امروز ۳۱ می «روز جهانی بدون تنباکو» است. شماری از استفاده کننده‌گان تنباکو در افغانستان می‌گویند به مشکلات صحی و اقتصادی روبه‌رو شده‌اند. در عین حال برخی از روان‌شناسان در مراکز درمانی اعتیاد در افغانستان هشدار می‌دهند که بیشتر افراد که از تنباکو استفاده کرده‌اند بعداً به مواد مخدر رو آورده اند.

سازمان ملل متحد می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در نتیجه استفاده از تنباکو جان های خود را از دست می‌دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

احمد عُزیر ۳۵ ساله از ولایت لوگر و صدیق افغان ۲۹ ساله از کابل که هر دو بیش از یک دهه از سگرت استفاده کرده‌اند به رادیو آزادی گفتند:

"از سگرت روز یک‌ونیم تا دو قوطی استفاده می‌کنم، شُش و جگرم بسیار تکلیف دارد و در ضمن از این عمل که مدت ۱۴/۱۵ سال می‌شود دارم پشیمان هم هستم، داکتر که معاینه می‌کند می‌گوید که شش‌ها و جگرم را سگرت خراب کرده و دیگر استفاده نکنم، اما نمی‌شود که بدون استفاده از سگرت باشم."

"۱۳ سال می شود که سگرت می‌زنم، روزانه دو قوطی مصرف دارم که هر روز آن مبلغ ۸۰ افغانی هزینه دارد، همچنان سگرت سبب امراض مختلف در بدن می‌شود، اما بر اساس برخی مشکلات به سگرت کشیدن رو آورده ام."

داکتر سید میرآقا حسینی روان‌شناس در یک مرکز درمانی ترک اعتیاد در شهر کابل می‌گوید بیشتر افرادی‌که از استفاده تنباکو آغاز کرده‌اند به آن وابسته شده‌اند و سرنوشت‌شان با اعتیاد به مواد مخدر گره خورده است.

او به رادیو آزادی گفت، استفاده افراد از تنباکو اضرار مختلف جسمی، روانی و عاطفی و همچنان اقتصادی دارد:

"قدم‌های اولی اعتیاد استفاده از دخانیات مثل سگرت و تنباکو شروع می‌شود تا این‌که عمل آن‌ها بیشتر و سنگین‌تر می‌شود و تا که سرانجام به اعتیاد مواد مخدر وصل می‌شود. سگرت، تنباکو و نصوار می‌تواند باعث ایجاد سرطان‌های دهان، مری و معده شود و همچنان سبب ایجاد افسرده‌گی در نزد شخص شود، در عین حال از لحاظ اقتصادی یک ضربه بزرگ است."

سازمان ملل متحد تنباکو را بزرگترین عامل مرگ‌های قابل پیش‌گیری در جهان خوانده و به مناسبت «روز جهانی بدون تنباکو» می‌گوید که سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان در نتیجه استفاده از تنباکو جان‌های خود را از دست می دهند که ۱.۲ میلیون تن آنان به دلیل تنفس دود سگرت از محیط اطراف شان از بین می‌روند.

متخصصین صحت می‌گویند که استفاده از تنباکو می‌تواند بر هر عضو بدن تأثیرگذار باشد و اعتیاد به آن، احتمال مبتلا شدن مصرف کننده‌گان آن را به سرطان‌های مختلف، امراض قلبی، ناراحتی‌های تنفسی و مشکلات جگر افزایش دهد و همچنان سبب کاهش باروری و سقط جنین در نزد زنان شود.

در این حال یک آگاه امور اجتماعی و جوانان می‌گوید راه حل برای کاهش و از بین بردن استفاده از تنباکو بلند بردن سطح آگاهی مردم نسبت به ضرر های دخانیات است.

او که نخواست نام‌اش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت تبلیغات بر ضد استفاده از تنباکو می‌تواند از طریق مکاتب و مراکز عمومی، رسانه‌ها و از طریق نصب بنرها به اجرا گذاشته شود: "مسئولیت دولت، مردم و جامعه است که می‌شود از طریق شوراهای مردمی، مساجد و مکاتب به مردم آگاهی‌دهی شود، در باره اضرار تنباکو گفته شود تا مردم از آن آگاهی پیدا کنند و از استفاده تنباکو و این عمل دست بردارند."

شرافت زمان سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان به سؤالات رادیو آزادی در مورد این‌که چه تعداد افراد در افغانستان از تنباکو استفاده می‌کنند و چه راه‌های برای جلوگیری از آن اتخاذ شده پاسخ نداد.

