در جریان گفتوگوهای ۶ جنوری در پاریس، اعضای ائتلاف توافق کردند که «توانایی کییف برای دفاع از خود، برای تضمین امنیت اوکراین و اروپا حیاتی است»
نشست پاریس با حضور ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و همچنین استیف ویتکاف و جرد کوشنر، مذاکرهکنندگان ارشد دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا، برگزار شد.
در یک بیانیه که بعد از جلسه منتشر شد آمده است: "ما تایید کردیم که تضمین حاکمیت و امنیت پایدار اوکراین باید بخش جدایی ناپذیر توافق صلح باشد و هرگونه توافق باید توسط تضمین های قوی امنیتی برای اوکراین حمایت شود."
در بیانیه همچنان آمده است: " شرکای ائتلاف و ایالات متحده یک نقش حیاتی و نزدیک هماهنگ شده را در فراهم ساختن این تضمین های امنیتی ایفا خواهند کرد."
نشست پاریس در بحبوحهٔ موجی فشرده از دیپلماسی برای نهاییسازی یک طرح صلح با هدف پایان دادن به بزرگترین و مرگبارترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم برگزار شد.
این بیانیه صریحترین موضعگیری متحدان تاکنون دربارهٔ تعهدات نظامی برای تأمین امنیت اوکراینیها پس از هرگونه توافق صلح با مسکو به شمار میرود.
در این بیانیه همچنان آمده است که حمایت متحدان از اوکراین شامل یک میکانیزم نظارت و تایید آتشبس به رهبری ایالات متحده، پشتیبانی از نیروهای مسلح اوکراین، استقرار یک نیروی چندملیتی در اوکراین، و «تعهدات الزامآور برای حمایت از اوکراین در صورت وقوع هرگونه حملهٔ مسلحانهٔ آینده از سوی روسیه بهمنظور اعادۀ صلح» خواهد بود.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، پس از این نشست به خبرنگاران گفت: «این تضمینهای امنیتی کلید آن است که یک توافق صلح به معنای تسلیم اوکراین نباشد.»
مقامهای اروپایی به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفتهاند که پس از نشست آخر هفتهٔ مشاوران امنیت ملی و گردهمایی برنامهریزان نظامی در پنجم جنوری، «احساس فوریت تازهای» به وجود آمده است.
در این بیانیه جزئیاتی دربارهٔ شمار نیروهای احتمالی یک نیروی چندملیتی ارائه نشده، اما برخی مقامها گفتهاند عددی که در پایتختهای مختلف اروپایی مطرح است، بین ۱۵ تا ۲۰ هزار نیرو است، در حالی که برخی دیگر امیدوارند این رقم به حدود ۳۰ هزار نفر برسد که تحت شعار «دریا، آسمان و زمین امن» فعالیت کنند.
بخش عمدهٔ این نیروها از فرانسه و بریتانیا تأمین خواهند شد که رهبری بخش زمینی و هوایی را بر عهده میگیرند، در حالی که ترکیه اعلام کرده است که مسئولیت تأمین امنیت مسیرهای حملونقل در بحیره سیاه را بر عهده خواهد گرفت.
کییر استارمر، صدراعظم بریتانیا، گفت: «پس از برقراری آتشبس، بریتانیا و فرانسه مراکز نظامی را در سراسر اوکراین ایجاد خواهند کرد. »
او افزود: «ما تنها زمانی میتوانیم به صلح برسیم که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، امتیاز بدهد و باید صادق باشیم؛ با وجود تمام حرفهای روسیه، پوتین نشان داده که برای صلح آماده نیست.» او جزئیات بیشتری از این طرح ارائه نداد.
پرسشهای حلناشده:
در حالی که طرح های برای حضور غرب در اوکراین در حال شکلگیری است، هنوز پرسشهای متعددی از جمله دربارهٔ قواعد درگیری و تضمینهای امنیتی ایالات متحده امریکا باقی مانده است.
استیف ویتکاف گفت: «ما تا حد زیادی کار روی پروتوکول امنیتی را به پایان رساندهایم تا مردم اوکراین بدانند صلحی که به دست میآید پایدار خواهد بود.» او افزود که نشستهای بیشتری با هیئت اوکراینی برگزار خواهد شد.
او گفت: «رئیسجمهور دونالد ترمپ بهطور قاطع از پروتوکول های امنیتی حمایت میکند. رئیسجمهور از تعهداتش عقبنشینی نمیکند. ما در کنار اوکراینیها خواهیم بود تا به صلح نهایی برسند.»
مذاکرات صلح از ماه نومبر پارسال شدت گرفته است؛ زمانی که ترمپ، زلنسکی را تحت فشار قرار داد تا یک پیشنهاد صلح ۲۸ مادهای را بپذیرد که بسیاری آن را بهشدت به نفع روسیه میدانستند.
اوکراین و متحدان اروپاییاش به رهبری بریتانیا، فرانسه و جرمنی، برای تدوین یک پیشنهاد متقابل شتاب کردند و در نهایت یک طرح ۲۰ مادهای ارائه دادند که منافع بیشتری از کییف، بهویژه در زمینهٔ تضمینهای امنیتی و تمامیت ارضی، را در بر میگرفت.
مسایل چالشبرانگیز:
رستم عمروف، مذاکرهکنندهٔ ارشد اوکراین، اخیراً تأکید کرده است که «بیشتر مواضع، ۹۰ درصد از طرح صلح، پیشاپیش مورد توافق قرار گرفته و کار بر روی جزئیات ادامه دارد».
این جزئیات شامل موضوع حساس امتیازاتی است که براساس آن اوکراین خواستار تثبیت خط تماس یا تبدیل کل منطقهٔ دونباس به یک منطقهٔ غیرنظامی است.
همزمان زلنسکی گفت، "ما میخواهیم آماده باشیم تا زمانیکه دیپلوماسی به صلح برسد ما بتوانیم نیروهای ائتلاف را جابجا کنیم."
مسئلهٔ دیگر، مالکیت نیروگاه هستهای زاپوریژیا است؛ موضوعی که کییف پیشنهاد ادارهٔ مشترک آن توسط اوکراین و روسیه را رد کرده و ترجیح میدهد ایالات متحده وارد عمل شود و برق تولیدی آن را به مسکو بفروشد.
با این حال، در بروکسل برخی افراد به این باورند که روسیه ممکن با این مسائل موافقت نکند، چرا که ارزیابی ها نشان میدهد که کرملین همچنان احساس میکند که در میدان نبرد دست بالا دارد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در هفتههای اخیر چندین بار گفته است که مسکو به اهداف آنچه «عملیات ویژهٔ نظامی» مینامد، یا از طریق توافق یا با توسل به زور، دست خواهد یافت.
با در نظر گرفتن این موضوع، اتحادیهٔ اروپا بهطور جداگانه در حال آمادهسازی دور تازهای از تحریمها است که بیستمین بسته از زمان آغاز تهاجم چهار سال پیش روسیه به اوکراین محسوب میشود و احتمالاً اواخر جنوری برای تأیید به کشورهای عضو ارائه خواهد شد.