پنج سال محرومیت؛ نسلی از دختران افغان که رؤیای مکتب و پوهنتون را از دست دادند

۱۵ اگست سال ۲۰۲۱؛ روزی‌ست که طالبان پس از ۲۰ سال جنگ، برای دومین بار بر افغانستان مسلط شدند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، به‌تدریج محدودیت‌های را بر زنان و دختران اعمال کردند.

میلیون‌ها دختر از رفتن به مکاتب بازماندند و میلیون‌ها دختر دیگر نیز از رفتن به پوهنتون‌ها محروم شدند.

محدودیت‌های بر کار زنان وضع شد و زنان از بسیاری از بخش‌های جامعه کنار گذاشته شدند.

با وجود فشارهای گستردهٔ جامعهٔ جهانی، اینک پنجمین سال پی‌هم است که دختران از رفتن به مکتب محروم هستند.

شبانه نوری، دختری‌ست که از ادامهٔ تحصیل بازمانده است.

او در صنف دهم بود که در سال ۲۰۲۱ طالبان بر افغانستان مسلط شدند و دختران از رفتن به مکاتب محروم کردند.

شبانه می‌گوید اگر طالبان دروازه‌های مکاتب را نمی‌بستند، اکنون در پوهنتون می‌بودم.

او به رادیو آزادی گفت: "هر روز تنها همین آرزو را داشتیم که ای کاش امروز یا فردا مکاتب باز شوند، اما در این پنج سال، روزبه‌روز محدودیت‌ها بیشتر شده‌اند. در ابتدا امیدوار بودم که مکاتب باز خواهند شد، اما بعداً این امید را از دست دادم."

شبانه تنها دختری در افغانستان نیست که از ادامهٔ تحصیل بازمانده است.

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می‌گوید: "از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، ۲.۶ میلیون دختر بالاتر از صنف ششم از آموزش محروم شده‌اند."

این نهاد روز جمعه «۲۳ اسد» در گزارشی‌که در وب‌سایت خود منتشر کرده، گفته است اگر ممنوعیت‌های طالبان بر آموزش ادامه یابد، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۰ هزار آموزگار زن و نزدیک به ۵ هزار و ۵۰۰ کارمند زن در بخش صحی را از دست خواهد داد.

بر اساس این گزارش، در پنج سال گذشته، شمار آموزگاران زن در مکاتب ابتدایی از ۷۳ هزار به ۶۶ هزار نفر و سهم زنان شاغل در ادارات ملکی از ۲۱ درصد به ۱۷ درصد کاهش یافته است.

بر اساس این گزارش، محدودیت‌های طالبان بر کار زنان و آموزش دختران، سالانه ۸۰ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد می‌کند.

اما فعالان حقوق زنان، محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران را تنها به زیان‌های اقتصادی محدود نمی‌دانند.

به‌گفتهٔ آنان، این محدودیت‌ها امیدهای میلیون‌ها دختر را از بین برده و آنان را با سرنوشت نامعلومی روبه‌رو کرده‌است.

آزیتا نظیمی، فعال حقوق زنان، به رادیو آزادی گفت: "محرومیت از آموزش باعث شده‌است دختران دست به خودکشی بزنند، شمار زیادی از آنان به مشکلات روحی و روانی مبتلا شده‌اند و برخی نیز در سنین پایین مجبور به ازدواج اجباری شده‌اند."

یونیسف نیز در گزارش خود به موضوع مشابهی اشاره کرده و می‌گوید: "محرومیت از آموزش، دختران افغان را با خطرات بیشتری در زمینهٔ حفاظت و امنیت روبه‌رو کرده‌است، از جمله کار کردن کودکان، سوءاستفاده از دختران، مجبور شدن دختران به ازدواج زودهنگام، خشونت مبتنی بر جنسیت، افزایش فقر خانواده‌ها و بسیاری از خطرات دیگر."

پیش از این نیز سازمان‌های بین‌المللی بارها دربارهٔ سرنوشت دخترانی که در افغانستان از آموزش محروم شده‌اند، ابراز نگرانی کرده بودند.

جامعهٔ جهانی، از جمله سازمان همکاری اسلامی، بارها از حکومت طالبان خواسته است که به دختران اجازهٔ تحصیل و به زنان اجازهٔ کار بدهد.

اما طالبان بارها تأکید کرده‌اند که در چارچوب شریعت اسلام، تمام حقوق زنان را تأمین کرده‌اند.