ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد از طالبان خواست که به رفتار تبعیضآمیز در برابر زنان و دختران افغان پایان دهند.
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد روز دوشنبه در ژنیو و در تازهترین گزارش خود به شورای حقوق بشر ملل متحد درباره وضعیت حقوق بشر در جهان، از حکومت طالبان خواست فرمانها و پالیسیهای را لغو کند که بهگفته او حضور زنان و دختران را در زندهگی عمومی عملاً جرمانگاری میکند.
او گفت: "بار دیگر از مقامهای حاکم در افغانستان میخواهم که فرمانها و پالیسیهای هولناک خود را که حضور زنان و دختران را در زندهگی عمومی عملاً جرم تلقی میکند، لغو کنند. این نظام شدید تبعیض و سرکوب که اکنون وارد ششمین سال خود شده، چیزی جز تبعیض مبتنی بر جنسیت نیست."
طالبان پس از بازگشت به قدرت در ماه آگست ۲۰۲۱، آموزش بالاتر از صنف ششم دختران را ممنوع کردند.
پس از آن نیز دروازههای پوهنتونها و مؤسسات تحصیلات عالی و نیمهعالی را به روی زنان و دختران بستند. همچنان محدودیتهای بر رفتوآمد زنان وضع شده و حضور آنان در نهادهای دولتی به گونه چشمگیری محدود شدهاست.
در هفتم سپتمبر سال ۲۰۲۵، مقامهای طالبان کار زنان افغان در دفاتر سازمان ملل متحد را نیز ممنوع کردند.
در پی این تصمیم، صدها زنیکه در دفاتر و نهادهای وابسته به ملل متحد کار میکردند، خانهنشین شدند.
یک زن ۲۸ ساله افغان که پیش از این به مدت ۱۰ سال در یکی از نهادهای وابسته به ملل متحد کار کرده بود و نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت که اکنون بیکار است و همکارانش نیز از کار محروم شدهاند و هیچ منبع درآمدی ندارند.
او که پیش از این هزینههای تمام خانوادهاش را تأمین میکرد، میگوید اکنون حتی اگر برای یافتن کار به جایی مراجعه کنند، اجازهی انجام کارهای اداری در داخل دفتر به آنان داده نمیشود و برای انجام کارهای ساحوی نیز داشتن محرم شرط گذاشته شدهاست.
او گفت: "اگر امروز هم در جایی دنبال کار باشیم، اجازه نمیدهند در داخل دفتر کار اداری انجام دهیم. اگر از کارهای ساحوی صحبت شود، میگویند باید محرم همراه داشته باشید. ما میبینیم که بسیاری از بخشهای ملل متحد دیگر فرصتهای کاری را اعلان نمیکنند."
این زن میافزاید که افغانستان کشور جنگزده است و در بسیاری از خانوادهها زنان نانآور و سرپرست خانواده هستند.
بهگفته او، زمانیکه یک زن سرپرست خانواده باشد، چگونه میتواند برای خود محرم پیدا کند؟
او میگوید اکنون یک ریکشا خریده و از درآمد آن خانوادهاش را تأمین میکند.
انتونیو گوترش، سرمنشی ملل متحد نیز نسبت به ادامه آنچه "سیاستهای تبعیضآمیز" علیه زنان و دختران در افغانستان خواند، ابراز نگرانی عمیق کردهاست.
گوترش گفته که محدودیت بر آموزش و کار زنان و دختران، نقض حقوق اساسی آنان به شمار میرود و مانعی بزرگ در برابر توسعه اقتصادی، ثبات افغانستان و ادغام دوباره این کشور با جامعه جهانی است.
او در اعلامیهی همچنین ممنوعیت حضور زنان افغان در دفاتر ملل متحد را مغایر با حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد دانسته است.
در اعلامیه آمده که این ممنوعیت در حالی ظرفیت ملل متحد برای انجام مأموریتهایش را تضعیف میکند که مردم افغانستان به کمکهای نجاتبخش بشردوستانه نیازمند هستند و سطح نیازمندیها هر روز افزایش مییابد.
سرمنشی ملل متحد بار دیگر از مقامهای طالبان در افغانستان خواسته است که ممنوعیت کار زنان افغان در دفاتر ملل متحد را فوراً لغو کنند و دسترسی امن و بدون مانع آنان به دفاتر و تأسیسات این سازمان را در سراسر کشور تضمین نمایند.
انتونیو گوترش همچنین از حکومت طالبان خواسته تمامی محدودیتهای وضعشده بر زنان و دختران را بردارد و حقوق آنان را برای مشارکت کامل، برابر و مؤثر در تمامی عرصههای جامعه افغانستان تضمین و رعایت کند.
طالبان تا کنون به اظهارات تازه سرمنشی ملل متحد واکنشی نشان ندادهاند، اما پیش از این گفته اند که حقوق همه شهروندان افغانستان از جمله زنان و دختران در چارچوب شریعت اسلامی تأمین شدهاست.
