امروز ۳۱ می «روز جهانی بدون تنباکو» است. شماری از استفاده کننده‌گان تنباکو در افغانستان می‌گویند به مشکلات صحی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند. در عین حال برخی از روان‌شناسان در مراکز درمانی اعتیاد در افغانستان هشدار می‌دهند که بیشتر افراد که از تنباکو استفاده کرده‌اند بعداً به مواد مخدر رو آورده اند.

سازمان ملل متحد می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در نتیجه استفاده از تنباکو جان های خود را از دست می‌دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

احمد عُزیر ۳۵ ساله از ولایت لوگر و صدیق افغان ۲۹ ساله از کابل که هر دو بیش از یک دهه از سگرت استفاده کرده‌اند به رادیو آزادی گفتند:

"از سگرت روز یک‌ونیم تا دو قوطی استفاده می‌کنم، شُش و جگرم بسیار تکلیف دارد و در ضمن از این عمل که مدت ۱۴/۱۵ سال می‌شود دارم پشیمان هم هستم، داکتر که معاینه می‌کند می‌گوید که شش‌ها و جگرم را سگرت خراب کرده و دیگر استفاده نکنم، اما نمی‌شود که بدون استفاده از سگرت باشم."

"۱۳ سال می شود که سگرت می‌زنم، روزانه دو قوطی مصرف دارم که هر روز آن مبلغ ۸۰ افغانی هزینه دارد، همچنان سگرت سبب امراض مختلف در بدن می‌شود، اما بر اساس برخی مشکلات به سگرت کشیدن رو آورده ام."

داکتر سید میرآقا حسینی روان‌شناس در یک مرکز درمانی ترک اعتیاد در شهر کابل می‌گوید بیشتر افرادی‌که از استفاده تنباکو آغاز کرده‌اند به آن وابسته شده‌اند و سرنوشت‌شان با اعتیاد به مواد مخدر گره خورده است.

او به رادیو آزادی گفت، استفاده افراد از تنباکو اضرار مختلف جسمی، روانی و عاطفی و همچنان اقتصادی دارد:

"قدم‌های اولی اعتیاد استفاده از دخانیات مثل سگرت و تنباکو شروع می‌شود تا این‌که عمل آن‌ها بیشتر و سنگین‌تر می‌شود و تا که سرانجام به اعتیاد مواد مخدر وصل می‌شود. سگرت، تنباکو و نصوار می‌تواند باعث ایجاد سرطان‌های دهان، مری و معده شود و همچنان سبب ایجاد افسرده‌گی در نزد شخص شود، در عین حال از لحاظ اقتصادی یک ضربه بزرگ است."

سازمان ملل متحد تنباکو را بزرگترین عامل مرگ‌های قابل پیش‌گیری در جهان خوانده و به مناسبت «روز جهانی بدون تنباکو» می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان در نتیجه استفاده از تنباکو جان‌های خود را از دست می دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

متخصصین صحت می‌گویند که استفاده از تنباکو می‌تواند بر هر عضو بدن تأثیرگذار باشد و اعتیاد به آن، احتمال مبتلا شدن مصرف کننده‌گان آن را به سرطان‌های مختلف، امراض قلبی، ناراحتی‌های تنفسی و مشکلات جگر افزایش دهد و همچنان سبب کاهش باروری و سقط جنین در نزد زنان شود.

در این حال یک آگاه امور اجتماعی و جوانان می‌گوید راه حل برای کاهش و از بین بردن استفاده از تنباکو بلند بردن سطح آگاهی مردم نسبت به ضرر های دخانیات است.

او که نخواست نام‌اش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت تبلیغات بر ضد استفاده از تنباکو می‌تواند از طریق مکاتب و مراکز عمومی، رسانه‌ها و از طریق نصب بنرها به اجرا گذاشته شود: "مسئولیت دولت، مردم و جامعه است که می‌شود از طریق شوراهای مردمی، مساجد و مکاتب به مردم آگاهی‌دهی شود، در باره اضرار تنباکو گفته شود تا مردم از آن آگاهی پیدا کنند و از استفاده تنباکو و این عمل دست بردارند."

شرافت زمان سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان به سؤالات رادیو آزادی در مورد این‌که چه تعداد افراد در افغانستان از تنباکو استفاده می‌کنند و چه راه‌های برای جلوگیری از آن اتخاذ شده پاسخ نداد.

اما قانون جلوگیری استفاده از تنباکو در اماکن عمومی در افغانستان در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تصویب شده که در آن آمده، هر کس از این قانون تخطی کند، ۳۰۰ افغانی جریمه خواهد شد و در عین زمان بر اساس این قانون ۵۰ درصد افزایش تعرفۀ گمرکی بر واردات سگرت وضع شده بود.

