در پی حملات هوایی پاکستان بر کابل، پایتخت افغانستان مقام‌ها، چهره‌های سیاسی و نهادهای حقوق بشری واکنش‌های گسترده نشان داده‌اند.

حکومت طالبان ادعا می‌کند، در این حملات بر یک شفاخانه درمان معتادان ناوقت شب گذشته، بیش از چهارصد تن کشته و دوصد و پنجاه نفر دیگر زخمی شدند.

تا هنوز منابع مستقل این آمار را تایید نکرده‌اند و رادیو آزادی نیز نمی‌تواند آن را تایید کند.

ریچارد بنیت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان با ابراز نگرانی از این حمله دوشنبه ۲۵ حوت در شبکه ایکس از هر دو طرف خواسته که از تنش‌ها بکاهند، حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و به قوانین بین‌المللی، از جمله حفاظت از غیرنظامیان و اهداف غیرنظامی مانند شفاخانه‌ها، احترام بگذارند.

از سوی هم نصیر احمد فایق، سرپرست نماینده‌گی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد با محکوم‌کردن این حمله، خواستار انجام تحقیقات مستقل و شفاف در مورد شده و بر پایان فوری آنچه تخلفات و هدف ‌قرار دادن غیرنظامیان خوانده، تأکید کرده است.

او این حمله را «ظالمانه و غیرقابل قبول» خوانده افزوده که هدف قرار دادن شفاخانه‌ها و غیرنظامیان نقض آشکار قوانین بین‌المللی است و ممکن است جنایت جنگی محسوب شود.

نصیر احمد اندیشه، نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژینو روز سه‌شنبه ۲۶ حوت به رادیو آزادی گفت که منشور ملل متحد استفاده از زور را علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر دولت، منع می‌کند.

او افزود که رویداد حمله بر شفاخانه تداوی معتادان، به تحقیق مستقل ضرورت دارد و در صورت تاييد اين حمله مصداق جنايت جنگی است.

شهرزاد اکبر، رئیس سازمان حقوق بشری رواداری و رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر در جمهوری پیشین می‌گوید که حملات به اهداف ملکی می‌تواند جنایت جنگی محسوب شود و تاکید می‌کند که در هر منازعه اصول حمایت از غیرنظامیان باید به گونه جدی رعایت شود.

بانو اکبر سه‌شنبه ۲۶ حوت به رادیو آزادی گفت که پیش‌ از این نیز گزارش‌هایی از کشته شدن غیرنظامیان در حملات هوایی پاکستان در افغانستان منتشر شده است. او خواستار رسیدگی فوری و جدی به این گونه حملات شد.

«درخواست اول ما توقف حملات و توقف آسیب رساندن به غیرنظامیان است. در کنار آن، این موارد باید مستندسازی شوند و طرفین جنگ در برابر آسیب رساندن به افراد غیرنظامی باید پاسخ‌گو قرار داده شوند.»

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در سازمان دیده‌بان حقوق بشر در یک پیام نوشتاری به رادیو آزادی تاکید کرده که «مقامات باید فوراً حادثه را بررسی کنند و تاسیسات غیرنظامی نباید هدف حمله یا در معرض تهدید نامتناسب قرار گیرند.»

همچنان، بنیاد بین‌المللی حقوق بشر با نکوهش این رویداد خواستار انجام تحقیقات مستقل بین‌المللی شده است.

در اعلامیۀ این نهاد که پس از گزارش ها در مورد این حمله منتشر شده، آمده که بیماران در چنین موسساتی از آسیب‌پذیرترین اعضای جامعه‌اند؛ افرادی که برای دریافت کمک، عزت و فرصتی برای بازسازی زندگی خود به این مراکز آمده اند.

حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، در بیانیه‌ای در ایکس گفته که ادامه حملاتی که به گفته او از سوی پاکستان انجام شده، نه‌تنها به اهداف مورد نظر نمی‌انجامد، بلکه ممکن است وضعیت را وخیم‌تر کند.

همچنان داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحه در جمهوری مخلوع افغانستان نیز گفته که «حملات پاکستان» که منجر به تلفات غیرنظامیان در افغانستان شده، نقض قوانین بین‌المللی است و حل چنین مشکلاتی تنها از طریق گفت‌وگو و راهکارهای دیپلوماتیک ممکن است.

