کار و بار مثل سابق نیست، سابق همه به شوق میآمدند، ولی حالا قیدگیری شدهاست
- برخی از این سلمانها میگویند که در بعضی ماهها حتی توان پرداخت کرایهٔ دکانهایشان را ندارند و شماری دیگر نیز مدعی اند که بهدلیل اصلاح ریش یا موی مشتریان، از سوی حکومت طالبان بازداشت شدهاند.
یکی از سلمانها در شهر کابل که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که اگرچه از مدتها پیش به آنان توصیه شده بود تا ریش و موی مشتریان را به گفتهٔ مقامهای طالبان «به سبک غربی» اصلاح نکنند، اما در این اواخر نظارت ادارهٔ امر به معروف و نهی از منکر بر سلمانیها افزایش یافته است.
بهگفتهٔ او، این وضعیت تأثیر منفی جدی بر کار و بار آنان گذاشته است:
"کار و بار مثل سابق نیست، سابق همه به شوق میآمدند به اصلاح ریش و مو، ولی حالا که قیدگیری شدهاست، نمیآیند. از این پیش ماه یک بار یا دو بار میآمدند، حالا از ترس نمیآیند. به ما گفته اند که ستایلهای غربی جور نکنید، ریش را اصلاح نکنید، تراش نکنید. اگر گیر شوید، جزا میدهیم."
همچنان یک سلمان دیگر در منطقهٔ شاهشهید شهر کابل که بهدلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نام و صدایش در گزارش گرفته شود، بهشکل نوشتاری به رادیو آزادی گفت که هفتهٔ گذشته از سوی حکومت طالبان بهدلیل اصلاح ریش یک پسر، بهمدت یک شبانهروز بازداشت و دکانش نیز مهرولاک شده بود.
او مدعی است که این فشارها باعث شده تا تصمیم بگیرد دکان سلمانیاش را بهگونهٔ کامل مسدود کند.
در همین حال، مالک یک سلمانی در ولایت هرات که او نیز نخواست نامش در گزارش گرفته شود، میگوید کار و بارش نسبت به گذشته بهگونهٔ چشمگیری کاهش یافته و بسیاری از مشتریان از ترس برخورد طالبان، کمتر به سلمانی مراجعه میکنند:
"کار و بار طبعاً از سابق تفاوت کرده، کم شده، یک قسمت بهخاطر قیودات از طرف دولت است و یک قسمت هم خود مردم میخواهند که نباید مثل سابق استایل بزنند. بعضی مردم، مثلاً کسانیکه در شعبههای دولتی کار میکردند و استایلهایی که سابق میزدند، حالا بالایشان ریش مانده شدهاست."
یکونیم ماه میشود که امر به معروف سلمانی به سلمانی میگردد و نمیمانند که مردم در ریش خود خط بیندازند
- در عین حال، شماری از جوانان افغان نیز میگویند که اکنون نمیتوانند ریش و موی خود را مطابق میل و خواست شخصیشان اصلاح کنند.
یکی از این جوانان که نخواست نامش در گزارش گرفته شود و از منطقهٔ کارتهنو کابل صحبت میکرد، به رادیو آزادی گفت که در بیش از یک ماه گذشته، نظارت ادارهٔ امر به معروف و نهی از منکر بر سلمانیهای محل زندگیاش افزایش یافته است:
"مدت تقریباً یکونیم ماه میشود که امر به معروف در منطقهٔ ما سلمانی به سلمانی میگردد. نمیمانند که مردم در ریش خود خط بیندازند یا موهای خود را چسپ کنند. مثلاً سابق دو بغل موی خود را چسپ میکردیم، حالا نمیمانند. حالی از مجبوری موی و ریش خود را ماندهایم، به تنگ هستیم. خود ما در خانه هم اصلاح کرده نمیتوانیم."
رادیو آزادی تلاش کرد دیدگاه سیفالاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان را در این باره جویا شود، اما او تا زمان تهیهٔ این گزارش به پرسشهای ما پاسخ نداد.
وزارت عدلیهٔ طالبان قانون امر به معروف و نهی از منکر را در چهار فصل و ۳۵ ماده، در تاریخ ۳۱ اسد و پس از تأیید ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، منتشر کرد.
بر اساس این قانون، مأموران امر به معروف و نهی از منکر صلاحیت دارند از تراشیدن ریش، کوتاه کردن مو برخلاف تفسیر طالبان از شریعت اسلامی و دیگر موارد مشابه جلوگیری کنند.
این قانون همچنان به مأموران اجازه میدهد افراد متخلف را بازداشت و به محکمه معرفی کنند.
توشیح و تطبیق این قانون با واکنشهای گستردهٔ داخلی و بینالمللی همراه بوده و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به پیامدهای آن بر آزادیهای فردی و معیشت شهروندان هشدار دادهاند، آنچه حکومت طالبان به آن بیتوجه بوده و همهروزه این قانون را بیشتر و جدیتر از پیش تطبیق میکند.