بنیاد حمایت از رسانههای مستقل افغانستان «نی» در تبعید در آستانه پنجمین سالگرد حاکمیت طالبان، در گزارشی گفته است که افغانستان برای آزادی بیان و رسانهها به یک زندان بزرگ تبدیل شدهاست.
این نهاد که اکنون در تبعید فعالیت میکند، گفته است که در پنج سال گذشته، شش خبرنگار در افغانستان جان باخته اند و طالبان و اعضای گروه داعش خراسان در این رویدادها دخیل شناخته شدهاند.
صدیقالله توحیدی، رئیس هیئت رهبری بنیاد «نی» در تبعید، به رادیو آزادی گفته است که در پنج سال گذشته صدها مورد خشونت علیه خبرنگاران در افغانستان ثبت شده که طالبان عامل بیشتر این موارد شناخته شدهاند.
او گفت: "در پنج سال، ۷۰۰ مورد خشونت علیه خبرنگاران ثبت شدهاست. از هر سه خبرنگار، یک نفر زندانی یا شکنجه شدهاست. تهدید، ارعاب و محدودیتها وضعیت رسانهها در افغانستان را به جایی رسانده که اکنون هیچ خبرنگاری نمیتواند حتی یک جمله انتقادی منتشر کند."
آقای توحیدی افزود که طالبان شرایطی را ایجاد کردهاند که در آن اساساً اجازه انتقاد وجود ندارد.
بنیاد «نی» در گزارش خود همچنین گفته است که در حال حاضر حدود دو هزار خبرنگار در رسانههای کار میکنند که تحت مدیریت مستقیم یا غیر مستقیم طالبان قرار دارند.
این نهاد گفته است که در حدود ۴۰۰ مورد خشونت علیه خبرنگاران و فعالان مدافع آزادی رسانهها، بیشتر از سوی استخبارات طالبان بازداشت و زندانی شدهاند.
بهگفته این نهاد، این افراد پس از آزادی، شرایط بازداشت و بازجویی را بسیار نامناسب توصیف کردهاند.
در این گزارش همچنین آمده که حضور زنان در رسانهها بهشدت کاهش یافته است. در دوره جمهوری حدود یکهزار و ۸۰۰ زن در رسانهها کار میکردند، اما اکنون شمار زنان شاغل در رسانهها به کمتر از ۱۰۰ نفر رسیده است.
مینه اکبری، خبرنگار به رادیو آزادی گفت که فضای رسانهای در افغانستان آنقدر محدود شده که خبرنگاران حتی در شبکههای اجتماعی نیز نمیتوانند آزادانه نظر خود را بیان کنند.
او گفت: "محدودیتهای بر آنان تحمیل شده که حتی حق بیان نظر خود را ندارند. در رسانهها نمیتوانند واقعیتها را بگویند و حتی در حسابهای شخصی خود در فیسبوک، اکس، انستاگرام و دیگر شبکههای اجتماعی نیز به دلیل ترس از طالبان نمیتوانند از حکومت انتقاد یا درباره آن اظهار نظر کنند."
سازمان گزارشگران بدون مرز نیز یک روز پیش، در آستانه پنجمین سالگرد حاکمیت طالبان، گفت که این گروه به اقدامات سرکوبگرانه علیه خبرنگاران ادامه دادهاست.
این سازمان گفته است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، برای محدود کردن آزادی رسانهها در سراسر کشور بیش از ۲۰ فرمان و در سطح ولایتها نیز محدودیتهای دیگری وضع کردهاند.
گزارشگران بدون مرز افزوده است که فضای رسانهای در افغانستان روزبهروز محدودتر میشود، انتقاد از طالبان و بحثهای سیاسی ممنوع شده، زنان با محدودیتهای گسترده روبهرو هستند و انتشار تصاویر موجودات زنده نیز ممنوع است.
با این حال، حکومت طالبان تاکنون در مورد این گزارشها واکنش نشان ندادهاست.
طالبان پیش از این گفته اند که در چارچوب شریعت اسلامی و منافع ملی، از فعالیت رسانهها و خبرنگاران حمایت میکنند.