با آن‌هم سگرت در صدها دکان وسگرت فروشی‌های سیار کنار جاده در ولایت‌های مختلف افغانستان به فروش می‌رسد و استفاده کننده‌گان سگرت بدون توجه به ضررهای آن به خود و دیگران آن را خریداری کرده و در محلات مختلف دود می‌کنند.

«تنباکو» گیاهی است که برگ‌های خشک آن حاوی نیکوتین که یک ماده اعتیادآور است، می‌باشد.

بر اساس یافته‌های طبی، پس از کشیدن دود تنباکو، نیکوتین موجود در آن ظرف چند ثانیه وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد و سبب احساس لذت و انرژی می‌شود، اما اثر تولید شده سریعاً از بین رفته و باعث خستگی و کسالت فرد می‌شود و در این شرایط فرد استفاده کننده دوباره به همان احساس قبلی نیاز پیدا کرده و مجدداً اقدام به مصرف می‌کند.

سازمان صحی جهان در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ می را به‌عنوان « روز جهانی بدون تنباکو» برگزید.

هدف از آن جلب توجه نسبت به مصرف تنباکو و تأثیرات منفی آن بر سلامت انسان در نظر گرفته شده‌است.

یکی از اقداماتی‌که در «روز جهانی بدون تنباکو» انجام می‌شود این است که برای تشویق عدم استفاده از تنباکو از افراد خواسته می‌شود که در این روز برای ۲۴ ساعت از محصولات تنباکو استفاده نکنند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در خبرنامه‌ای که به رسانه‌ها فرستاده، این حملات پاکستان را «تجاوز آشکار» خوانده و ادعا کرده است که در نتیجه آن دست‌کم ۴ غیرنظامی کشته شده‌اند.

منابع مستقل تا اکنون در مورد حملات امروز پاکستان بر افغانستان چیزی نگفته‌اند و رادیو آزادی نیز نمی‌تواند چنین گزارش‌هایی را به‌گونه مستقل تأیید کند.

مجاهد پیش از این گفته بود که به این حملات «با اتخاذ موضع قاطع، پاسخ مناسب داده خواهد شد.» او افزوده است که این اقدام برای نیروهای پاکستانی پیامدهای ناگواری خواهد داشت.

از سوی دیگر، عطاالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، ادعا کرده است که نیروهای آن کشور در افغانستان ده مرکزی را هدف قرار داده‌اند که به گفته او، طیاره‌های بی‌سرنشین در آن‌ها نگهداری می‌شدند.

تارر گفته است که حملات امروز در پاسخ به حملات طیاره‌های بی‌سرنشینی انجام شده که به ادعای او، حکومت طالبان روز گذشته، چهارشنبه، به سوی پاکستان پرتاب کرده است.

حکومت طالبان اما ادعای انجام حملات با طیاره‌های بی‌سرنشین از سوی این حکومت را «شایعه محافل نظامی پاکستان» خوانده است.

از نزدیک به یک سال به این‌سو، روابط میان حکومت طالبان و پاکستان تیره‌تر شده و دو طرف چندین بار در امتداد خط دیورند و همچنان در گذرگاه‌های تورخم و سپین‌بولدک به سوی یکدیگر حمله کرده‌اند.

این سفارت روز چهارشنبه اول میزان در بیانیه‌ای در صفحه ایکس خود، از هر دو طرف خواسته است که اختلافات‌شان را از راه گفت‌وگو حل کنند.

پاکستان، صبح زود دوشنبه بر ولایت‌های کنر و پکتیکا افغانستان حمله کرد که به ادعای مقام‌های پاکستانی، اعضای تحریک طالبان پاکستان در آن هدف قرار گرفته بودند.

اما حکومت طالبان و هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) گفته‌اند که حمله پاکستان در کنر غیرنظامیان را هدف قرار داده است؛ در نتیجه این حمله ۳ تن، به‌شمول زنان، کشته و ۴ تن دیگر زخمی شده‌اند.

حمله روز جمعه ۲۷ سنبله بر یک مرکز پولیس در منطقه کوهات در شمال‌غرب پاکستان که در آن دست‌کم ۳۱ تن کشته شدند، پس از نزدیک به سه ماه آرامش نسبی، بار دیگر درگیری‌ها میان دو کشور را شعله‌ور ساخته است.

پیش از این، هند رقیب منطقه‌ای پاکستان هم حملات پاکستان بر افغانستان را محکوم کرده بود.

در ادامه رقابت‌های آسیایی، قرار است تیم ملی کرکت افغانستان روز پنج‌شنبه در برابر تیم ملی جاپان به میدان برود.

