در سایۀ موج گستردۀ اخراج مهاجران افغان از ایران، صدها هزار افغان بدون اسناد اقامتی با ترس از بازداشت، رد مرز شدن، دشواری دسترسی به خدمات صحی و کاهش فرصتهای کاری روبهرو هستند.
ذکیه، یکی ازین مهاجران افغان در شهر مشهد ایران که اسناد قانونی اقامت ندارد، روز سهشنبه به رادیو آزادی میگوید که همیشه نگران بازداشت و اخراج از ایران است.
مهاجران افغان همیشه نگران بازداشت و اخراج از ایران اند.
او پس از بازگشت طالبان به قدرت به ایران مهاجرت کرده، اما پس از آن نتوانسته ویزای خود را تمدید کند.
او میگوید پس از جنگ میان امریکا و اسرائیل و ایران، شرایط زندهگی برای مهاجران در ایران دشوارتر شدهاست: "این تشویش و نگرانی همیشه وجود دارد، بهخصوص در بخش خدمات صحی بسیار دشوار است. اگر مدرک نداشته باشی، اصلاً قبول نمیکنند و بدون مدرک هزینه آن بسیار زیاد است. در کنار این، سفر از یک شهر به شهر دیگر نیز بسیار دشوار شدهاست. این نگرانی وجود دارد که ما را رد مرز کنند، درحالیکه شرایط اقتصادی هم بسیار بد است."
ذکیه تنها مهاجری نیست که از شرایط دشوار زندهگی در ایران و نگرانی از اخراج سخن میگوید، بلکه صدها هزار مهاجر افغان در این کشور با مشکلات مشابه روبهرو هستند.
آرشیف، گروهی از کارگران مهاجر افغان حین بازگشت از ایران به افغانستان
وزارت داخله ایران میگوید روند شناسایی و اخراج مهاجران افغان فاقد اسناد قانونی همچنان ادامه دارد و از ماه حمل سال ۱۴۰۴ تاکنون، حدود دو میلیون افغان از ایران اخراج شدهاند.
علی زینی وند، سخنگوی وزارت داخله ایران، روز دوشنبه «۱۹ اسد» به خبرگزاری ایسنا در این کشور گفت که اجرای این طرح پس از جنگ نیز متوقف نشدهاست.
بهگفته او، برخی مهاجران بهگونه داوطلبانه و برخی دیگر بر اساس حکم قضایی ایران را ترک کردهاند.
او افزود که از آغاز سال جاری میلادی، بیش از ۲۰۰ هزار مهاجر افغان بهگونه داوطلبانه ایران را ترک کردهاند.
از آغاز سال جاری میلادی، بیش از ۲۰۰ هزار مهاجر افغان بهگونه داوطلبانه ایران را ترک کردهاند.
یک کارگر مهاجر افغان در ایران که نخواست نامش در گزارش منتشر شود، نیز به رادیو آزادی گفت که پس از درگیریها، وضعیت کار و درآمد آنان بدتر شدهاست.
او میگوید: "ما قبلاً ۷۰ کارگر در این شرکت داشتیم، اما حالا ۳۰ کارگر ماندهایم. ۴۰ کارگر، چه افغان و چه ایرانی اخراج شدهاند. اکنون کارها بسیار کم شده و ۴۵ روز است که هیچ تولیدی نداریم. گرانی هم بسیار زیاد شده، یک بوجی برنج به سه تا چهار میلیون تومان رسیده است. خانوادهام در افغانستان هستند و آنجا هم قیمتی وجود دارد. نمیدانیم هزینه خانه را از کجا تأمین کنیم و چگونه زندهگی را پیش ببریم."
کاروانی از مهاجران غیر قانونی افغان که با وجود چالشهای جدی در ایران هنوز هم با استفاده از راههای غیر قانونی و دشوارگذر به آن کشور میروند.
در همین حال، دیدبان حقوق بشر سال گذشته درباره افزایش بازداشتهای خودسرانه اتباع خارجی و افراد دو تابعیتی در ایران و اخراج اجباری مهاجران افغان ابراز نگرانی کرده بود.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران، نیز گفته بود که ایران در ششونیم ماه نخست سال ۲۰۲۵، بیش از یکونیم میلیون افغان را بهگونه اجباری به کشور شان بازگردانده است.
این درحالیست که افغانستان با بحرانهای عمیق بشری، اقتصادی و اقلیمی روبهرو است.
افغانستان با بحرانهای عمیق بشری، اقتصادی و اقلیمی روبهرو است.
شورای پناهندهگان ناروی نیز در گزارش اخیر خود گفته است که از سال ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از شش میلیون افغان از کشورهای همسایه، بهویژه ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشته اند، روندیکه بهگفته این شورا، نیازهای بشری در افغانستان را که از پیش با بحرانهای متعدد روبهرو بوده، بیشتر کردهاست.