فقر و سوءتغذیه در افغانستان؛ میلیون‌ها کودک به غذای کافی و مغذی دسترسی ندارند

درحالی‌که سازمان‌های بین‌المللی درباره گسترش سوءتغذیه در میان کودکان افغانستان هشدار می‌دهند، خانواده‌ها می‌گویند که به دلیل مشکلات اقتصادی نمی‌توانند غذای مناسب و مورد نیاز کودکان‌شان را فراهم کنند.

یک زن ۲۴ ساله در ولایت لغمان که مادر شش کودک است، می‌گوید دختر دونیم ساله‌اش به نام حسینه به سوءتغذیه شدید مبتلا شده‌است.

این زن که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که شوهرش در یک کوره خشت‌پزی کار می‌کند و درآمد کافی ندارد تا مطابق توصیه داکتران، غذای مورد نیاز دخترش را فراهم کند.

او می‌گوید که خودش نیز شیر کافی ندارد تا به دخترش بدهد.

مادر حسینه می‌افزاید: "مدت زیادی می‌شود که مریض است و سوءتغذیه دارد. او را نزد داکتر بردیم، اما توان مالی نداریم، غریبی است، چیزی نداریم. اگر امکانات می‌داشتیم، این‌قدر در عذاب نمی‌بود. حالا شیر هم نمی‌خورد و شیر هم برایش نمی‌دهیم. وقتی چیزی باشد، مردم غذا می‌خورند، وقتی نباشد، چه بدهیم؟"

حسینه دونیم ساله تنها کودکی نیست که از سوءتغذیه رنج می‌برد.

سازمان ملل متحد می‌گوید که میلیون‌ها کودک در افغانستان به سوءتغذیه مبتلا هستند.

آرشیف، یک مبتلا به سوءتغذیه در یک مرکز صحی در بدخشان

در منطقه دشت برچی کابل، مادر دیگری‌که به تازه‌گی از ایران برگشته است، می‌گوید کودک یک‌ونیم ساله او نیز به سوءتغذیه مبتلا شده‌است.

او به رادیو آزادی گفت: "طفلم به سوءتغذیه مبتلا است. به ایران رفته بودیم، وضعیت ما خوب بود و طفلم هم خوب بود، اما به دلیل جنگ‌ها دوباره به افغانستان برگشتیم. این‌جا طفلم به سوءتغذیه مبتلا شد. حالا که زمستان نزدیک می‌شود، حیران مانده‌ام که چه کنم. از وقتی از ایران آمده‌ایم، هیچ نهادی با ما کمک نکرده‌است."

سازمان‌های بین‌المللی امدادرسان و رضاکاران صحی از وضعیت سوءتغذیه کودکان ابراز نگرانی می‌کنند.

الفت‌الله محب‌زی، یک رضاکار صحی در ولایت ننگرهار، می‌گوید که هر ماه وضعیت کودکان مبتلا به سوءتغذیه را در منطقه خود و چند ولسوالی همجوار بررسی می‌کند.

آقای محب‌زی، فقر و تنگدستی را از عوامل اساسی سوءتغذیه می‌داند.

او به رادیو آزادی گفت: "در بسیاری از خانواده‌ها منبع درآمد وجود ندارد یا درآمدشان آن‌قدر کم است که برای تأمین نیازهای روزمره کفایت نمی‌کند. به همین دلیل، شماری از خانواده‌ها نمی‌توانند غذای کافی و مغذی برای کودکان‌شان فراهم کنند."

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف، به تازه‌گی در صفحه اکس خود نوشته است که در افغانستان ۳.۷ میلیون کودک از سوءتغذیه شدید رنج می‌برند و ۱.۶۵ میلیون کودک دیگر در وضعیت وخیم سوءتغذیه قرار دارند.

یونیسف افزوده که در سال ۲۰۲۷، بیش از چهار میلیون کودک در افغانستان به دلیل سوءتغذیه شدید به درمان نیاز خواهند داشت.

این اداره سازمان ملل متحد می‌گوید که تغییرات اقلیمی در افغانستان سبب خشک‌سالی و ناامنی غذایی شده‌است.

در عین حال، داکتران متخصص می‌گویند که سوءتغذیه در کشورهای در حال توسعه، مانند افغانستان، یک بیماری شایع است که در نتیجه‌ی کمبود مواد غذایی، مریضی‌های جهاز هاضمه و عوامل محیطی به میان می‌آید.

داکتر احمدالدین معارج، استاد سابق پوهنتون طبی کابل، می‌گوید زمانی‌که کودک به بیماری دستگاه هاضمه یا بیماری دیگری مبتلا باشد، یا والدین ندانند که در چه سنی چه نوع غذا به کودک بدهند، این عوامل نیز می‌توانند سبب سوءتغذیه شوند.

داکتر معارج که متخصص امراض کودکان است، می‌گوید از نشانه‌های آشکار سوءتغذیه این است که وزن کودک افزایش نمی‌یابد، بدنش پندیده می‌شود، اشتها ندارد و عرق می‌کند.

او می‌گوید که سوءتغذیه را می‌توان با مواد غذایی ارزان‌قیمت نیز درمان کرد: "تداوی آن ساده است. تداوی این است که به کودک باید پروتین و انرژی داده شود. انرژی را می‌توان از انواع غذاها، از مواد غذایی شیرین، چربی‌ها و مواد پروتین‌دار به دست آورد که گوشت، لوبیا، نخود، تخم، شیر و ماست شامل آن است. بهترین راه این است که مواد دارای پروتین نباتی، مانند لوبیا، دال، نخود و باقلی، همه با هم مخلوط و آسیاب شوند، در آب پخته شوند و مقدار مناسبی روغن به آن اضافه شود و به کودک داده شود."

آرشیف، کودکان بستری مبتلا به سوءتغذیه در یک شفاخانه در ولایت هرات

داکتر معارج می‌افزاید که فاصله سنی میان دو کودک یک مادر باید دست‌کم سه تا پنج سال باشد، زیرا تولد پی‌هم کودکان با فاصلهٔ کم می‌تواند سبب سوءتغذیه مادران و کودکان شود.

او می‌گوید که کودک باید تا شش ماهه‌گی از شیر مادر تغذیه کند و پس از آن، به مشوره کارکنان صحی، غذاهای دارای پروتین، نشایسته و چربی برایش داده شود و واکسین‌هایش نیز به موقع تطبیق گردد.

به‌گفته او، وضعیت اقتصادی خانواده در جلوگیری از سوءتغذیه نقش بسیار مهمی دارد.

درحالی‌که داکتران توصیه می‌کنند، کودکان در سن مناسب غذای مناسب دریافت کنند، همان‌گونه که دو مادر در لغمان و کابل روایت کردند، خانواده‌های زیادی وجود دارند که به دلیل فقر و شرایط دشوار زنده‌گی نمی‌توانند از کودکان‌شان به‌گونه درست مراقبت کنند.

دفتر یونیسف در افغانستان گفته است که به خانواده‌های آسیب‌پذیر کمک‌های نقدی فراهم می‌کند تا بتوانند مواد غذایی مغذی و دیگر نیازمندی‌های ضروری را خریداری کنند و به خدمات صحی دسترسی بهتری داشته باشند.