همچنان رحمت الله نبیل رئیس پیشین اداره امنیت ملی در جمهوری مخلوع در ایکس نوشته که هدف قرار دادن بیماران و افراد بی‌دفاع را نقض آشکار اصول بشردوستانه خوانده و تاکید کرده که جامعه بین‌المللی نمی‌تواند در برابر چنین فجایع سکوت کند و جان انسان‌ها نباید ابزاری در بازی‌های سیاسی شود.

درعین حال راشد خان، محمد نبی و تعداد دیگر از اعضای تیم ملی کریکت افغانستان، منظور احمد پشتین، رهبر جنبش تحفظ پشتون و برخی دیگر از افراد حمله بر مرکز ترک اعتیاد در کابل را محکوم کرده‌اند.

وزارت اطلاعات پاکستان مدعی شده که "حملات دقیقی را علیۀ تاسیسات نظامی و زیرساخت‌های پشتیبانی تروریستی" در کابل انجام داده است.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان مدعی است که در حملۀ هوایی پاکستان ناوقت دوشنبه ۲۵ حوت بر یک شفاخانۀ معتادان "شفاخانۀ ۲ هزار بستر امید" در شهر کابل بیش از ۴۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ نفر دیگر زخمی شدند.

رادیو آزادی نمی‌تواند این ادعاها را به طور مستقل تایید کند.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که در بیش از سه هفته گذشته نیز در درگیری های حکومت طالبان و پاکستان که همدیگر را به حمایت از گروه‌های مسلح در امتداد خط دیورند متهم می‌کنند، شماری از افراد ملکی در ولایت‌های مختلف افغانستان کشته و زخمی شده‌اند.

نهاد (افغانستان عاری از پولیو) روز پنج‌شنبه، ۱۹ سرطان، با نشر پیامی در صفحه ایکس خود اعلام کرد که این کمپاین مشترک شامل واکسین تزریقی و واکسین خوراکی (قطره‌ای) پولیو است و با هدف تقویت سیستم معافیتی کودکان زیر پنج سال و جلوگیری از گسترش ویروس پولیو برگزار می‌شود.

بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون، شش مورد مثبت پولیو در افغانستان ثبت شده است.

پولیو یا فلج کودکان یک بیماری ساری و ناتوان‌کننده است که درمان ندارد و تنها راه پیشگیری از آن، تطبیق به‌موقع واکسین است.

به گفتۀ این سازمان تاکنون تنها در سال جاری، بیش از ۷۵۰ هزار تن به افغانستان بازگشته‌اند و پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲.۵ میلیون تن دیگر نیز به افغانستان بازگردند.

براساس گزارش سازمان ملل متحد که در ریلیف ویب منتشر شده، الکساندر دِ کرو، مسئول برنامهٔ انکشافی سازمان ملل متحد و برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان از جامعهٔ جهانی خواسته اند تا سرمایه‌گذاری عاجل و پایدار را در افغانستان فراهم سازد؛ زیرا به گفتۀ آنها، یکی از بزرگ‌ترین موج‌های بازگشت مهاجران در جهان، فشار عظیمی را بر جوامعی در افغانستان وارد کرده که با فقر شدید، شوک‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و فرصت‌های محدود اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

این در حالیست که به گفتۀ مقامات پاکستان، سر روز جمعه(19 سرطان) موج تازۀ از دستگیری افغان های مهاجری که در پاکستان ویزۀ معتبر ندارند، آغاز شده است.

براساس آستانه تایمز، در این دیدار، ژومانگارین تقویت روابط تجارتی و اقتصادی با افغانستان را با اهمیت خوانده، تأکید کرد که ایجاد زیربنای بانکی مطمئن و شفاف، نقش اساسی در تأمین پرداخت‌های فراسرحدی دارد.

براساس گزارش، در حال حاضر، از جملۀ ۲۳ بانک فعال قزاقستان، دو بانک آن با بانک‌های افغانستان روابط بانکی دارند و ارزش صادرات قزاقستان به افغانستان به ۳۳۸.۵ میلیون دالر رسیده که عمدتاً ناشی از افزایش صادرات گندم، روغن آفتاب‌ پرست و سایر محصولات بوده است.

این در حالیست که بعد از تسلط دوبارۀ طالبان بر افغانستان در اگست 2021سیستم بانکی افغانستان با تحریم های بین المللی مواجه شده است.

ملا عبدالغنی برادر، معاون رئیس‌الوزرای حکومت طالبان در امور اقتصادی، روز پنج‌شنبه(۱۸ سرطان) در مراسم افتتاح این پروژه، آن را گامی مهم در زمینۀ تقویت سکتور صنعت، تحقق خودکفایی اقتصادی و توسعه تولیدات داخلی کشور عنوان کرد.

