وضعیت خبرنگاران افغان در پاکستان بسیار بد و سرنوشتشان نامعلوم استیک خبرنگار افغان مقیم پاکستان
یک خبرنگار افغان مقیم پاکستان که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، روز جمعه (۴ ثور) به رادیو آزادی گفت که تا کنون دو بار از سوی پولیس پاکستان بازداشت شدهاست:
«جامعه جهانی باید دیگر ما خبرنگاران را از این وضعیت نجات دهد.»
او افزود:
"بهطور کلی وضعیت خبرنگاران افغان در پاکستان بسیار بد و سرنوشتشان نامعلوم است. از یکسو تمدید ویزهها متوقف شده و از سوی دیگر پولیس ما را بازداشت میکند و اخاذی میکنند. من دو بار تجربه بازداشت را داشته ام. یکبار همراه خانوادهام به حاجی کمپ منتقل شدیم و سه شب آنجا نگهداشته شدیم، سپس ما را برای اخراج به تورخم فرستادند، اما خوشبختانه از تورخم دوباره بازگردانده شدم، زیرا زندهگیام در افغانستان شدیداً در خطر است."
او ادعا میکند که سال گذشته از سوی حکومت طالبان در افغانستان بازداشت و شکنجه شده بود و در این مورد گزارشهای مستندی نیز منتشر شدهاست.
یک خبرنگار افغان دیگر مقیم پاکستان که او نیز نخواست نامش در گزارش منتشر شود، به رادیو آزادی گفت که نهتنها او و همکارانش، بلکه دهها خبرنگار افغان و بهطور کلی پناهجویان افغان این شب و روز با مشکلات شدید، آزار و اذیت و حتی اخاذی از سوی پولیس روبهرو هستند:
"اینها (پاکستان) به هیچگونه اصولی پابند نیستند، از خبرنگاران پول گرفته اند، آنان را بازداشت کردهاند، اعضای خانوادههایشان را بردهاند و زندانی ساخته اند. وضعیت برای خبرنگاران در اینجا واقعاً نگرانکننده است."
این خبرنگاران افغان خواهان زندهگی امن، مصونیت و حمایت جامعه جهانی، بهویژه کشورهای هستند که پروندههای پناهندهگی آنان در آنجا جریان دارد و خواستار انتقال هرچه زودتر خود شدهاند.
همزمان، شماری از خبرنگارانیکه از پاکستان به افغانستان بازگردانده شدهاند نیز میگویند که هر لحظه احساس خطر مرگ میکنند و به طور پنهانی در ترس زندهگی میکنند.
یکی از آنان که به دلیل حساسیت موضوع و نگرانیهای امنیتی نخواست نامش در گزارش ذکر شود و به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت:
دو ماه میشود که از پاکستان اخراج شدهام. وضعیت معیشتی و روحیام خراب استیک خبرنگار افغان
"دو ماه میشود که از پاکستان به افغانستان دیپورت شدهام. اینجا هم وضعیت معیشتی و هم روحیام خراب است. وقتی کسی بهعنوان خبرنگار کار کرده باشد، در این شرایط هر لحظه با خطر روبهرو است. هر جاییکه باشم احساس خطر میکنم."
این درحالیست که سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (امسو) به تازهگی اعلام کرده که در دو هفته گذشته سه خبرنگار افغان در پاکستان بازداشت شدهاند.
این سازمان روز پنجشنبه (۳ ثور) در بیانیهی که در صفحه اکس (تویتر سابق) خود منتشر کرده، گفته است که از میان این افراد، یک زن و یک مرد هنوز در بازداشت هستند و یک خبرنگار زن دیگر همراه با خانوادهاش بازداشت و به افغانستان اخراج شدهاست.
«امسو» به دلیل نگرانیهای امنیتی نام این خبرنگاران را افشا نکرده، اما از حکومت پاکستان خواسته است آنان را بدون قید و شرط هرچه زودتر آزاد کند.
در این بیانیه از حکومت پاکستان خواسته شده که مطابق قوانین بینالمللی و اصول مهاجرت با پناهجویان افغان برخورد کند و بازداشت و آزار خبرنگاران را پایان دهد.
در بیانیه تأکید شده که "خبرنگاران مجرم نیستند، بلکه رسانندهگان حقیقت اند".
«امسو» افزوده که یکی از خبرنگاران زن در حالی بازداشت شده که اسناد قانونی و ویزه کشور ثالث برای خروج از پاکستان را نیز در اختیار داشته، اما پولیس پاکستان به او اجازه خروج نداده و اکنون به یکی از کمپهای مهاجرین منتقل شدهاست.
این سازمان هشدار داده که اخراج اجباری خبرنگاران، آنان و خانوادههایشان را با «خطرات جدی امنیتی» روبهرو میکند و این اقدام در تضاد با کنوانسیونهای بینالمللی حقوق پناهندهگان است.
در این شرایط هر لحظه زندگی ام با خطر روبهرو استیک خبرنگار افغان
«امسو» از کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یو ان اچ سی آر)، نهادهای بینالمللی حامی خبرنگاران و سازمانهای حقوق بشری خواسته است برای تأمین امنیت خبرنگاران افغان مقیم پاکستان اقدامات عملی انجام دهند و بر پاکستان فشار وارد کنند تا مصونیت خبرنگاران را تضمین کند.
این سازمان و خبرنگاران مقیم پاکستان پیش از این نیز بارها از بازداشت و آزار دهها خبرنگار توسط پولیس پاکستان گزارش داده بودند.
قابل یادآوری است که پاکستان از ماههای نخست سال ۲۰۲۵ تمدید ویزه افغانها را متوقف کرده و تا کنون هزاران مهاجر افغان، از جمله خبرنگاران را بهگونه اجباری به افغانستان اخراج کردهاست و این روند همچنان ادامه دارد.
تلاش کردیم دیدگاه حکومت طالبان را نیز درباره نگرانیهای امنیتی این خبرنگاران در صورت بازگشت به کشور داشته باشیم، اما ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، تا زمان نشر گزارش به پرسشهای ما پاسخ نداد.
بر اساس گزارشهای مختلف سازمان ملل متحد، طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها دهها خبرنگار را بازداشت، زندانی و شکنجه کردهاند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان اما پیش ازین به رادیو آزادی گفته است که خبرنگاران را نه به دلیل کار رسانهای، بلکه در پیوند به پروندههای شخصی بازداشت میکنند و حکومت آنان به فعالیت رسانهها و خبرنگاران در چارچوب شریعت اسلامی و منافع ملی متعهد است، ادعاییکه خبرنگاران آن را رد میکنند.
