درمان و پیش‌گیری سوء تغذیه؛ میلیون‌ها مادر و کودک با تهدید روبه‌رو هستند

بر اساس آمار اداره‌های ملل متحد، هنوز هم میلیون‌ها مادر و کودک در افغانستان دچار سوء‌ تغذیه هستند.

زهره، ساکن کابل، می‌گوید پسر ۴ ساله‌اش دچار سوء تغذیه است، اما او قادر به تهیه غذای مورد علاقه‌ پسرش نیست: "خواهرم امروز بعد از ظهر بادنجان پخته است. پسرم بادنجان نمی‌خورد. من حتی هنوز به او نان نداده‌ام. اگر او را مجبور به خوردن بادنجان کنم، لکه‌های سرخ دور دهان و لب‌هایش ظاهر می‌شود. اگر در خانه کچالو باشد، به او چپس می‌دهم، اما کچالو نیست. پسرم عاشق پلو است، اما برنج قیمت است و من توانایی خرید آن را ندارم."

زهره می‌افزاید که یک سازمان بین‌المللی فقط ۶ ماه به او کمک کرد و ماهانه ۲،۶۰۰ افغانی به او می‌داد، اما بعداً کمکش را متوقف کرد.

او که خود از سوء تغذیه رنج می‌برد و تحت درمان قرار گرفته است، می‌گوید که شوهرش بیش از دونیم سال است که در زندان است و او با سه کودکش در خانه خواهرش زنده‌گی می‌کنند.

• عوامل سوء تغذیه

به‌گفته داکتران، سوء تغذیه یک بیماری شایع در کشورهای در حال توسعه مانند افغانستان است که ناشی از کمبود غذا، بیماری‌های موجود در بدن کودک و عوامل محیطی است.

فقر، جنگ‌ها، بلایای طبیعی مانند سیل، خشک‌سالی و زلزله نیز نقش عمده‌ی در بروز این بیماری دارند.

داکتر احمدالدین معارج، استاد سابق پوهنتون طبی کابل می‌گوید که وقتی مادر یا کودک از دستگاه گوارش یا هر بیماری مرتبط دیگری رنج می‌برد، یا والدین نمی‌دانند در چه سنی به کودک چه چیزی بدهند، این نیز باعث سوء تغذیه می‌شود.

• علایم سوء تغذیه
  

داکتر معارج می‌گوید که بارزترین علایم سوء تغذیه این است که کودک وزن نمی‌گیرد یا نفخ دارد، اشتها ندارد و عرق می‌کند.

او در بارۀ درمان این بیماری گفت: "درمان ساده است، به کودک انرژی و پروتین داده ‌شود. انرژی را می‌توان از هر غذایی، از غذاهای شیرین، از غذاهای چرب گرفته تا غذاهای پروتینی مانند گوشت، لوبیا، نخود، تخم مرغ، شیر و ماست، به دست آورد. بهترین راه این است که مواد پروتینی گیاهی مانند لوبیا، عدس، نخود و حبوبات را مخلوط و آسیاب کنید، آن‌ها را در آب بجوشانید، مقدار مناسبی روغن اضافه کنید و به کودک بدهید."

• پیش‌گیری
  

دکتر معارج می‌افزاید که اختلاف سنی بین دو کودک باید حداقل ۳ تا ۵ سال باشد و بزرگ کردن کودکان پشت سر هم یا شیر به شیر می‌تواند منجر به سوء تغذیه در مادر و کودک شود.

کودک باید تا ۶ ماهه‌گی با شیر مادر تغذیه شود و سپس، به توصیه متخصصان صحی، باید غذاهای غنی از پروتین، نشائسته و چربی به او داده شود و واکسین به موقع انجام شود.

به‌گفته داکتر معارج، وضعیت اقتصادی خانواده نقش بسیار مهمی در پیش‌گیری از سوء تغذیه دارد.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه ملل متحد (اوچا) در افغانستان می‌گوید که امسال ۴،۹ میلیون مادر و کودک که در معرض خطر سوء تغذیه هستند، به کمک غذایی نیاز دارند و با اقدام به موقع می‌توان جان آن‌ها را نجات داد.

از سوی دیگر صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در افغانستان می‌گوید که به خانواده‌های آسیب‌پذیر کمک نقدی ارائه می‌دهد تا بتوانند مواد غذایی مغذی و سایر اقلام ضروری را خریداری کنند و به خدمات صحی دسترسی بهتری داشته باشند.