اما قانون جلوگیری استفاده از تنباکو در اماکن عمومی در افغانستان در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تصویب شده که در آن آمده، هر کس از این قانون تخطی کند، ۳۰۰ افغانی جریمه خواهد شد و در عین زمان بر اساس این قانون ۵۰ درصد افزایش تعرفۀ گمرکی بر واردات سگرت وضع شده بود.

با آن‌هم سگرت در صدها دکان وسگرت فروشی‌های سیار کنار جاده در ولایت‌های مختلف افغانستان به فروش می‌رسد و استفاده کننده‌گان سگرت بدون توجه به ضررهای آن به خود و دیگران آن را خریداری کرده و در محلات مختلف دود می‌کنند.

«تنباکو» گیاهی است که برگ‌های خشک آن حاوی نیکوتین که یک ماده اعتیادآور است، می‌باشد.

بر اساس یافته‌های طبی، پس از کشیدن دود تنباکو، نیکوتین موجود در آن ظرف چند ثانیه وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد و سبب احساس لذت و انرژی می‌شود، اما اثر تولید شده سریعاً از بین رفته و باعث خستگی و کسالت فرد می‌شود و در این شرایط فرد استفاده کننده دوباره به همان احساس قبلی نیاز پیدا کرده و مجدداً اقدام به مصرف می‌کند.

سازمان صحی جهان در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ می را به‌عنوان « روز جهانی بدون تنباکو» برگزید.

هدف از آن جلب توجه نسبت به مصرف تنباکو و تأثیرات منفی آن بر سلامت انسان در نظر گرفته شده‌است.

یکی از اقداماتی‌که در «روز جهانی بدون تنباکو» انجام می‌شود این است که برای تشویق عدم استفاده از تنباکو از افراد خواسته می‌شود که در این روز برای ۲۴ ساعت از محصولات تنباکو استفاده نکنند.

وزارت صحت عامه طالبان می‌گوید که پس از حمله اخیر پاکستان بر کابل، ده‌ها جسد هنوز در طب عدلی باقی مانده و هویت آن‌ها مشخص نشده است.

شرافت زمان سخنگوی این وزارت امروز شنبه اول حمل در صفحه ایکس خود نوشته است که خانواده‌هایی که اعضای‌شان ناپدید شده‌اند، می‌توانند به شفاخانه مربوطه در منطقه دارالامان مراجعه کنند.

پاکستان هفته گذشته دوشنبه شب یک مرکز درمان معتادان را در کابل هدف قرار داد که به ادعای مقام‌های طالبان، در نتیجه آن بیش از ۴۰۰ تن کشته و ۲۶۰ تن دیگر شدند.

این آمار از سوی منابع مستقل هنوز تایید نشده است. سازمان ملل متحد از کشته شدن ۱۴۳ تن گزارش داده است

در مقابل پاکستان ادعا کرده است که هدف این حمله تأسیسات نظامی در نزدیکی این مرکز بوده است.

روزنامۀ بریتانیایی دیلی میل گزارش داده است که این پناهجویان محل اقامت‌شان را بدون اطلاع دادن به اداره‌های مربوطه ترک کردند.

این روزنامه روز جمعه، ۲۹ حوت به نقل از دفتر حسابرسی ملی بریتانیا نوشته است که محل اقامت ۶۹۲۹ نفر (۱۸ درصد از کسانی که تا ۳۱ دسمبر ۲۰۲۵ به بریتانیا رسیده‌اند)، نامعلوم است.

با این حال، وزارت دفاع بریتانیا گفته که دولت نیازی به نظارت بر محل سکونت مهاجران پس از جابجای آنها ندارد.

پس از حاکمیت دوبارۀ طالبان بر افغانستان صدها هزار نظامی و غیرنظامی افغان که با نیروهای خارجی از جمله بریتانیا و امریکا کار کرده بودند، کشورشان را به مقصد به پناهندگی در این کشورها ترک کردند.

در حال حاضر هزاران تن آنان در کشورهای همسایه در انتظار طی مراحل شدن پرونده‌های پناهندگی‌شان هستند.

ضیاالرحمن سپین‌غر، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در کنر در گفت‌وگو با رسانه‌ها ادعا کرده که پاکستان تا از پنج‌شنبه تا روز جمعه، ۲۹ حوت ۲۵ گلولۀ هاوان به این ولایت شلیک کرده است.

