در افغانستان، در میان خانوادههایی که شمار فرزندانشان بیشتر و توان اقتصادیشان محدود است، تأمین نیازهای اساسی کودکان به چالش جدی تبدیل شده است.
زیبا گل۳۰ ساله، شش دختر و سه پسر دارد، او که بهتازگی همراه با خانوادهاش از پاکستان به افغانستان بازگشته، میگوید تأمین غذا و سایر نیازهای کودکان برایش اکنون بسیار دشوار شده است:
من نهُ کودک دارم ،رسیدگی به آنان مشکل است، در پاکستان وضعیت خوب بود؛ دکان داشتیم و هزینه و غذای کودکان را تأمین میکردیمزیبا گل۳۰ ساله
«من نهُ کودک دارم ،رسیدگی به آنان مشکل است، در پاکستان وضعیت خوب بود؛ دکان داشتیم و هزینه و غذای کودکان را تأمین میکردیم؛ اما وقتی به اینجا آمدیم، بیکار شدیم و نمیتوانیم هزینه و غذای کودکان را تأمین کنیم؛ لباسشان چه که حتی به غذایشان هم رسیدگی نمی توانم.»
زیبا گل به رادیو آزادی گفت که به جز یک مورد که میان دو زایمانش دو سال فاصله بوده، میان سایر زایمانهایش تنها یک سال فاصله وجود داشته است.
ستاره، مادر ۶۵ ساله، میگوید که نه فرزند داشته است که یکی از آنان را از دست داده و هشت فرزند دیگرش زندهاند. به گفته او، همسرش علاقه داشت پسران زیادی داشته باشد و باور داشت که فرزندان بیشتر مایهٔ برکت و پسران تکیهگاه خانواده خواهند بود.
زایمانهای پیدرپی و فاصلههای کوتاه میان بارداریها، چه تأثیری بر صحت او گذاشته بود؟او در پاسخ به رادیو آزادی گفت:
«من بیمار بودم و به کودکانم شیر نمیدادم، بنابراین پس از فاصلههای یک ساله یا یکونیمساله، کودک دیگری به دنیا میآمد. کلسیم بدنم کم شده بود.»
داشتن فرزندان بیشتر، بهویژه در خانوادههایی که با محدودیت اقتصادی روبهرو هستند یا فاصله مناسب میان بارداریها رعایت نمیشود، میتواند چالشهای صحی و اقتصادی بیشتری ایجاد کند.
نسیمه حبیبی، متخصص بیماریهای ولادی و نسایی در این مورد می گوید:
فاصله میان دو زایمان بهتر است حداقل ۱۸ تا ۲۴ ماه باشد، وقتی یک مادر باردار میشود، میزان آهن، کلسیم و شماری از ویتامینهای دیگر در بدنش کاهش مییابد.نسیمه حبیبی، متخصص بیماریهای ولادی و نسایی
«فاصله میان دو زایمان بهتر است حداقل ۱۸ تا ۲۴ ماه باشد، وقتی یک مادر باردار میشود، میزان آهن، کلسیم و شماری از ویتامینهای دیگر در بدنش کاهش مییابد. این فاصله برای آن است که بدن مادر دوباره این مواد را به دست آورد و کمبودهای موجود جبران شود. یکی از زیانهای آن برای کودک نیز این است که ممکن است کودک زودتر از موعد به دنیا بیاید و وزن کمی داشته باشد.»
او همچنین میافزاید که اگر خانواده از توان اقتصادی کافی برخوردار نباشد، زایمان های پی در پی خطر سوءتغذیه در میان مادر و کودک را نیز افزایش می دهد.
این وضعیت تنها بر صحت مادر و کودک تأثیر نمیگذارد، بلکه میتواند زندگی و رفاه خانواده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
محمدبشیر دودیال، کارشناس امور اقتصادی، میگوید داشتن فرزندان بیشتر در خانوادههایی که توان اقتصادی محدودی دارند، می تواند تأمین نیازهای اساسی و تربیت مناسب کودکان را با مشکل مواجه سازد.
«خانوادههایی که فرزندان زیادی دارند و وضعیت اقتصادیشان نیز خوب نیست، نمیتوانند به تربیت و تغذیه آنان رسیدگی کنند. حتی جوامعی که بسیار مرفه و آسوده هستند و اقتصاد خوبی دارند، نیز فرزندان زیادی به دنیا نمیآورند؛ زیرا هم به صحت مادر آسیب میرسد، هم به صحت کودک و هم آینده جامعه و کشور با خطر مواجه میشود.»
اداره ملی احصائیه و معلومات افغانستان تحت کنترول حکومت طالبان یک ماه پیش اعلام کرد که جمعیت این کشور به ۳۷.۲ میلیون نفر رسیده که در مقایسه با سال گذشته، ۲.۲ درصد افزایش را نشان میدهد.
این افزایش جمعیت در حالی صورت میگیرد که افغانستان همچنان با یکی از شدیدترین بحرانهای بشری و غذایی جهان روبهرو است، بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، در سال جاری میلادی ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
همزمان، به دلیل مشکلات اقتصادی، گزارشهایی درباره گسترش سوءتغذیه در میان کودکان و مادران در این کشور نیز منتشر شده است.
چند روز پیش، در ۲۲ اسد، سازمان نجات کودکان (Save the Children) گفت که «در افغانستان، از هر ۱۰ کودک زیر پنج سال، یک کودک به سوءتغذیه شدید مبتلا است.»
شماری از مادران نیز پیش از این به رادیو آزادی گفته اند که نمیتوانند غذای کافی و مناسب بخورند و به همین دلیل، خودشان و کودکانشان به سوءتغذیه مبتلا شدهاند.
کارشناسانی که در این گزارش با آنان گفتوگو شده است، تأکید میکنند که خانوادههایی با شمار کمتر فرزندان، در مقایسه با خانوادههای پرجمعیت، بهتر میتوانند به نیازهای اساسی و پرورش کودکان خود رسیدگی کنند؛ دیدگاهی که شماری از والدین دارای فرزندان کمتر نیز آن را تأیید میکنند.
عبدالحمید حکیمی، باشنده ولایت میدان وردک، به رادیو آزادی گفت:
«من خودم سه فرزند دارم و میتوانم بهخوبی نفقه، لباس و آموزش آنان را تأمین کنم، بسیار خوشحالم و خانواده خوشبختی دارم.»
