در آستانه پنجمین سالگرد حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، دیدبان حقوق بشر میگوید که حکومت طالبان از زمان به قدرت رسیدن در افغانستان، یکی از بدترین بحرانهای حقوق بشر در جهان را تثبیت کرده و به گونه سیستماتیک حقوق زنان و دختران را از بین بردهاست.
این سازمان بینالمللی روز دوشنبه «۱۲ اسد» در گزارشی گفته که طالبان حقوق زنان و دختران را در بخش آموزش، کار، گشتوگذار و مشارکت در زندهگی عمومی به شدت محدود کردهاند.
افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که دختران در آن از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم هستند.
طالبان حقوق زنان و دختران را در بخش آموزش، کار، گشتوگذار و مشارکت در زندهگی عمومی به شدت محدود کردهاند.
حکومت طالبان به تازهگی در این باره چیزی نگفته، اما پیش از این ذبیحالله مجاهد، سخنگوی ارشد آنان بارها مدعی شده که حقوق تمام افراد به شمول زنان و دختران در افغانستان در چارچوب شریعت اسلامی تأمین است.
در همین حال فعالان حقوق زن و حقوق بشر میگویند که وضعیت حقوق بشری در افغانستان تحت حاکمیت طالبان چنان وخیم است که میتوان از فاجعه حقوق بشر سخن گفت.
میر عبدالواحد سادات رئیس انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان که در خارج از افغانستان فعالیت دارد در صحبت با رادیو آزادی گفت فقر و بیکاری، نقض حقوق و آزادی مردم و به ویژه نقض حقوق زنان و دختران در افغانستان از عوامل اساسی فاجعه حقوق بشر در افغانستان اند: "متأسفانه حکومت دیفکتوی طالبان در مهار کردن این بحران بزرگ حقوق بشری معلومدار که ناکام هستند و به جای اینکه مثلاً مبارزه با فقر، به عوض پرداختن به مسئله نقض حقوق و آزادی مردم، زعامت تندرو طالبان زیادتر مصروف ریش و حجاب مردم هستند و تعقیب این سیاستها عواقب بسیار ناگوار برای مردم افغانستان دارد."
چرا طالبان در پنج سال گذشته هیچ تغییری در سیاستهای شان در قبال مسایل حقوق بشری نیاورده اند؟
حوۀ تعامل جهان با طالبان باعث شده که آنها به سیاستهای ضد حقوق بشریشان ادامه دهند.
رقیه ساعی، یک فعال حقوق زنان افغانستان در صحبت با رادیو آزادی گفت که نحوۀ تعامل جهان با طالبان باعث شده که آنها به سیاستهای ضد حقوق بشریشان ادامه دهند: "سفارتخانههای افغانستان در کشورهای اروپایی به نمایندهگان طالبان سپرده شدند و در کل یک نوع تعامل نرم و عادیسازی وضعیت افغانستان متأسفانه جریان دارد و طالب دلیلی نمیبیند که عقبنشینی کند و حقوق زنان، اقلیتهای قومی و مذهبی و در کل آزادی بیان در افغانستان را به رسمیت بشناسد و طالب به همچو چیزی باورمند نیست."
شماری از دختران در افغانستان نیز میگویند که پنج سال حاکمیت طالبان را با سختی و وحشت سپری کردهاند.
دو تن از دخترانیکه از گفتن نامشان در گزارش خودداری کردند با فرستادن پیام صوتی به رادیو آزادی گفتند: "تمام آرزوهای من با آمدن طالبان نابود شد و با درد اینکه سرنوشت نامعلومی در پیشرو دارم هیچ امیدی به آینده ندارم چرا که طالبان جایگاه و ارزشی به زنان قایل نیستند."
"پنج سال برای همه ما قسمی بود که در جهنم زندهگی کنیم، متأسفانه باید بگویم که شب و روز برای ما پر از وحشت میگذرد."
دیدبان حقوق بشر گفته که طالبان همچنین محدودیتهای آزادی رسانهها را تشدید کرده و خبرنگاران، فعالان و منتقدان را دستگیر و با آنها بدرفتاری میکنند.
این سازمان افزوده که قوانین جدید طالبان تبعیض علیه اقلیتهای مذهبی را افزایش میدهد و حمایتهای قانونی از زنان، به ویژه در زمینههای خشونت خانهگی و ازدواج کودکان را تضعیف میکند.
این گزارش هشدار میدهد که بحران بشری در افغانستان رو به وخامت است و حدود ۴۰ درصد از جمعیت یا بیش از ۱۷ میلیون نفر، با کاهش کمکهای بینالمللی ممکن است با کمبود شدید غذا مواجه شوند.
نجیبه سنجر یک فعال دیگر حقوق بشر به این باور است که تعامل با طالبان مشروط به رعایت حقوق اساسی بشر میتواند در تغییر وضعیت کنونی مؤثر و مفید واقع شود.
وی از جامعه جهانی خواست که به وضعیت حقوق بشر در افغانستان تحت حاکمیت طالبان توجه جدی کند: "ادامه این وضعیت باعث گسترش فقر، مهاجرت، محرومیت از آموزش، تضعیف نهادهای اجتماعی و از بین رفتن فرصتهای توسعه خواهد شد و آینده افغانستان را با چالشهای جدیتری روبهرو خواهد کرد. برای بهبود وضعیت جامعه جهانی باید موضع هماهنگتر داشته باشند، حمایت از جامعه مدنی و زنان افغانستان را افزایش دهد."
دیدبان حقوق بشر نیز از جامعه بینالمللی خواسته است تا فشار بر طالبان را افزایش دهد، از تلاشها برای پاسخگو کردن آنها در قبال نقض حقوق بشر حمایت کند، بازگشت اجباری افغانهایی را که در معرض آزار و اذیت هستند متوقف کند و به کمکهای بشردوستانه ادامه دهد.
دیدبان حقوق بشر نیز از جامعه بینالمللی خواسته است تا فشار بر طالبان را افزایش دهد.
این درحالیست که هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیش از این در گزارشش به تاریخ «۶ اسد» سال جاری خورشیدی تصویر نگران کنندهی از وضعیت حقوق بشر در افغانستان ارائه کرد و گفته بود که زنان و دختران همچنان با محرومیت گسترده از حقوق و آزادیهای اساسی روبهرو هستند.