اما وزارت اطلاعات پاکستان روز جمعه ادعای مشابه طالبان مبنی بر نقض آتش‌بس موقت از سوی نیروهای این کشور را رد کرده بود.

پیش از این وزارت دفاع حکومت طالبان و برخی باشندگان محل نیز مدعی شده بودند که شلیک‌های توپخانه‌ای پاکستان روز پنج‌شنبه نیز ادامه داشت.

رادیو آزادی به گونۀ مستقل نمی‌تواند ادعاهای هر دو طرف را تأیید کند.

پاکستان و حکومت طالبان پیش از این اعلام کرده بودند که به مناسبت عید درگیری‌هایشان را به گونۀ موقت متوقف می‌کنند که به گفتۀ پاکستان این آتش‌بس از روز پنج‌شنبه آغاز و تا دوشنبه ادامه خواهد داشت.

حاجی سعید خان کوچی، یکی از مهاجرین افغان در کمپ هریپور، روز جمعه، ۲۹ حوت به رادیو آزادی گفت که آنها برای بازگشت به افغانستان آماده شده بودند، اما جاده‌ها مسدود شده و آنها در آنجا گیر افتاده‌اند.

او افزود که افراد باقی مانده در کمپ از ترس عملیات پولیس از خانه‌های خود بیرون نمی‌شوند.

حاجی سعید خان کوچی از ملل متحد می‌خواهد که یک مسیر امن را برای بازگشت آنها به افغانستان فراهم کند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که عملیات بازداشت و اخراج مهاجرین توسط پولیس در بلوچستان پاکستان نیز جریان دارد که سبب ایجاد ترس و وحشت در بین آنها در روزها و شب‌های عید شده است.

بر اساس آمار کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان، از سال ۲۰۲۳ تا جنوری ۲۰۲۶ بیش از دو میلیون مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند و یا اخراج شدهاند و حدود دو میلیون نفر دیگر هنوز هم در پاکستان زندگی می‌کنند.

مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که مهدی انصاری «خبرنگار آژانس خبری افغان» پس از یک‌ونیم سال بازداشت در کابل آزاد شده است.

این نهاد دیروز با استقبال از آزادی او گفته است که انصاری در زندان بگرام نگهداری می‌شد، اما افزوده که محاکمه و زندانی شدن او به اتهام همکاری با رسانه‌های تبعیدی بوده است.

مهدی انصاری در چهارم میزان سال گذشته در منطقه دشت برچی کابل بازداشت شد و سپس محکمه ابتدایی او را به اتهام تبلیغ علیه طالبان به یک‌ونیم سال زندان محکوم کرد.

پس از آن، یک رسانه نزدیک به طالبان ویدیوی اعترافات او را منتشر کرد که در آن به همکاری با رسانه‌های خارج از کشور اعتراف کرده بود.

مرکز خبرنگاران افغانستان این اعتراف را «جبری» خوانده و آن را نقض اصول محاکمه عادلانه و حقوق خبرنگاران دانسته است.

وزارت اطلاعات پاکستان اعلام کرده است که ادعای طالبان مبنی بر نقض آتش‌بس موقت از سوی پاکستان را رد می‌کند.

این وزارت روز جمعه ۲۹ حوت در صفحه ایکس نوشته است: «ادعای سخنگوی وزارت دفاع طالبان مبنی بر این‌که پاکستان وقفه موقت را نقض کرده، بی‌اساس است وقفه‌ای که خود پاکستان به مناسبت عید فطر اعلام کرده بود.»

آتش‌بس موقت میان افغانستان و پاکستان به مناسبت عید، به درخواست عربستان سعودی، قطر و ترکیه، شام چهارشنبه اعلام شد.

با این حال، وزارت دفاع طالبان روز گذشته اعلام کرد که پاکستان چندین بار آتش‌بس را نقض کرده و مناطق مروره و ناری در ولایت کنر را هدف گلوله‌باران قرار داده که در نتیجه آن چند نفر زخمی شده‌اند.

این آتش‌بس یک روز پس از آن اعلام شد که جنگنده‌های پاکستانی یک مرکز درمان معتادان را در کابل بمباران کردند؛ به ادعای طالبان در این حمله بیش از ۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۶۰ تن دیگر زخمی شدند.

این آمار از سوی منابع مستقل هنوز تایید نشده است. سازمان ملل متحد از کشته شدن۱۴۳ تن گزارش داده است.

افغانستان با این پیروزی ۹ امتیاز گرفت و از گروه B به مرحلۀ نیمه‌نهایی راه یافت.