این نخستین بازی تیم ملی کرکت افغانستان در رقابت‌های آسیایی جاری است که جاپان میزبانی آن را بر عهده دارد.

تیم جاپان در نخستین دیدار خود با تفاوت تنها دو دوش، در برابر هند شکست خورده بود.

امروز در دیدار دیگری، تیم‌های هانگ‌کانگ و مالیزیا نیز به مصاف هم می‌روند.

تیم ملی کرکت افغانستان روز جمعه نیز یک بازی دارد و این دیدار در برابر نیپال خواهد بود.

این در حالی‌است که صبح چهارشنبه اول میزان رسانه‌های پاکستانی از قول برخی منابع امنیتی آن‌کشور گزارش دادند که حداقل هشت طیارۀ بی‌سرنشین از خاک افغانستان به سوی پاکستان پرتاب شده است.

رادیو پاکستان به نقل از منابع امنیتی گفت که نیروهای پاکستان چهار طیارۀ بی‌سرنشین را در نزدیک تورخم و چهار فروند دیگر را در مناطق کوهستانی کوهات هدف قرار داده‌ اند

منابع مستقل تا هنوز ادعای دو طرف را تایید نکرده اند.

مقامات طالبان پس از حملۀ صبح دوشنبه ۳۰ سنبله پاکستان بر ولایات کنر و پکتیکا از "پاسخ مناسب" هشدار داده بودند.

هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) تایید کرده که در حملۀ هوایی بر کنر، سه فردملکی افغان کشته و چهار غیرنظامی دیگر زخمی شده اند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان نیز در صفحه ایکس خود نوشته بود در ولایت کنر سه نفر کشته و چهار نفر دیگر زخمی شده‌اند که زنان نیز در میان آنان شامل هستند.

اما وزارت اطلاعات پاکستان مدعی شده که این حملات بر اهداف مشکوک مربوط به گروه‌های مخالف مسلح این کشور انجام شده و در نتیجه آن ۲۸ نفر کشته شده‌اند.

این حملات در حالی صورت گرفت که در حملۀ مرگبار روز جمعه ۲۷ سنبله بر یک مرکز پولیس در منطقۀ کوهات در ایالت خیبرپختونخوا حداقل ۳۱ تن کشته و ده‌ها تن دیگر زخمی شدند.

مسئولیت آن حمله را گروه «اتحاد مجاهدین پاکستان» به رهبری حافظ گل بهادر بر عهده گرفت.

پاکستان حکومت طالبان در افغانستان را به حمایت از تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی) و فراهم کردن پناهگاه‌های امن برای این گروه در داخل خاک افغانستان متهم می‌کند.

اما حکومت طالبان ضمن رد این اتهامات می‌گوید که پاکستان با انجام چنین حملاتی تلاش می‌کند ناکامی‌های خود در بخش تأمین امنیت را پنهان کند.

در یک تحول دیگر هند حملات هوایی اخیر پاکستان بر قلمرو افغانستان را محکوم کرد.

رندیر جیسوال، سخنگوی وزارت امور خارجۀ هند، روز سه شنبه ۳۱ سنبله در یک کنفرانس خبری در دهلی جدید گفت، هند این حملات پاکستان که در آن افرادملکی افغان کشته شده اند را به شدت محکوم می کند و به قربانیان آن تسلیت می گوید.

جیسوال افزود که همچو اقدامات تحریک آمیز علیه یک همسایه مستقل، برضد صلح و امنیت در منطقه است.

هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) تایید کرده که در حملۀ هوایی صبح زود روز دوشنبه(30 سنبله) بر کنر، سه فردملکی افغان کشته و چهار غیرنظامی دیگر زخمی شده اند.

یوناما افزوده که تا کنون در سال جاری، بیش از ۱۱۰۰ کشته و زخمی شدن غیرنظامیان افغان را در حملات فرامرزی و خشونت‌ها ثبت کرده است.

ولی مقام‌های پاکستانی ادعا کرده‌اند که در حملات هوایی بر افغانستان، تروریستان را هدف قرار داده‌اند.

ووشوکاران افغان در بازی‌های آسیایی کسب دو مدال برنز را قطعی کردند.

محمد خالد هوتک و حامد اشرفی روز سه‌شنبه (۳۱ سنبله) با شکست دادن حریفان اندونیزیایی‌شان، کسب مدال‌های برنز را قطعی ساختند.

در مرحلۀ بعدی، این دو ورزشکار برای کسب مدال نقره به میدان خواهند رفت.

خالد هوتک پیش از این نیز دو بار در بازی‌های آسیایی، در چین و اندونیزیا، مدال برنز به دست آورده‌است.

