گزارش تازۀ بخش زنان ملل متحد (یو ان ومن) نشان میدهد که کاهش کمکهای بینالمللی، نهادهای زنمحور و مدافع حقوق زنان در افغانستان را با بحران بیسابقه روبهرو کردهاست.
بر اساس این گزارش، ۷۲ درصد این سازمانها در سال ۲۰۲۵ با کاهش بودجه مواجه شدهاند و دستکم یک نهاد به طور کامل تعطیل شدهاست.
در این گزارش که روز دوشنبه «۶ میزان» در وبسایت ریلیف و بر پایه نظرسنجی از ۷۴ سازمان در افغانستان نشر شده، آمدهاست که بیش از نیمی از این نهادها در یک سال آینده در معرض خطر تعلیق یا تعطیلی قرار دارند و ۸۲ درصد پاسخ دهندهگان نیز هشدار دادهاند که سازمانهای زنمحور و مدافع حقوق زنان در کشور با خطر بسته شدن روبهرو هستند.
رحیمه، زن بیوۀ ۴۰ ساله در ولایت بلخ، میگوید فقر و بیکاری زندهگی او و سه فرزندش را بهشدت دشوار ساخته، اما خبری از کمکهای نیست که او و کودکانش نیاز دارند.
آرشیف، شماری از زنان بیبضاعتی که از یکی از نهادهای خیریه کمک دریافت کردهاند.
او که در یک منطقۀ دوردست ولایت بلخ زندهگی میکند، به رادیو آزادی گفت، وضعیت اقتصادی آنان به حدی دشوار شده که گاهی حتی تهیه نان خشک روزانه نیز برایش ممکن نیست.
او افزود: "جایی برای زندهگی نداریم، نان برای خوردن نداریم. سه فرزند دارم. دو سال میشود که غذای خوب نخوردهاند. اصلاً گوشت نخوردهاند، میوه تازه نخوردهاند، در عید لباس ندارند و در برات هم خوشی نداریم. حتی نان خشک هم به اندازهی که شکمشان سیر شود، برایشان نمیرسد."
یک فعال حقوق زنان در افغانستان که به دلیل حساسیت موضوع نمیخواهد نامش در گزارش گرفته شود، میگوید که با کاهش کمکهای بشردوستانه به افغانستان، بیشتر سازمانهای که در بخش زنان فعالیت میکردند بسته شدند و یا هم فعالیتهایشان کاهش یافته است.
او به رادیو گفت که به دلیل مشکلات بودجه و محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران، از یک سو کمکها کاهش یافته و از سوی دیگر نیازمندیهای زنان و دختران به دریافت کمکها بیشتر شدهاست.
او گفت: "به دلیل عدم بودجه و همچنان برخی محدودیتهای که در افغانستان؛ محدودیتهای شدیدی مخصوصا در خصوص زنان باعث شده که اینگونه فعالیتها کم شود و تأثیر بسیار منفی روی زنان و دختران افغانستان گذاشته است."
بهگفتۀ نهادهای شرکت کننده در نظرسنجی بخش زنان ملل متحد، نیازهای زنان و دختران افزایش یافته، اما توان پاسخگویی آنان کاهش پیدا کردهاست.
۸۳ درصد از سازمانها از افزایش نیازهای زنان خبر دادهاند و ۷۷ درصد گفتهاند ظرفیت فعلی آنان کمتر از نیازهای موجود است.
آرشیف، شماری از زنان که مجبور شدهاند لوازم دست دوم خانه و حتی وسایل خانه خود را بفروشند.
بهگفتۀ زنان ملل متحد، خدمات مربوط به قربانیان خشونت مبتنی بر جنسیت، مراکز امن زنان، برنامههای معیشتی، آموزش و کمکهای حقوقی از جمله بخشهای هستند که بیشترین آسیب را از کاهش بودجه دیدهاند.
دو سوم سازمانها نیز گفته اند بسیاری از زنانیکه پیشتر به خدمات دسترسی داشتند، اکنون از این خدمات محروم شدهاند.
گزارش این ادارۀ ملل متحد همچنین از افزایش فقر، مشکلات سلامت روان، خشونت علیه زنان و ازدواجهای زودهنگام و اجباری خبر میدهد.
در همین حال، ۹۲ درصد سازمانهای مورد بررسی گفته اند که مجبور به کاهش کارکنان خود شدهاند که این امر توان ارائه خدمات به زنان و دختران را بیش از پیش تضعیف کردهاست.
سازمانهای شرکت کننده در نظرسنجی زنان ملل متحد از جامعه جهانی خواسته اند کمکهای مستقیم، انعطافپذیر و چندساله به نهادهای زنمحور افغانستان را افزایش دهد و هشدار دادهاند که ادامه روند کنونی میتواند به تعطیلی گسترده این نهادها و محرومیت میلیونها زن و دختر از خدمات حیاتی منجر شود.