تیم بزکشی افغانستان در دو دیدار گذشته ، تیم روسیه را با نتیجۀ پنج بر صفر و تیم هنگری را با نتیجۀ ۱۴ بر صفر شکست داده بود.

قزاقستان میزبان رقابت‌های جهانی بزکشی است.

در این رقابت‌ها، علاوه بر افغانستان، ۹ کشور دیگر نیز حضور دارند.

این وزارت در شبکه ایکس روز پنج‌شنبه (۲۸حوت) نوشت که از اعلام توقف موقت درگیری‌ها میان طالبان و پاکستان استقبال می‌کند.

در ادامه از هردو طرف خواسته شده است که این تلاش ها را در جهت کاهش دوامدار تنش حفظ کنند.

از سوی دیگر ، ریچارد لیندسی نمایندۀ ویژۀ بریتانیا برای افغانستان نیز از آتش‌بس موقت بین طالبان و پاکستان استقبال کرده است.

او در پستی در شبکۀ ایکس روز پنج‌شنبه گفت که بریتانیا تمام اشکال تروریزم را محکوم می‌کند و خواستار حفاظت از غیرنظامیان و بازگشت به گفت‌وگو است.

پاکستان و حکومت طالبان چهارشنبه شب (۲۷حوت)اعلام کردند که به مناسبت عید فطر، به درخواست عربستان سعودی، قطر و ترکیه به‌طور موقت درگیری باهمدیگر را متوقف می‌کنند.

در این حال طلوع نیوز به نقل از منابع محلی که از آنها نام گرفته نشده گزارش داده است که صبح روز پنج‌شنبه ، در تیراندازی نیروهای نظامی پاکستان در ولسوالی ناری ولایت کنر ، یک موتر هدف قرار گرفته و به دریا سقوط کرده است.

در ادامه آمده است که در این رویداد یک زن کشته شده است یک تن دیگر زخمی شده و پنج تن هنوز ناپدید هستند.

به گزارش خبرگزاری باختر در کنترل طالبان ، فصیح‌الدین فطرت لوی درستیز این گروه گفته است: « در امتداد خط دیورند مواردی از نقض آتش بس از سوی پاکستان مشاهده شده است و در صورت تکرار چنین اقدامات ادامه آتش‌بس بی معنا خواهد بود و نیروهای طالبان ناگزیر خواهند شد پاسخ قاطع بدهند.»

مقام های پاکستانی در این باره تاحال چیزی نگفته اند.

او در این نوار صوتی بدون نام بردن از پاکستان گفت که حملات هوایی و توپخانه‌ای آنان را از بین نخواهد برد.

هبت‌الله بدون تسلیت گفتن به خانواده‌های قربانیان حملات اخیر پاکستان، چنین اظهاراتی را مطرح کرد.

حکومت طالبان مدعی شده که در یکی از حملات اخیر پاکستان در کابل بر یک شفاخانۀ درمان معتادان بیش از ۴۰۰ نفر جان باختند و ۲۶۵ نفر دیگر زخمی شدند.

رادیو آزادی به گونۀ مستقل نمی‌تواند این آمار را تأیید کند، اما خبرگزاری رویترز به نقل از دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) شمار تلفات را ۱۴۳ نفر کشته و ۱۱۹ نفر زخمی گزارش داده است.

اما ارتش پاکستان ادعا کرده که در این حمله یک انبار درون و تجهیزات نظامی را هدف قرار داده است.

اخیراً پاکستان و حکومت طالبان یک وقفۀ پنج‌روزه در درگیری‌ها اعلام کردند.

هر دو طرف گفتند که این وقفه را به مناسب عید و به درخواست کشورهای عربستان سعودی، قطر و ترکیه اعلام کرده اند.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) اعلام کرده است که در نتیجه ادامه درگیری‌ها میان حکومت طالبان و پاکستان، بحران انسانی در افغانستان تشدید شده و تلفات غیرنظامیان، آوارگی و نیاز به کمک‌های فوری به‌طور چشمگیر افزایش یافته است.

اوچا در گزارش تازه خود که روز چهارشنبه منتشر شد، بدون اشاره به تلفات ناشی از حمله هوایی پاکستان بر مرکز ترک اعتیاد در کابل گفته است که از ۲۶ فبروری تا ۱۷ مارچ، ۷۶ غیرنظامی کشته و ۲۱۳ نفر تن دیگر زخمی شده‌اند.

به گفته این نهاد، ۵۹ زن و ۱۰۴ کودک بیش از نیمی از قربانیان را تشکیل می‌دهند.