پول تذکره و مصارف آن را نداریم،سر چوک میرویم که پول پیدا کنیمباز محمد
آنان می گویند این مشکلات زندگی روزمرهشان را با چالشهای جدی روبهرو کرده است
باز محمد که پس از حدود هشت سال زندگی در ایران، حدود ۹ ماه قبل به افغانستان برگشته روز جمعه ۷ حمل به رادیو آزادی گفت:
"پول تذکره و مصارف آن را نداریم،سر چوک میرویم که پول پیدا کنیم، حتی همین ۱۰۰ روپیه کرایه راه را نداریم. مصرف تذکره ۵۰۰ از هر نفر پول میگیرد، غیر از آن عکاسی، فوتوکاپی و دیگر مصارف؛ برای ۵ تا ۶ نفر ما سه تا چهار هزار مصرف میشود."
عمرگل، ۲۵ ساله که در پاکستان متولد شده و حدود هشت ماه قبل به افغانستان بازگشته، میگوید که از میان ۵۵ عضو خانوادهاش تنها ۶ نفر تذکره دارند و بهدلیل نبود تذکره، نتوانسته کودکانش را شامل مکتب سازد:
"اطفال، بزرگان و زنان همه بدون تذکره اند، ما اینقدر پول نداریم که دوا و غذا بگیریم، برای تذکره یکبار به ولایت میفرستند، باز به ولسوالی؛ پول مصرف میشود. به ولسوالی هم که برویم، یک روز مدیر نیست، یک روز میگویند به ولایت برو تاپه بیاور. پسرم را به مکتب برده بودم، گفتند دوباره به خانه ببریش؛ تذکره که نداشته باشد، شامل نمیکنیم."
این درحالیست که اداره ملی احصائیه و معلومات تحت کنترول حکومت طالبان در اوایل ماه حوت سال گذشته اعلام کرد که فیس تأیید تذکره تابعیت را معاف کرده ، با این حال، اینکه این فیس پیش از این چه مقدار بوده و متقاضیان برای اخذ تذکره جدید مکلف اند چه مقدار پول پرداخت کنند، محمد حلیم رافع، سخنگوی این اداره، به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد.
در این حال شورای پناهندگان ناروی« ان آر سی» می گوید که بسیاری از بازگشت کننده گان افغان با چالشهای در دریافت تذکره مواجهاند؛ که روند حمایت و ادغام مجدد آنان را با چالشهای جدی روبرو ساخته است.
اطفال، بزرگان و زنان همه بدون تذکره اند، ما اینقدر پول نداریم که دوا و غذا بگیریمعمرگل، ۲۵ ساله که در پاکستان متولد شده
این شورا در گزارشی روز پنجشنبه ۶ حمل گفته که هزینه صدور تذکره الکترونیکی (۵۰۰ تا ۷۰۰ افغانی) و مصارف جانبی مانند عکس، فوتوکاپی و ترانسپورت، همراه با پیچیدگی اداری، مراحل طولانی و محدودیتهای جنسیتی و اجتماعی، دسترسی به این سند را برای بازگشتکنندگان دشوار کرده است.
در این گزارش آمده که بر علاوه مشکلات مالی و اداری ، به دلیل عدم آگاهی و اطلاعات کافی ، میزان تقاضا برای دریافت تذکره پایین است و مانع تهیه مدارک هویتی میلیونها نفر میشود.
« ان آر سی» افزوده که نبود تذکره، که در حال حاضر در افغانستان به دو نوع کاغذی و الکترونیکی قابل دسترس است و برای برخورداری از خدمات اساسی ضروری است ،دسترسی به آموزش، خدمات صحی، اشتغال،حق ملکیت و حمایت قانونی را برای خانوادهها محدود میکند و عودتکنندگان را در شرایط آسیبپذیری و خطر درازمدت بیتابعیتی قرار میدهد.
۸۱ مرکز توزیع تذکره الکترونیکی در سراسر افغانستان فعال استاداره ملی احصائیه
اداره ملی احصائیه و معلومات تحت کنترول حکومت طالبان در اواخر سال گذشته میلادی اعلام کرد که از آغاز توزیع تذکرههای الکترونیکی در ثور ۱۳۹۷تا این تاریخ ، بیش از ۱۷ میلیون نفر تذکره دریافت کردهاند و بیشترین توزیع در ولایتهای کابل، هرات، کندهار، بلخ و ننگرهار صورت گرفته و پس از حاکمیت دوباره طالبان، بیش از ۱۱ میلیون تذکره الکترونیکی صادر شده است.
به گفته این اداره، در حال حاضر، بهشمول کابل، ۸۱ مرکز «آسانخدمت» و توزیع تذکره الکترونیکی در سراسر کشور فعال است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان(یو ان اچ سی آر) در ۶ هفته قبل گفت که حدود ۲.۹ میلیون افغان در سال گذشته میلادی از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته اند.
بسیاری از افغانها در چهار دهه گذشته بهدلیل جنگ، ناامنی و نبود فرصتهای شغلی به ایران و پاکستان مهاجرت کرده و شماری از آنان می گویند که اکنون فرزندان آنان که در خارج از کشور متولد شدهاند، در بازگشت به افغانستان با مشکل جدی نبود اسناد هویتی مواجهاند.
تذکره افغانستان یک سند رسمی شناسایی است که در داخل کشور توسط اداره ثبت احوال و نفوس و در خارج از کشور از سوی نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان برای اتباع این کشور صادر میشود.
با این حال، شماری از باشندگان برخی مناطق دوردست افغانستان پیش از این نیز گفته اند که دسترسی به مراکز توزیع تذکره محدود است و سفر به مرکز ولایت با انتظار طولانی و هزینه های بالای مرتبط، روند دریافت تذکره را دشوار میسازد.