همچنین، مولوی عبدالسلام حنفی، معاون رئیس‌الوزرا در امور اداری، اعلام کرده که این فابریکۀ جدید ظرفیت تولید پنج هزار تُن سمنت را در هر ۲۴ ساعت خواهد داشت و قادر خواهد بود بخش قابل توجهی از نیاز داخلی افغانستان به سمنت را تأمین کند.

بر اساس خبرگزاری باختر در کنترل طالبان، این فابریکه از سوی شرکت انکشاف ملی به مصرف ۹۰ میلیون دالر امریکایی اعمار و تا سه سال دیگر به بهره‌برداری سپرده خواهد شد.

حکومت طالبان در حالی از پروژه اعمار دومین فابریکۀ تولید سمنت در جبل‌السراج خبر می دهد که افغانستان برای تامین سمنت مورد نیاز خود شدیداً به کشورهای همسایه وابسته است و بعد از مسدود شدن راه های مواصلاتی با پاکستان، قیمت آن به شدت افزایش یافته است.

این سازمان روز چهارشنبه، ۱۷ سرطان، با نشر پیامی در صفحه ایکس خود نوشت که در پی بسته شدن این مراکز، دسترسی میلیون‌ها نفر به خدمات صحی کاهش یافته است.

به گفته این نهاد، در نتیجه این وضعیت، کارکنان صحی توانایی ارائه واکسین به کودکان را از دست داده‌اند و مادران و بیماران نیز به خدمات صحی ضروری و باکیفیت دسترسی کافی ندارند.

سازمان جهانی صحت می‌گوید که در حال حاضر ۲۲ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند که از این میان، بیش از ۱۴ میلیون نفر به خدمات صحی نیازمند هستند.

این سازمان همچنین هشدار داده است که نظام صحی افغانستان، که در نتیجه دهه‌ها جنگ آسیب دیده، در سال‌های اخیر با کاهش کمک‌های بین‌المللی و بازگشت میلیون‌ها مهاجر به کشور، با فشارهای فزاینده‌ای روبه‌رو شده است.

آقای صالح که به افغانستان سفر کرده است، در گفت‌وگو با شبکه اسکای نیوز گفته است که تنش میان حکومت طالبان و پاکستان نگران‌کننده است و دو طرف باید با جدیت برای کاهش این تنش‌ها اقدام کنند.

او تأکید کرده است که نباید به گروه‌های تندرو و مسلح فرصت داده شود از این وضعیت سوءاستفاده کنند و موجب بی‌ثباتی در منطقه و فراتر از آن شوند.

از زمان درگیری‌ها در امتداد خط دیورند در ماه اکتبر سال گذشته، گذرگاه‌های تجاری میان افغانستان و پاکستان بارها مسدود شده و روند بازگشت مهاجران افغان از پاکستان نیز شتاب گرفته است.

اسلام‌آباد، حکومت طالبان را متهم می‌کند که به گروه‌های مسلح، به‌ویژه تحریک طالبان پاکستان (TTP)، که مسئولیت حملات مرگبار در پاکستان را بدوش گرفته، پناه داده است. اما حکومت طالبان این اتهام را همواره رد کرده و گفته است که فعالیت گروه‌های مسلح در پاکستان، یک مسئله داخلی آن کشور است.

سازمان ملل متحد نیز در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرده است که اسلام‌آباد تاکنون شواهدی ارائه نکرده که ثابت کند حملات در پاکستان به دستور طالبان افغانستان انجام می‌شود.

با وجود برگزاری چندین دور گفت‌وگو با هدف کاهش تنش و عادی‌سازی روابط میان دو طرف در قطر، عربستان سعودی، ترکیه و چین، این مذاکرات تاکنون به نتیجه ملموس و مشخصی نرسیده است.

برهم صالح، کمیشنر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، می‌گوید کمک‌های بشردوستانه به افراد آسیب‌پذیر در افغانستان حیاتی است، اما به‌تنهایی کافی نیست.

او شام سه‌شنبه ۱۶ سرطان در صفحه ایکس خود نوشت که بازگشت‌کنندگان به حمایت، فرصت‌های معیشتی و زمینه‌های اشتغال نیاز دارند.

او افزود که به همین دلیل، مأموریت مشترک او با الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد یو ان دی پی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

به گفته او دستیابی به راه‌حل‌های پایدار مستلزم همکاری مشترک کمیشنران عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد است.

این دو مقام ارشد سازمان ملل متحد از چند روز پیش در سفر به افغانستان به سر می‌برند.

