بود، گفت که رفتار طالبان در پنج سال گذشته نشان داده که بسیار بعید به نظر میرسد که آنها از سیاستهای سختگیرانه شان در برابر زنان عقبنشینی کنند.
او افزود: "یک چیزیکه ما باید دوباره بر آن تأکید کنیم این است که ما نباید روابط خود را با طالبان عادی سازیم. ما نباید آنها را به رسمیت بشناسیم و زنان افغان باید در اتاقهای حضور داشته باشند که در مورد آینده آنان تصمیم گرفته میشود. ما نمیتوانیم در مورد حفاظت از حقوق دختران هیچگونه سازشی کنیم."
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد که یکی از اشتراک کنندهگان این بحث بود، در تأیید به این اظهارات ملاله یوسفزی گفت: "این بسیار مهم است که این بحث در اینجا، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دایر میشود، زیرا من به این نتیجه رسیدهام که ما در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه وضعیت دختران و زنان و اینکه آنها چگونه متأثر شدهاند، به اندازۀ کافی بحث نکردهایم."
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد
ترک افزود که این موضوع مایه نگرانی جامعۀ جهانی است، وقت کشوری داریم که مسئولیتهای آن بسیار روشن است، آنها در چارچوب قوانین بینالمللی حقوق بشر مسئولیتهای واضح دارند، اما آن را زیر پا گذاشته اند.
بهگفته او، ما باید نشان دهیم که در آنجا عملاً چه اتفاقی میافتد، ما نمیتوانیم اجازه دهیم که حداقل نیمی از جمعیت با بیش از ۲۰۰ فرمان سرکوب شود.
اصیلا وردک، فعال حقوق زنان و یکی از اشتراک کنندهگان این بحث، بار دیگر خواستار آن شد که اکنون جامعه جهانی باید برای رفع محدودیتهای سختیکه از سوی طالبان بر زنان افغان وضع شده، اقدامات عملی را انجام دهد.
خانم وردک افزود: "پنج سال گذشت، دختران افغان هنوز هم از آموزش ثانوی محروم اند. زنان هنوز از تحصیلات عالی منع هستند، در زمینۀ فرصتهای کاری و زندهگی عامه و سیاسی و آزادیهای اساسی خود با محدودیتها روبهرو هستند. چیزیکه جهان را تکان داده بود، اکنون عادی میشود. واکنش جامعۀ جهانی دیگر فوریت زیادی ندارد. دیگر بارها نپرسید که برای شما چه کاری میتوانیم انجام دهیم، ما به شما گفته ایم، لطفاً اکنون عمل کنید."
شماری از محصلین زن و دختر افغان که دروازههای پوهنتون به روی شان بسته است.
همزمان با آغاز نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک، مدافعان حقوق زنان و دختران افغان این تلاشها را در حالی آغاز کردهاند که قرار است در هفته اول ماه اکتوبر نیز در ژنیو، در ۶۳مین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه وضعیت حقوق زنان و دختران افغان، مورد بحث قرار گیرد.
در آستانه این بحث، حدود ۱۰۰ سازمان در یک درخواستیکه به این شورا فرستادهاند، در کنار حمایت از تمدید مأموریت ریچارد بنت گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، خواستار آن شدهاند که گزارشهای ویژه و مستمر در مورد حقوق زنان و دختران و گفتوگوی متقابل نیرومند مرتبط با آن ادامه یابد و همچنان میکانیزم مستقل تحقیقاتی برای افغانستان که در سال گذشته این شورا ایجاد کرده، هرچه زودتر فعال شود.