این سازمان در گزارش تازهٔ خود که به تاریخ ۲ جنوری منتشر شده، نوشته است که اخراج گستردهٔ مهاجران افغان از پاکستان به یک بحران فاجعهبار بشری مبدل شده و رنج جامعهای را که از پیش نیز آسیبپذیر بوده، عمیقتر ساخته است.
اماساف میگوید بدون دسترسی به خدمات صحی، سرپناه فوری، حمایت و تغذیهٔ مناسب، زمستان برای این بازگشتکنندگان به یک قاتل خاموش مبدل میشود
این سازمان هشدار داده است که سردی هوا میزان بیماری و مرگومیر را بهویژه در میان کودکان دچار سوءتغذیه بهشدت افزایش میدهد؛ کودکانی که به دلیل نداشتن ذخایر کافی برای گرم نگهداشتن بدن، بهسرعت دچار وخامت وضعیت صحی، ضعف سیستم ایمنی و ابتلا به بیماریهای تنفسی میشوند و حتی به گفتهی این سازمان بیماریهای ساده نیز میتواند برای آنان مرگبار باشد.
در گزارش اماساف همچنان آمده است که مهاجران برگشته با موانع جدی در دسترسی به خدمات صحی روبهرو اند، به هیچگونه خدمات صحی منظم دسترسی ندارند و خانوادهها ناچار اند برای دریافت تداوی در شهر، هزینهها را از جیب خود بپردازند.
در عین حال شماری از خانواده های برگشته از پاکستان میگویند کودکانشان بیمار اند و حتی توان پرداخت هزینههای تداوی آنان را ندارند.
حمیدالله، یکی از برگشتکنندگان که اکنون در ولسوالی گرشک ولایت هلمند زندهگی میکند، میگوید سردی هوا و نبود سرپناه باعث شده است که بیماری اطفالش تشدید شود و چالشهای زندگی آنان دو برابر گردد:
"با ما کودکان بیمار نیز هستند. پسرم در جریان سفر از موتر افتاد و پایش شکست. هوا هم بسیار سرد است و این طفل بسیار به تکلیف است. ما در خیمه زندگی میکنیم و توان آن را نداریم که طفل را نزد داکتر ببریم یا یک خانهٔ مناسب را به کرایه بگیریم که اتاق و بخاری داشته باشد. حتی اگر اتاق و بخاری هم باشد، توان خرید مواد سوخت را نداریم."
ثناگل، یک مهاجر دیگر برگشته از پاکستان که اکنون در ولایت لغمان بهسر میبرد، نیز از وضعیت مشابه شکایت دارد:
"زندگی بسیار تلخ است، وضعیت خراب است. در یک خانهٔ چهار اتاقه، ۹ خانواده زندگی میکنیم. هیچ امکاناتی وجود ندارد. کودکان بیمار هستند؛ آنها را به صحت عامهٔ جلالآباد میبریم، اما به خدا اگر پول دوا داشته باشیم."
برگشتکنندگان خواهان کمکهای فوری در بخش سرپناه، غذا و خدمات صحی اند
در گزارش سازمان داکتران بدون مرز به نقل از شو ویبینگ، رئیس مأموریت این سازمان در پاکستان، آمده است که بسیج کمکهای بشردوستانه برای فراهم سازی کمک فوری به مهاجران افغان در پاکستان و بازگشتکنندگان، حیاتی است تا آنان به غذا، سرپناه و خدمات اساسی دسترسی داشته باشند.
او همچنان افزوده است که جان انسانها در خطر است و پاکستان باید اطمینان حاصل کند که هیچکس بهگونهٔ اجباری به سوی خطر بازگردانده نمیشود و جامعهٔ جهانی باید فوراً حمایتهای بشری و حفاظتی خود را افزایش دهد.
پاکستان از ماه سپتامبر سال ۲۰۲۳ اخراج مهاجران افغان را در چندین مرحله آغاز کرد، اما در ماههای اخیر بازداشت و اخراج مهاجران افغان از این کشور بهگونهٔ بیسابقهای افزایش یافته است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در گزارشی که به تاریخ ۲۴ دسمبر سال ۲۰۲۵ منتشر شده، گفته است که در جریان این سال شمار افغانهایی که از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند، از یک میلیون تن فراتر رفته است.
سازمانهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که بازگشت گستردهٔ مهاجران به افغانستان، در شرایط بحران اقتصادی و سرمای زمستان، میتواند فشار بیسابقهای بر خدمات اولیه وارد کند و بدون حمایت فوری، وضعیت انسانی مهاجران برگشته بهگونهٔ جدی وخیمتر خواهد شد.