کمیشنری عالی پناهندگان سازمان ملل همچنین گفت که از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از شش میلیون مهاجر افغان به کشورشان بازگشته‌اند؛ موضوعی که فشار بر جوامعی را که از پیش با چالش‌های بشردوستانه و توسعه‌ای روبه‌رو بودند، بیش از پیش افزایش داده است.

یک منبع آگاه در کابل به مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که آقای نیازی حوالی ساعت ۹ صبح روز سه‌شنبه ۱۶ سرطان از زندان ریاست ۴۰ استخبارات طالبان آزاد و به خانواده‌اش پیوسته است.

مرکز خبرنگاران افغانستان با نشر اعلامیه‌ای ضمن استقبال از آزادی آقای نیازی، بازداشت و سلب آزادی او به مدت ۶۳ روز را نقض صریح حقوق انسانی و حرفه‌ای این خبرنگار دانسته و محکوم کرده است.

بر اساس معلومات مرکز خبرنگاران افغانستان نیروهای استخبارات طالبان به تاریخ ۱۳ ثور به دفتر خبرگزاری پیگرد در کابل یورش بردند و ضمن رفتار تند و خشونت‌آمیز با خبرنگاران، وسایل این خبرگزاری را ضبط و با خود بردند.

این اداره بعداً به تاریخ ۱۶ ثور از نیازی خواست تا به این اداره مراجعه کند و وسایل ضبط شده‏اش را تحویل بگیرد اما او را بازداشت کرد.

تا کنون، جزئیات اتهام مطرح‌شده علیه نیازی و چگونگی آزادی او مشخص نشده است و مقام‌های طالبان نیز در این زمینه ابراز نظر نکرده‌اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان همچنان از اداره استخبارات طالبان خواسته تا دیگر خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای زندانی را آزاد کند.

پس از حاکمیت دوبارۀ طالبان در افغانستان در کنار دیگر محدودیت‌ها و فشارها بر رسانه‌ها و خبرنگاران در این کشور، هر ازگاهی بازداشت خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ای نگرانی‌هایی را ایجاد می‌کند.

الکساندر دی کرو رئیس برنامه‌ توسعه‌ای سازمان ملل متحد که در این بازدید او را همراهی می‌کرد نیز به خبرگزاری فرانسه گفت که همکاری این دو نهاد با شرکت ‌های تجارتی می‌تواند زمینه مناسبی را برای آغاز روند یافتن راه‌حل‌های درازمدت فراهم سازد.

او افزود: «رویکردی که ما در اینجا برگزیده‌ایم، در واقع این است که از همان ابتدا با دیدگاه درازمدت عمل کنیم و تنها به نیازهای کوتاه‌مدت و اضطراری بسنده نکنیم.»

این مقام‌های ارشد سازمان ملل متحد در حالی از حمایت از بخش خصوصی با هدف خودکفایی افغانستان، فراتر از کمک‌های فوری بشردوستانه سخن می‌گویند که نورالدین عزیزی، سرپرست وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان، در مراسم اختتامیه پنجمین نمایشگاه بین‌المللی هفته صنعت و معادن در کابل گفته که افغانستان در حال حاضر در بخش‌های گوناگون به خودکفایی دست یافته است.

به گفته او، در پنج سال گذشته شمار کالاهای تولیدی در افغانستان از ۵۰۰ نوع به دو هزار نوع مختلف افزایش یافته است.

با وجود این پیشرفت‌ها، افغانستان همچنان در شمار کشورهای جهان قرار دارد که با بحران‌های شدید بشردوستانه روبه‌رو هستند.

این بودجه از طریق نهادهای همکار، از جمله سازمان‌های غیردولتی، برای رسیدگی به نیازهای فوری و نجات‌بخش مردم به مصرف خواهد رسید.

به گفته اوچا، این بودجه بخشی از ابتکار «یک زندگی در یک زمان» هماهنگ‌ کننده کمک‌های اضطراری است و هدف آن رساندن کمک‌های بشردوستانه به آسیب‌ پذیرترین افراد، بر پایه اصول بشردوستانه، با شفافیت، پاسخگویی و اثربخشی است.

این برنامه برای حمایت از آسیب‌پذیرترین مردم افغانستان در حالی آغاز می‌شود که رئیس برنامه انکشافی سازمان ملل متحد یو ان دی پی در جریان سفرش به افغانستان گفته که از هر چهار شهروند افغان، سه تن که در مجموع نزدیک به ۲۹ میلیون نفر می‌شوند توان تأمین نیازهای اولیه زندگی خود را ندارند.