مسئول یک شرکت قالینبافی در ولایت هرات که میگوید ۷۰ کارگر زن و دختر را در شرکت خود استخدام کرده به رادیو آزادی گفت به همین دلایل شرکت های قالین بافی ناچار اند تنها بر اساس سفارش شرکت های واردکنندهٔ مواد خام قالین، کار کنند؛ سفارشی که به گفته او با مفاد اندک همراه است .
او که نخواست نامش در گزارش گرفته شود افزود زنان و دخترانی که در این بخش کار میکنند، بر اساس متر مربع قالین مزد میگیرند، اما این مزد اندک است و پاسخگوی نیازهای ابتدایی زندگی آنان نیست.
وقتی ما میخواهیم یک قالین شش متره را با کارگو به کشور های اروپایی ارسال کنیم همان قیمتی را میگیرد که بافنده در شش ماه دستمزد گرفته یعنی کمترین مزد
او افزود که بر اساس آخرین آمار رسمی، حدود یک هزار زن و دختر در ولایت هرات مصروف قالینبافیاند که شماری بهگونهٔ خصوصی و برخی آنان با شرکتهای قالینبافی ویژه زنان کار می کنند.
«خانم های قالین باف که در ولایت هرات فعالیت میکنند به اساس بافت متر مربع مزد دریافت میکنند یعنی اگر محاسبه کنیم بر اساس پاداش یا دستمزدی که میگیرند وقتی ما میخواهیم یک قالین شش متره را با کارگو به کشور های اروپایی ارسال کنیم همان قیمتی را میگیرد که بافنده در شش ماه دستمزد گرفته یعنی کمترین مزد یا کمترین مفاد و کمترین پول بدست بافنده میرسد.»
او افزود با آن که به دلیل گرد و خاک مواد قالینبافی استفاده از ماسک توصیه میشود، کارگران با مشکلات جسمی مانند درد مفاصل و کمر، خستگی، مشکلات تنفسی و ضعف بینایی روبهرو هستند.
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یونوما) نیز میگوید با آن که زنان حدود ۹۰ درصد صنعت قالین بافی را در افغانستان پیش میبرند، اما بیشترآنان در پایینترین بخش زنجیرهٔ تولید کار میکنند و دستمزد کمی دریافت میکنند.
«یونوما» با نشر اعلامیهای در ۱۵ جنوری به نقل از سوسن فرگوسن، نماینده ویژه سازمان ملل متحد در امور زنان تأکید شده که باید از زنان در همه مراحل تولید قالین از تولید پشم و ریسندگی گرفته تا بافت حمایت شود، زیرا به گفته او تکمیل و توسعه کسب و کارصنعت قالین افغانستان به دلیل تلاش و مهارت زنان افغان پایدار مانده است.
اعلامیه افزوده که دفتر امور زنان ملل متحد اخیرا همراه با شرکای مختلف صنعت قالین از جمله شرکای تجاری منطقهای، کارگاه تخصصی برگزار کرده تا فرصتهای زنان فعال در این بخش و بافندگان زن در تمام مراحل تولید قالین افزایش یابد.
در ادامه آمده که این کارگاه در ساحه آزاد تجارتی موسوم به ایریتوم در شهر ترمز ازبکستان نزدیک مرز با بلخ، ولایتی که به گفته یونوما حدود ۷۰ در صد تولید ملی قالین را به خود اختصاص میدهد، برگزار شد.
خانمها چقدر بالای یک قالین زحمت میکشند، اما مزد قالین بافی نسبت به قبل کمی کمتر شده، اما آنان بازهم بخاطر امرار معیشت خود کار میکنند
فریده مسئول یک شرکت پشم ریسی و قالین بافی در ولایت بلخ که میگوید بیش از ۸۰ زن و دختر در آن مشغول کار اند؛ اما به رادیو آزادی گفت با وجود ساعتها کار طاقتفرسا، مزد کار زنان قالین باف در این ولایت کاهش یافته، اما با آنهم زنان قالین باف برای حفظ درآمد هر چند اندک به کار ادامه میدهند.
«وقتی که ما میرویم به سنتر و میبینیم که خانم ها چقدر بالای یک قالین زحمت میکشند، اما مزد قالین بافی نسبت به قبل کمی کمتر شده، اما آنان بازهم بخاطر امرار معیشت خود کار میکنند چون بیش از حد به کار و وظیفه ضرورت دارند تا بتوانند مصارف خود را پیدا کنند.»
او افزود که تأخیر در پرداخت مزد کارگران این بخش که به گفته او بیشتر شان دختران و زنان بازمانده و محروم از آموزش و کار در اداره های دولتی و غیر دولتی اند، به دلیل مشکلات مختلف از جمله پیچیدگیهای اداری شرکتهای قراردادی، در بسیاری موارد سبب میشود که برخی از این زنان کار خود را ترک کنند.
این مسئول شرکت قالین بافی در ولایت بلخ میافزاید که برای رفع این مشکلات، نیاز است شرکتهایشان با تجهیزات کامل تولید قالین مجهز شوند، امکان دسترسی مستقیم آنان به بازارهای بینالمللی و شرایط بدست آوردن قرارداد ها از خارج کشور فراهم شود.
« اگر ما بتوانیم از صفر تا صد قالین خود را تمام کارش را خود ما انجام بدهیم و همه در شرکت خود ما صورت بگیرد و یا هم قرارداد های خارجی داشته باشیم که از بیرون کشور برای ما داده شود؛ زیرا قرار دادهای خارجی این خوبی و ویژه گی را دارد این که وقتی کار تمام شد مزد کار را برای ما میدهد و با این شیوه ما هم میتوانیم دفعتا مزد کارمند را بدهیم؛ زیرا کارمند به آن ضرورت دارد و هم باعث میشود که کارمند به طولانی مدت نزد ما کار کند.»
پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان شماری از دختران و زنان در چهار و نیم سال گذشته پس از منع آموزش بالاتر از صنف ششم و کار در بسیار اداره های دولتی و تمامی اداره های غیر دولتی، ناچار شده اند بخاطر تامین مصارف زندگی شان به برخی حرفهها از جمله قالین بافی رو بیاورند.
بسیاری از آنان که زنان سرپرست خانواده اند پیش از این نیز در گفتگو با رادیو آزادی از مشکلات صحی و مزد کم شکایت کرده اند.
اداره انکشاف بین المللی امریکا "یواسآیدی" که قبلا در افغانستان فعالیت داشت بیش از یک سال قبل گفته بود که تولید سالانه قالین در افغانستان از ۱۰۱ میلیون متر مربع به ۳۰۳ میلیون متر مربع افزایش یافته است.
به گفته این اداره حدود یک میلیون ودوصد هزار نفر از جمله نود درصد زنان در بخش صنعت قالین در افغانستان مصروف کار هستند و ارزش تولید قالین در این کشور به ۳۳۰ میلیون دالر رسیده است.
به اساس معلومات اتحادیه صادر کننده گان قالین افغانستان، قالین و گلیم در ۲۲ ولایت افغانستان به ویژه در ولایت های شمال بافته میشود و به ۳۰ کشور جهان صادر میشود.