بازی‌های آسیایی در شهر ناگویای در ولایت آیچی جاپان ادامه دارد.

از افغانستان نیز ده‌ها ورزشکار، از جمله تعدادی از دختران ورزشکار افغان مقیم خارج از این کشور، در بخش‌های مختلف اشتراک دارند.

درحالی‌که هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) کشته شدن سه غیر نظامی در حملات هوایی در افغانستان را تأیید کرده، حکومت پاکستان تأکید دارد که در این حملات دست‌کم ۲۸ فرد مسلح کشته شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، یک مقام امنیتی پاکستان که نخواست نامش در گزارش منتشر شود، گفته است که این حملات بر دو ولایت افغانستان، پکتیکا و کنر، انجام شده‌است.

وزارت اطلاعات این کشور شمار کشته شده‌گان را دست‌کم ۲۸ تن اعلام کرده، اما اردوی پاکستان تا زمان آماده شدن این گزارش دربارهٔ این حملات چیزی نگفته است.

وزارت خارجهٔ حکومت طالبان روز دوشنبه در اعلامیه‌ی گفت که در اعتراض به این حملات، شارژدافیر سفارت پاکستان در کابل را احضار کرده‌است.

بر اساس این اعلامیه، این حملات نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان دانسته شده و به شدت محکوم شده‌است.

آنتونیو گوترش، سرمنشی ملل متحد، در پیامی به مناسبت این روز گفته است که صلح در جهان به گونه نگران‌کننده‌ای کاهش یافته؛ اما مردم در سراسر جهان همچنان نشان می‌دهند که برای پایان دادن به درگیری‌ها و گسترش گفت‌وگو تلاش می‌کنند.

او افزوده است که کارکنان نهادهای بشردوستانه، امدادگران، رهبران و نیروهای حافظ صلح در بخش‌های مختلف جهان برای کاهش اختلاف‌ها و تقویت همزیستی مسالمت‌آمیز فعالیت دارند.

در حالی از روز جهانی صلح گرامی‌داشت می‌شود که جنگ روسیه و اوکراین، بحران‌های جاری در شرق‌میانه و ادامه خشونت‌ها و تلفات غیرنظامیان در افغانستان همچنان نگرانی‌های جدی را به همراه دارد.

دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز در گزارشی که در ماه سپتامبر منتشر کرد، گفته است که قربانیان جنگ چند دهه‌ای افغانستان هنوز هم با پیامدهای سنگین جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی روبه‌رو هستند.

قرار است او روز سه‌شنبه در این مرحله با ورزشکاری از اندونیزیا رقابت کند.

هوتک در صورت پیروزی در این دیدار، مدال برنز خود را قطعی خواهد کرد؛ زیرا به مرحله نیمه‌نهایی صعود می‌کند.

خالد هوتک پیش از این نیز دو بار در بازی‌های آسیایی، در چین و اندونیزیا، مدال برنز به دست آورده است.

در همین حال، فریبا هاشمی، دوچرخه‌سوار افغان، روز شنبه در رقابت‌های دوچرخه‌سواری مقام هفتم را کسب کرد.

بازی‌های آسیایی در شهر ناگویای ولایت آیچی جاپان جریان دارد. افغانستان نیز ده‌ها ورزشکار، از جمله شماری از دختران ورزشکار افغان مقیم خارج، را در رشته‌های مختلف به این رقابت‌ها اعزام کرده است.

مجاهد افزوده است که در پکتیکا هم یک خانه و یک دکان هدف حمله قرار گرفته‌اند، اما در این ولایت تلفات جانی وارد نشده است.

اما خبرگزاری اسوشیتدپرس به نقل از مقام‌های پاکستانی گزارش داده که این حملات بر اهداف مشکوک مخالفان مسلح انجام شده و به ادعای مقام‌های پاکستان در این حملات ۲۸ نفر کشته شده‌اند.

رادیو آزادی نمی‌تواند ادعاهای هر دو طرف را به گونۀ مستقل تأیید کند و منابع مستقل نیز تاکنون در این باره چیزی نگفته‌اند.

حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان حملات هوایی اخیر پاکستان را نکوهش کرده و آن را نقض حاکمیت ملی افغانستان عنوان کرده است.

او در صفحۀ ایکس خود نوشته است: "وضعیت امنیتی پاکستان نتیجه سیاست‌های نادرست این کشور در قبال افغانستان و باید سیاست‌هایش در قبال افغانستان را بازنگری کند."

این حملات در حالی انجام می‌شود که در حمله خونین روز جمعه ۲۷ سنبله بر یک مرکز پولیس در منطقه کوهات ایالت خیبرپختونخوا دست‌کم ۳۱ تن کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند.