ممنوعیت کار زنان افغان؛ میلیون‌ها زن با فقر و بحران اقتصادی روبه‌رو شده‌اند

آرشیف، شماری از زنان افغان که اجازه کار و تحصیل ندارند و زنده‌گی‌شان به کمک‌های بشری متکی شده‌است.

درحالی‌که زنان افغان از محدودیت‌ها و بی‌کاری شکایت دارند، سازمان ملل متحد می‌گوید که در سال ۲۰۲۶، صدها میلیون زن و دختر در سراسر جهان در فقر به سر می‌برند.

زنان افغان می‌گویند که در پی حاکمیت طالبان، فرصت‌های آموزش و کار را از دست داده‌اند و به ویژه خانواده‌های با مشکلات بیشتری روبه‌رو هستند که زنان سرپرستی آن‌ها را بر عهده دارند.

"در دور جمهوریت زنده‌گی ما بسیار خوب بود، احساس ضعف اقتصادی نمی‌کردیم. من در یکی از دفاتر کار می‌کردم و شوهرم نیز شرکت خود را داشت. فعلاً هیچ حمایت‌گری نداریم."

این روایت مادری در بامیان است که پس از تسلط طالبان و ممنوعیت کار زنان، کار دولتی‌اش را از دست داده‌است.

او تنها نیست، زن دیگری در ولایت بلخ که سرپرست خانواده است، با توصیف وضعیت مشابه به رادیو آزادی گفت: "تنها نان خانم‌ها از آن‌ها گرفته نشده، نان کودکان نیز از آن‌ها گرفته شده، آزادی از من و از اطفالم گرفته شده، نمی‌دانم که این شرایط تا چه زمانی ادامه پیدا خواهد کرد."

شماری از زنان کارگر

هر دو زن به دلیل حساسیت موضوع، نخواستند نام‌شان در این گزارش گرفته شود.

با وجود آن‌که اقتصاد افغانستان در دورهٔ جمهوریت مخلوع هم با آزمون‌ها و نابرابری‌های روبه‌رو بود، اما ممنوعیت کار زنان در حکومت طالبان، همین فرصت‌های محدود اقتصادی را هم از بین برد.

شمار زیادی از زنان افغان به رادیو آزادی گفته اند که در جریان بیش از پنج سال گذشته کارهای‌شان را از دست داده‌اند و با وضعیت بد اقتصادی به‌سر می‌برند.

ادارۀ بین‌المللی کار سازمان ملل متحد (آی‌ال‌او) هم در گزارشی در اگست ۲۰۲۶ گفت که بازار کار افغانستان در جریان حاکمیت طالبان با تغییرات عمیق ساختاری روبه‌رو بوده‌است.

این اداره، همچنین گفته که افغانستان از نظر پایین بودن میزان مشارکت زنان در نیروی کار، پس از یمن، دومین کشور جهان است، وضعیتی‌که به‌گفتۀ این اداره، ابعاد بی‌سابقۀ محرومیت زنان از فعالیت‌های اقتصادی را نشان می‌دهد.

به‌گفتۀ ادارۀ بین‌المللی کار، محدودیت اشتغال زنان در افغانستان، یکی از پر هزینه‌ترین سیاست‌های اقتصادی حکومت طالبان بوده که نه‌تنها عایدات مستقیم میلیون‌ها زن را کاهش داد، بلکه به تولید ناخالص داخلی این کشور نیز آسیب جدی وارد کرده‌است.

دیدار رباب فاطمه، رئیس یوناما در افغانستان با شماری از زنان کمک‌رسان

بخش زنان سازمان ملل متحد در اگست سال جاری اعلام کرد که خسارت مجموعی ناشی از محرومیت اقتصادی زنان افغان در فاصلۀ سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ میلادی، ۹۲۰ میلیون دالر معادل حدود ۵،۸ درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان بوده است.

طالبان در سال ۲۰۲۱ میلادی پس از تسلط دوباره بر افغانستان، نخست دختران بالاتر از صنف ششم را از آموزش منع کردند.

سپس زنان و دختران افغان از رفتن به پوهنتون‌ها منع شدند، بعد هم کار زنان در بسیاری از ادارات دولتی و همۀ مؤسسات و نهادهای غیر دولتی ممنوع اعلام شد.

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در گزارشی در ماه اکتوبر ۲۰۲۴ میلادی تخمین کرده که اگر محرومیت زنان افغان از تحصیلات عالی در افغانستان همچنان ادامه یابد، زیان‌های اقتصادی آن تا سال ۲۰۶۶ میلادی به حدود ۹،۶ میلیارد دالر خواهد رسید.

بخش زنان سازمان ملل متحد روز جمعه (۱۵ عقرب) در شبکۀ اکس نوشته که در سال ۲۰۲۶ میلادی، ۴۲۶ میلیون زن و دختر در جهان در فقر شدید به سر می‌برند.